(Mytour) Những mẹo làm việc nhà chung với trẻ giúp các bậc phụ huynh có được hướng dẫn cụ thể, giảm bớt cảm giác ép buộc, từ đó hạn chế tình trạng trẻ phản kháng, không muốn tham gia.
Trước đây, phụ huynh thường làm mọi việc nhà cho con, nhưng hiện nay, khi nhận thức được tầm quan trọng của việc để trẻ tham gia, các bậc cha mẹ đã bắt đầu hình thành thói quen tốt này cho con. Tuy nhiên, khởi đầu không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Trước tiên, hãy giải thích cho con về lý do tại sao trẻ cần làm việc nhà, giúp con hiểu rằng những gì trẻ làm đóng góp vào sự phát triển chung của gia đình và bản thân. Ý thức làm việc nhà sẽ hỗ trợ con rất nhiều trong tương lai.
Trước tiên, hãy giải thích cho con về lý do tại sao trẻ cần làm việc nhà, giúp con hiểu rằng những gì trẻ làm đóng góp vào sự phát triển chung của gia đình và bản thân. Ý thức làm việc nhà sẽ hỗ trợ con rất nhiều trong tương lai.
1. Phân công việc nhà phù hợp với độ tuổi của trẻ
Cha mẹ cần chú ý giao những công việc tương xứng với khả năng của trẻ. Đặc biệt với trẻ nhỏ, việc này chủ yếu nhằm xây dựng thói quen và tinh thần trách nhiệm, chứ không phải yêu cầu trẻ phải làm sạch sẽ như người lớn. Không nên áp đặt tiêu chí của mình lên con cái.
- Đối với trẻ 3-5 tuổi: Ở giai đoạn này, phụ huynh có thể bắt đầu hướng dẫn trẻ tự sắp xếp quần áo, vứt giấy lau, lau bàn sau khi ăn, dọn dẹp đồ chơi, sắp xếp phòng ngủ gọn gàng, hoặc tắt đèn trước khi đi ngủ... Mặc dù trẻ có thể quên hoặc làm chưa đạt yêu cầu, nhưng hãy kiên nhẫn chỉ bảo trẻ từng chút một. Nếu cha mẹ chỉ trích nỗ lực của trẻ, trẻ sẽ dễ dàng bỏ cuộc và không muốn tiếp tục.
- Đối với trẻ 3-5 tuổi: Ở giai đoạn này, phụ huynh có thể bắt đầu hướng dẫn trẻ tự sắp xếp quần áo, vứt giấy lau, lau bàn sau khi ăn, dọn dẹp đồ chơi, sắp xếp phòng ngủ gọn gàng, hoặc tắt đèn trước khi đi ngủ... Mặc dù trẻ có thể quên hoặc làm chưa đạt yêu cầu, nhưng hãy kiên nhẫn chỉ bảo trẻ từng chút một. Nếu cha mẹ chỉ trích nỗ lực của trẻ, trẻ sẽ dễ dàng bỏ cuộc và không muốn tiếp tục.
- Khi trẻ 6 - 8 tuổi: Phụ huynh có thể tăng độ khó cho các công việc nhà. Đây là lúc trẻ có thể thực hiện những nhiệm vụ tốn nhiều thời gian hơn và phức tạp hơn như sắp xếp bàn ăn, phân loại và gấp quần áo, rửa bát, quét nhà, phơi quần áo cùng cha mẹ, đổ rác,… Bố mẹ nên mời trẻ tham gia những công việc này như một cách để vừa chơi vừa rèn luyện thói quen giúp đỡ người khác.
- Khi trẻ trên 9 tuổi: Danh sách công việc nhà nên giao cho trẻ ở độ tuổi này có thể nói là gần như tất cả, và trẻ cần hoàn thiện mọi kỹ năng như rửa bát, nấu cơm, giặt quần áo, dọn dẹp nhà cửa,… Trẻ cũng cần được dạy cách chủ động nhận biết những việc cần làm mà không cần người khác nhắc nhở.

Những bí quyết làm việc nhà cùng con giúp mọi thứ trở nên dễ dàng hơn
2. Tạo ra những cuộc thi nhỏ để xem ai làm việc nhà tốt hơn
Bí quyết để làm việc nhà cùng con cái dễ dàng hơn là không nên áp đặt nhiệm vụ lên trẻ, vì chúng cũng giống như chúng ta, chỉ thích làm những gì chúng tự nguyện. Bạn có thể hỏi trẻ lựa chọn giữa hai công việc, như: "Con muốn dọn bàn ăn hay lau nhà?". Cách này giúp trẻ cảm thấy mình có quyền chọn lựa công việc. Tuy nhiên, cuối cùng, bố mẹ vẫn là người quyết định ai sẽ làm việc gì, ngay cả khi trẻ không muốn.
Ngoài ra, hãy đưa vào lựa chọn "Trợ giúp từ người thân" để trẻ có thể hỗ trợ lẫn nhau. Những trẻ còn nhỏ sẽ không cảm thấy buồn hay thất vọng khi không chiến thắng trong các trò chơi.
