Buzz
1. Tổng quan về tiêu chảy ở trẻ em
1.1. Những yếu tố nguy cơ gây tiêu chảy ở trẻ
Bệnh tiêu chảy ở trẻ em thường xảy ra vào mùa hè hoặc do nhiễm khuẩn gây ra, trong khi vào mùa đông xuân thì thường gặp các trường hợp tiêu chảy do virus (Rotavirus). Ngoài ra, có những yếu tố tăng nguy cơ gây tiêu chảy ở trẻ nhỏ như sau:
Việc ăn uống không đảm bảo vệ sinh có thể gây ra tiêu chảy ở trẻ nhỏ
- Thường xuyên cho trẻ ăn ngoài, đồ ăn không được bảo đảm vệ sinh.
- Sử dụng bú bình không đảm bảo vệ sinh.
- Sử dụng nguồn nước không đảm bảo vệ sinh.
- Sử dụng dụng cụ hoặc bề mặt chế biến không được vệ sinh kỹ càng, có thể chứa vi khuẩn gây bệnh.
- Quá trình vệ sinh cho trẻ không được thực hiện đúng cách.
- Thói quen không rửa tay sạch sẽ trước khi ăn hoặc khi chế biến thức ăn.
1.2. Dấu hiệu tiêu chảy ở trẻ nhỏ
- Trẻ có tần suất đi ngoài nhiều hơn bình thường: từ 3 lần trở lên.
- Trẻ có triệu chứng đi ngoài phân lỏng, phân nát, hoặc nhiều nước, dạng lổn nhổn hoặc nước, có màu xanh hoặc vàng, mùi khá tanh và có thể có máu kèm theo.
- Trẻ nhỏ từ chối bú, hoặc có biểu hiện chán ăn.
- Trẻ thường xuyên hoặc nôn mửa một số lần.
- Trẻ có thể mất nước do tiêu chảy và nôn mửa nhiều, dẫn đến sút cân và tăng cân chậm.
2. Phương pháp xử trí khi trẻ gặp tình trạng tiêu chảy
2.1. Bổ sung nước và điện giải kịp thời
Pha một gói nước ORS vào một lít nước (nhớ sử dụng dụng cụ đo chính xác) và uống trong suốt ngày.
Chế biến nước cháo muối: Đun sôi một lít nước với 50 gram gạo và 3,5 gram muối cho đến khi gạo nở ra (khoảng 15 phút), lọc ra và cho trẻ uống trong ngày. Tốt nhất sử dụng nước cháo trong vòng 6 giờ.
Cách uống:
- Trẻ dưới 2 tuổi uống từng thìa, trẻ lớn uống từng ngụm bằng cốc hoặc bát.
- Nếu trẻ nôn, hãy chờ 5 - 10 phút trước khi tiếp tục cho uống.
Chú ý: Nếu trẻ bị mất nước nặng: như lưỡi bằng, hoặc khóc không có nước mắt, tiểu ít, nôn nhiều, da khô... cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay
2.2. Các biện pháp dân gian giúp làm giảm tiêu chảy
2.2.1. Nước gạo lứt rang
Rang 100g gạo lứt cho vàng, sau đó đun với 2 lít nước cho đến khi gạo chín mềm, sau đó lọc nước và chia thành nhiều lần uống trong ngày cho trẻ. Phương pháp này đã được nhiều người sử dụng và thấy hiệu quả. Nước gạo lứt rang không chỉ giúp cải thiện tình trạng mất nước và mất chất điện giải do tiêu chảy mà còn giúp gan loại bỏ độc tố, làm giảm nhiệt độ và làm sạch máu cho trẻ bị tiêu chảy.
Uống nước gạo lứt rang là phương pháp cứu cánh hiệu quả và dịu dàng nhất trong việc cầm tiêu chảy.
2.2.2. Trà vỏ cam
Đối với trẻ bị tiêu chảy, vỏ cam được xem là giải pháp khá tốt. Cha mẹ chỉ cần rửa sạch vỏ cam, đặt vào cốc nước nóng như hãm trà, sau khoảng 20 phút, cho trẻ uống sẽ giúp giảm triệu chứng tiêu chảy một cách hiệu quả.
2.2.3. Nước hồng xiêm
Theo phong tục dân gian, hồng xiêm được coi là loại trái cây mát lành, ngọt ngào, hỗ trợ điều trị vấn đề hỗn loạn tiêu hóa, kích thích tiêu hóa, tạo ra dịch tiêu hóa. Hơn nữa, loại trái cây này cũng chứa một chất có tác dụng làm dịu tiêu chảy rất hiệu quả gọi là Tanin. Do đó, cha mẹ có thể lấy một quả hồng xiêm xanh, cắt thành các lát mỏng, phơi khô và rang vàng. Khi trẻ bị tiêu chảy, hãy sử dụng 10 lát hồng xiêm đã được xử lý như vậy, ngâm trong nước và cho trẻ uống, mỗi ngày 2 lần.
