Biện pháp phòng tránh các bệnh hô hấp thường gặp khi thời tiết chuyển mùa

1. Tại sao khi thời tiết chuyển mùa lại dễ mắc các bệnh về đường hô hấp?

Nguyên nhân khiến nhiều người dễ mắc bệnh hô hấp khi chuyển mùa là:

• Sự thay đổi thời tiết kéo theo sự biến đổi của các yếu tố khác như nhiệt độ (nóng sang lạnh, nắng sang mưa), độ ẩm, gió mùa,... Nhiệt độ biến động nhanh làm suy yếu hệ miễn dịch, virus cảm lạnh phát triển mạnh trong điều kiện ẩm, lạnh của khí hậu chuyển mùa. Hệ hô hấp trở thành môi trường lý tưởng cho mầm bệnh xâm nhập, dẫn đến các triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi, đau đầu, ho, đau họng khi thời tiết thay đổi;

• Thời lượng ngày và đêm trong mùa lạnh khác với mùa nóng, ngày ngắn đêm dài, trời âm u mưa gió nhiều hơn ngày nắng. Ánh nắng chứa tia cực tím giúp tiêu diệt vi khuẩn có hại. Vì vậy, thiếu ánh sáng mặt trời trong nhiều ngày mùa đông tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh;

Trẻ em cũng dễ mắc các bệnh hô hấp khi thời tiết thay đổi

• Vào mùa đông, mọi người thường có thói quen ở trong nhà và đóng kín cửa, tụ tập thành nhóm và ít vận động ngoài trời do thời tiết khắc nghiệt. Việc không khí kém lưu thông và thói quen này vô tình làm virus gây bệnh hô hấp lây lan nhanh hơn.

2. Các bệnh hô hấp thường gặp khi giao mùa

2.1. Nhiễm trùng đường hô hấp

Nhiễm trùng đường hô hấp là thuật ngữ chung chỉ các bệnh nhiễm trùng ở đường hô hấp trên và dưới như xoang, mũi, ngực, phổi, cổ họng. Tình trạng này có thể phát triển thành dạng mãn tính và tái phát nhiều lần vào mỗi thời điểm giao mùa trong năm.

“Thủ phạm' gây bệnh là virus hoặc vi khuẩn. Nếu nguyên nhân là vi khuẩn, bệnh nhân có thể điều trị bằng các loại kháng sinh và thuốc chống viêm. Tuy nhiên, nếu là virus, điều trị chủ yếu tập trung vào giảm triệu chứng và tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ.

Hiện nay đã có nhiều loại virus là nguyên nhân gây ra các bệnh hô hấp thường gặp khi giao mùa. Chúng lây từ người này sang người khác thông qua đường hô hấp khi hít phải những giọt bắn từ người nhiễm bệnh trong khi giao tiếp, hoặc khi chạm vào bề mặt nhiễm virus và sau đó chạm vào mũi, mắt, miệng. Virus cũng có thể tồn tại lâu ở môi trường bên ngoài, làm tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường hô hấp.

Virus hoặc vi khuẩn là nguyên nhân gây ra các bệnh hô hấp thường gặp khi giao mùa

Trong thời tiết giao mùa, chúng ta có thể gặp phải các bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến như viêm họng, cảm cúm, viêm phế quản, viêm mũi, viêm phổi và tái phát một số bệnh lý mạn tính như giãn phế quản, COPD - Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, viêm xoang mạn tính,...

2.2. Cơn hen suyễn

Cơn hen suyễn có thể trở nên nghiêm trọng hơn trong thời tiết giao mùa. Mùa thu chính là thời điểm tồi tệ nhất cho những người mắc bệnh hen suyễn, đặc biệt là trẻ em vì sự phát triển của các virus gây bệnh đường hô hấp. Trong khoảng thời gian cuối tháng 8 và đầu tháng 9, tỷ lệ trẻ mắc cơn hen phế quản thường tăng lên do các lý do sau:

• Mùa tựu trường khiến việc lây nhiễm virus gia tăng đặc biệt trong cộng đồng học sinh và sinh viên;

• Tỷ lệ nhiễm virus vào mùa thu đông tăng cao trong cộng đồng.

Ngoài ra, như đã đề cập, thời tiết biến đổi kèm theo sự thay đổi của nhiệt độ, độ ẩm và sự xuất hiện của các loại hoa cỏ khác, cũng như mức độ ô nhiễm có thể tăng cao từ khu vực này sang khu vực khác,... là những yếu tố gây ra tái phát của hen suyễn. Điều này là do nhiều người mắc bệnh hen suyễn thường bị dị ứng với các tác nhân như phấn hoa, khói bụi,... và bệnh có thể trở nên nặng hơn khi cơ thể tiếp xúc với virus đường hô hấp.

3. Biện pháp phòng ngừa các bệnh hô hấp thường gặp khi giao mùa 

Khi thời tiết thay đổi và bạn thường xuyên phải ra ngoài, hãy lưu ý những điều sau để tăng cường hệ miễn dịch và đề kháng với virus:

• Tắm hoặc rửa bằng nước ấm trong không gian kín. Sau khi tắm, lau khô cơ thể rồi mặc quần áo khô thoáng;

• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng ngực, cổ và chân;

• Tránh ngồi lâu ở nơi có máy lạnh hoặc quạt máy, không thức khuya, thực hiện thể dục đều đặn và ăn uống cân đối hàng ngày;

• Hạn chế hút thuốc lá và uống nước lạnh. Bổ sung chất xơ và vitamin C từ rau cải và hoa quả tươi;

• Vệ sinh miệng và họng bằng cách đánh răng trước khi đi ngủ, sau khi thức dậy và súc miệng bằng nước ấm;

Hãy giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển lạnh để tránh mắc các bệnh về hô hấp

• Để hạn chế nguy cơ lây bệnh, hãy sử dụng nước muối sinh lý 0,9% để súc họng và rửa mũi. Đồng thời, thường xuyên rửa sạch tay bằng xà phòng diệt khuẩn;

• Trước khi bước vào mùa lạnh, nên tiêm phòng bệnh cúm hàng năm để tăng cường đề kháng, giúp phòng tránh mắc bệnh hoặc giảm nhẹ tình trạng khi bị bệnh. Ngoài ra, tiêm phòng phế cầu cũng là cách phòng tránh nguy cơ nhiễm phế cầu;

• Hãy tránh việc tự ý mua các loại thuốc, đặc biệt là thuốc kháng sinh để tự điều trị bệnh. Rất nhiều trường hợp người dân dùng thuốc của người khác và tự đổi thuốc cho đến khi thấy hiệu quả và khỏi bệnh. Tuy nhiên, điều này rất nguy hiểm vì tạo ra nguy cơ kháng thuốc kháng sinh cao, gây ra nhiều vấn đề trong quá trình điều trị sau này. Do đó, khi có các triệu chứng của bệnh về đường hô hấp, hãy đi khám để được bác sĩ hướng dẫn và chỉ định điều trị.