Kích thước trung bình của cơ thể con người đã trải qua sự thay đổi đáng kể trong suốt hàng triệu năm, và theo nghiên cứu mới nhất, sự thay đổi này có liên quan mật thiết đến biến đổi khí hậu.Một nhóm các nhà nghiên cứu tại Đại học Cambridge, Anh và Đại học Tubingen, Đức đã thu thập thông số đo đạc kích thước cơ thể và não bộ của hơn 300 hóa thạch con người cổ đại. Kết hợp với dữ liệu mô phỏng về khí hậu khu vực của Trái Đất từ hàng triệu năm trước, họ nhận thấy rằng khí hậu (đặc biệt là nhiệt độ) chính là nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi về kích thước cơ thể của loài người.
Nghiên cứu cho thấy rằng khí hậu khắc nghiệt và lạnh hơn thường đi đôi với kích thước cơ thể lớn hơn, trong khi khí hậu ấm áp thường liên quan đến kích thước nhỏ hơn. Theo giáo sư sinh thái học tiến hóa Andrea Manica:
“Cơ thể lớn hơn giúp sinh vật chống chọi với cái lạnh. Khi cơ thể lớn, tỷ lệ bề mặt và thể tích giảm, giữ nhiệt lượng hiệu quả hơn. Đây là một mối liên kết đã được quan sát ở nhiều loài động vật, bao gồm cả con người. Đây là bằng chứng đầu tiên cho thấy khí hậu và nhiệt độ chính là yếu tố chủ đạo trong việc thay đổi kích thước cơ thể hàng triệu năm qua.”
Ngoài tác động đến kích thước cơ thể, nghiên cứu cũng đã khảo sát xem não bộ có bị ảnh hưởng tương tự không. Kết quả chỉ ra mối quan hệ giữa não và khí hậu không thực sự rõ ràng. Chuyên gia lưu ý rằng, loài người hiện đại homo sapiens chỉ xuất hiện khoảng 300.000 năm trước ở Châu Phi và là loài duy nhất còn tồn tại. Mặc dù có nhiều loài người khác đã tồn tại trước đó, nhưng chúng đã tuyệt chủng.
Không chỉ có vậy, so với loài homo habilis, não của chúng ta nặng hơn 50% và kích thước cơ thể lớn gấp 3 lần. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến kích thước não, làm cho việc kết luận liệu khí hậu có ảnh hưởng đến nó hay không trở nên khó khăn hơn. Theo Manica, các thay đổi về kích thước não và cơ thể phát triển dưới áp lực của các yếu tố khác nhau và không phải là một quá trình đồng đều.
Nhiều người có thể tự hỏi liệu cơ thể của chúng ta có tiếp tục thay đổi không. Tuy nhiên, giáo sư Manica cho rằng khả năng này là khá khó khăn. Những thay đổi mà nghiên cứu đã ghi nhận đã kéo dài hàng trăm nghìn đến triệu năm và khí hậu của Trái Đất vào thời điểm đó đã thay đổi mạnh mẽ. Do đó, biến đổi khí hậu trong vài trăm năm gần đây không thể tác động mạnh mẽ, và chúng ta ngày càng có khả năng kiểm soát nhiệt độ môi trường sống theo ý muốn, ví dụ như thông qua việc sử dụng máy điều hòa.