3. Bốc thăm nhiệm vụ cần thực hiện
Trẻ sẽ cảm thấy hào hứng hơn khi được bốc thăm nhiệm vụ trong việc nhà. Điều này không chỉ không tạo cảm giác bị ép buộc mà còn mang lại sự hồi hộp khi mở tờ giấy ghi nhiệm vụ. Bạn có thể tạo thẻ ghi các công việc nhà khác nhau, cho vào hộp hoặc rổ để trẻ tự chọn. Đừng quên thêm một thẻ ghi "Hôm nay là ngày nghỉ của con". Việc này sẽ tạo không khí vui vẻ vào dịp cuối tuần khi mọi thành viên cùng nhau làm việc và nghỉ ngơi.
4. Hãy cùng nhau làm việc
Để trẻ không cảm thấy bị ép buộc trong công việc nhà trong khi bố mẹ thì thoải mái với điện thoại hay ti vi, hãy phân chia công việc cho tất cả mọi người trong gia đình. Khi mọi người cùng tham gia, trẻ sẽ cảm thấy công bằng hơn và giảm bớt sự phản kháng. Hơn nữa, không khí sẽ trở nên vui tươi hơn khi mọi người cùng nhau làm việc, giúp trẻ cảm nhận tình cảm gắn bó với bố mẹ và anh chị.
Chẳng hạn, một người có thể phân loại tất và quần áo, người khác mang đồ đi giặt, một người phơi đồ, và ai đó lau nhà. Nếu bạn cần hỗ trợ cho bữa tối, hãy để trẻ làm bếp trưởng và chọn món ăn, trong khi mọi người khác giúp đỡ. Bạn cũng có thể bật nhạc để mọi người vừa làm vừa hát, tạo không khí vui vẻ cho trẻ hứng thú hơn.

5. Khen thưởng trẻ khi hoàn thành tốt việc nhà
Bố mẹ nên có những phần thưởng nhất định để khuyến khích trẻ chấp nhận thử thách trong những công việc mà trẻ không hứng thú. Qua đó, trẻ học được rằng không phải lúc nào cũng làm việc mình thích, nhưng kiên trì sẽ được phần thưởng xứng đáng. Bạn có thể thiết lập hệ thống khen thưởng, như mỗi khi trẻ hoàn thành công việc tốt, sẽ nhận được sticker dán lên bảng khen thưởng. Khi trẻ đạt 10 ngôi sao, bạn có thể thưởng cho trẻ bằng những món đồ yêu thích, xem phim hay đi ăn món mà trẻ mong muốn.
Trong quá trình nuôi dạy con, cha mẹ cần cẩn trọng khi sử dụng phần thưởng, vì điều này có thể không tạo ra động lực lâu dài cho trẻ. Bố mẹ cũng nên tránh sử dụng công việc nhà như một hình phạt, vì điều này có thể khiến trẻ cảm thấy việc nhà là một điều tiêu cực, gắn liền với sợ hãi và ám ảnh. Nên tránh nói với trẻ rằng: "Nếu con không học bài, con sẽ bị phạt làm việc nhà." Thay vào đó, khuyến khích và khen ngợi trẻ khi giúp đỡ việc nhà sẽ giúp trẻ nhìn nhận công việc này một cách tích cực hơn.
6. Trả một khoản tiền nhỏ
Nhiều bậc phụ huynh đã tìm hiểu và áp dụng việc trả tiền cho con khi làm việc nhà một cách hiệu quả. Việc thưởng cho trẻ không chỉ dừng lại ở sticker hay ngôi sao, mà bạn cũng có thể cho trẻ tiền để dạy chúng về quản lý tài chính. Bạn cần xác định số tiền tương ứng cho từng công việc (nên để mức tiền nhỏ). Nhờ làm việc nhà, trẻ có thể kiếm tiền để bỏ vào ống tiết kiệm.
Trẻ sẽ nhận được phản hồi từ bố mẹ và phần thưởng cho công việc mình đã làm. Điều này giúp bạn xử lý nhanh hơn khi trẻ vòi vĩnh đồ chơi, bạn có thể khuyến khích trẻ tiết kiệm tiền để tự mua bằng cách làm việc nhà. Điều này giúp trẻ nhận thức rằng việc chi tiêu cần sự cân nhắc, như phải làm việc nhà trong hai tháng mới mua được đồ chơi, sẽ giúp trẻ hiểu rằng kiếm tiền không dễ dàng và giảm bớt thói quen vòi vĩnh.
7. Cách xử lý trẻ trì hoãn
Dù ban đầu trẻ có thể rất hào hứng với việc làm nhà, nhưng sẽ đến lúc chúng cảm thấy nhàm chán, và những mẹo giúp trẻ làm việc nhà có thể không còn hiệu quả. Khi đó, trẻ sẽ bị cuốn hút vào đồ chơi, phim hoạt hình, hay game trên điện thoại. Lúc này, phụ huynh cần kiên quyết, không nên giải thích quá nhiều hay lặp đi lặp lại. Hãy lập tức dừng lại bất kỳ hoạt động nào khiến trẻ mất tập trung, như tắt điện thoại hoặc lấy đi trò chơi, và thông báo rằng chỉ khi nào hoàn thành việc nhà, trẻ mới được trả lại đồ chơi.
Khi bị tước đi những thứ mình thích, trẻ sẽ có thể tức giận và khóc lóc, nhưng hãy để trẻ thể hiện cảm xúc. Một lúc sau, trẻ sẽ dần dần hiểu ra. Sau vài lần trải nghiệm, trẻ sẽ nhận thức rằng trước khi làm những gì mình thích, cần phải hoàn thành những nhiệm vụ được giao trước.