2.2.4. Súp cà rốt
Cà rốt có chứa một lượng lớn chất pectin, khi tiếp xúc với ruột sẽ tạo ra một loại keo có khả năng làm dịu nhu động của ruột, từ đó giảm tiêu chảy ở trẻ. Ngoài ra, chất này còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của vi sinh vật có ích trong đường ruột, làm giảm sự phát triển của vi khuẩn gây hỏng trong ruột già, kích thích việc phục hồi niêm mạc ruột. Hơn nữa, cà rốt còn chứa nhiều khoáng chất, kali giúp bù đắp mất mát điện giải do tiêu chảy.
Việc sử dụng súp cà rốt có thể làm dịu nhu động ruột, giảm tiêu chảy cho trẻ
Phương pháp chữa tiêu chảy nhanh nhất với loại củ này là gọt vỏ và rửa sạch 500g cà rốt, thái thành lát mỏng, đun nhỏ lửa cùng 2 lít nước cho đến khi cạn dần chỉ còn 1 lít, sau đó lấy cà rốt ra và nghiền nát, lọc qua rây, loại bỏ bã, thêm 3g muối và đun sôi để cho bé ăn mỗi ngày.
2.2.5. Ăn lá mơ
Chuẩn bị khoảng 100g lá mơ tía, rửa sạch và ngâm trong nước muối loãng trong 5 phút, sau đó vớt ra để ráo, giã nhỏ, trộn đều với 1 quả trứng gà và một chút muối. Tiếp theo, đun nóng dầu trong chảo, sau đó cho hỗn hợp đã trộn vào, chiên đều cả hai mặt cho chín và cho bé ăn mỗi ngày 2 lần.
2.2.6. Uống nước cỏ sữa
Nguyên liệu cho phương pháp chữa tiêu chảy nhanh nhất này bao gồm: 5 tai nấm mèo, 2 nắm cỏ sữa, 50g đậu đen xanh lòng. Tất cả các nguyên liệu cần được rửa sạch, riêng nấm mèo thì cắt thành từng miếng dài và mỏng. Sau khi chuẩn bị sơ chế xong, đun từng loại nguyên liệu lên bếp và chiên vàng. Sau đó, kết hợp tất cả vào nồi và đun với 3 bát nước nhỏ cho đến khi còn 0,5 bát nước, sau đó chắt ra để bé uống trong ngày.
2.2.7. Nước búp ổi non
Lá ổi chứa đắng tự nhiên, nhiều tinh dầu, có vị ấm và dồi dào flavonoids kích thích sự trơn tru của ruột, giảm cơn đau bụng do tiêu chảy nên cũng được áp dụng trong việc điều trị các vấn đề về đường ruột. Ngoài ra, các thành phần có trong lá này còn có khả năng chống khuẩn, làm cho niêm mạc ruột chắc khỏe và giảm lượng dịch tiết trong ruột, điều này càng là điều cần thiết khi trẻ bị tiêu chảy.
Để chữa tiêu chảy cho trẻ tại nhà, mẹ có thể sử dụng 20g gừng tươi, 20g lá ổi non, 10g vỏ quýt khô để đun sôi cùng với 2l nước, đến khi còn lại 500ml thì lọc ra, cho trẻ uống thành 2 lần trong ngày.
3. Một số lưu ý khi chữa tiêu chảy tại nhà cho trẻ
Khi thực hiện các phương pháp chữa tiêu chảy nhanh chóng tại nhà như đã nói ở trên, cha mẹ cần tuân thủ 3 nguyên tắc:
- Bổ sung nước để ngăn ngừa tình trạng mất nước do tiêu chảy.
- Ăn các loại thực phẩm lỏng để giúp phục hồi niêm mạc ruột và đảm bảo cung cấp dinh dưỡng cho trẻ.
- Đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngay khi có những biểu hiện sau:
+ Có những dấu hiệu của việc mất nước: mắt sunken, môi khô, không có nước mắt, lõm thóp (với trẻ dưới 18 tháng), không đi tiểu trong khoảng thời gian 4 - 6 giờ, yêu cầu uống nước thường xuyên,…
+ Có sốt cao không giảm sau thời gian dài, biểu hiện mệt mỏi, co giật.
+ Ăn ít, không thèm bú.
+ Nôn nhiều lần.
+ Đi tiêu có máu.
+ Tiêu chảy dạng kiết lỵ.
