Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Tiến sĩ Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Văn Thái - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Đà Nẵng

Viêm tai giữa là bệnh lý tai mũi họng phổ biến, thường xuyên xuất hiện ở trẻ nhỏ, đặc biệt là ở trẻ dưới 12 tháng tuổi. Dù thường biểu hiện ở dạng cấp tính và có thể hoàn toàn hồi phục sau liệu pháp thích hợp, nhưng cũng có thể chuyển thành tình trạng mạn tính và gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng. Một trong những biến chứng phổ biến là chảy mủ tai, và nếu không được chăm sóc kịp thời, có thể gây mất thính lực ở trẻ nhỏ.

Viêm tai giữa là hiện tượng nhiễm trùng ở tai giữa, bao gồm các dạng như viêm tai giữa cấp tính, viêm tai giữa thể thanh dịch, viêm tai giữa tái phát và viêm tai giữa mạn tính. Thường xuất hiện ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 12 tháng tuổi hoặc những trẻ có hệ miễn dịch yếu, thường xuyên mắc bệnh trong mùa đông. Nguyên nhân chủ yếu của bệnh là do vi khuẩn và virus.

Nếu không được điều trị một cách hợp lý, viêm tai giữa có thể gây ra nhiều biến chứng đáng nguy hiểm như: Viêm tai giữa chảy mủ mạn tính, thủng màng nhĩ, viêm xương chũm, liệt mặt ngoại biên, nghe kém hoặc mất thính lực, các biến chứng nội sọ ( viêm não, viêm màng não, áp xe màng não, áp xe não, tắc tĩnh mạch não..), cholesteatoma.

Biến chứng chảy mủ của viêm tai giữa là tình trạng nặng, thường tiến triển thành mạn tính và khó điều trị. Nếu không được chăm sóc hoặc điều trị không đúng, bệnh thường xuyên xảy ra đặc biệt là ở nhóm suy giảm miễn dịch như trẻ sơ sinh, trẻ yếu sức khỏe hoặc các bệnh nhân mắc các bệnh lý nặng (la o, tiểu đường...). Có thể tiến triển thành mạn tính ngay từ đầu nếu bị nhiễm trùng mạnh, đặc biệt là khi hệ miễn dịch của người bệnh yếu.

Nguyên tắc điều trị viêm tai giữa nói chung và điều trị biến chứng chảy mủ ở viêm tai giữa nói riêng là: Điều trị kịp thời nhiễm trùng, ngăn chặn dịch và mủ trong tai giữa, tránh các biến chứng và giải quyết ngay lập tức các vấn đề phức tạp nhằm bảo vệ thính lực và phòng tránh những tình huống nguy hiểm đe doạ tính mạng.

Viêm tai giữa có chảy mủ có thể được điều trị bảo tồn hoặc phẫu thuật.

Điều trị bảo tồn

• Áp dụng trong trường hợp viêm tai giữa chảy mủ không đi kèm với viêm xương chũm, không có cholesteatoma, không xuất hiện biến chứng.
• Các phương pháp điều trị bảo tồn bao gồm: sử dụng kháng sinh, thiết lập lưu thông để giữ cho ống tai thông thoáng, loại bỏ polyp ống tai nếu có, rửa sạch bằng nước muối hoặc oxy già, sau đó sử dụng thuốc nhỏ tai.

Phương pháp phẫu thuật cho viêm tai giữa có chảy mủ tai

• Phẫu thuật được chỉ định khi viêm tai giữa kèm theo viêm xương chũm mạn tính, cùng với cholesteatoma hoặc có biến chứng như thủng màng nhĩ, biến chứng nội sọ do tai ... hoặc viêm tái phát không phản ứng tích cực với điều trị bảo tồn.
• Đặc biệt, đối với trẻ em, nên cân nhắc phẫu thuật sớm khi gặp viêm tai giữa có chảy mủ để tránh các biến chứng sau này và bảo vệ thính lực.

Các phương pháp phẫu thuật hiện nay bao gồm:

• Mở thượng nhĩ: áp dụng trong viêm thượng nhĩ đơn thuần hoặc viêm tai mủ kéo dài ở trẻ em
• Mở sào bào thượng nhĩ: sử dụng khi viêm tai giữa gây tổn thương sào bào và thượng nhĩ
• Khoét rỗng đá chũm bán phần hoặc khoét rỗng đá chũm toàn phần: thực hiện khi viêm xương chũm, hoặc khi có cholesteatoma ở xương chũm.
• Phẫu thuật chỉnh hình tai giữa gồm hai phần: Thứ nhất là loại bỏ xương viêm, làm sạch cholesteatoma qua phẫu thuật mở sào bào thượng nhĩ hoặc khoét rỗng đá chũm. Thứ hai, tái tạo hệ thống dẫn truyền xương con và lấp đặt hố mổ chũm hoặc không.

• Khám phá khái niệm về thính lực
• Cách điều trị viêm tai giữa ở trẻ em
• Các dấu hiệu nhận biết sớm khiếm thính ở trẻ nhỏ