'Biển Vương': 'Câu chữ là cấu trúc gen của tác phẩm'

Sáng tác là hành trình khám phá trí tưởng tượng

Ngày 16/1, tác giả Biển Vương gặp gỡ bạn đọc Việt Nam qua internet. Đã nhận được nhiều giải thưởng, tham gia giảng dạy chuyên ngành sáng tạo nghệ thuật ở trình độ thạc sĩ tại Đại học Massachusetts Amherst, Biển Vương trả lời những câu hỏi về công việc viết lách. Nhà văn gốc Việt đánh giá cao vai trò của sự sáng tạo và ngôn ngữ.

Anh nói một nhà văn thành công cần biết cách kiểm soát sự mong đợi của độc giả, để tác phẩm của mình trở nên trong sáng nhất có thể. Với các khuôn mẫu viết có sẵn, anh chỉ tò mò mà không bắt chước. Viết với Ocean Vương là việc tìm kiếm điều mới mẻ.

Anh nói: “Việc khám phá điều mới là một cuộc hành trình, đặc biệt là khi khám phá điều mới trong ngôn từ. Mỗi câu chữ chính là ADN của tác phẩm, không ai có thể giống ai, bởi mỗi người đều mang công thức và giá trị riêng biệt. Cho dù là cuộc sống, tình yêu hay viết lách, cách chúng ta áp dụng kỹ thuật riêng của mình làm cho chúng ta nổi bật”.

Ocean Vương tiết lộ rằng anh là một người làm việc có kế hoạch. “Cách mà một đứa trẻ được hình thành thì sáng tác cũng vậy”, Ocean Vương nói. Sáng tạo cũng đòi hỏi chất liệu, ý tưởng được nuôi dưỡng bởi tác giả, từ đó ra đời theo cách riêng của nó. Sau một thời gian đủ để “đoán thai”, tiểu thuyết của anh đã được hình thành.

Tuy nhiên, nhà văn không cứng nhắc với cấu trúc, kế hoạch, bố cục, mà cho rằng sáng tạo là việc khám phá những ý tưởng mới. Sáng tạo là một hành trình để chúng ta khám phá trí tưởng tượng của mình. Việc cân bằng giữa kế hoạch sáng tạo và không gian cho đổi mới là điều cần thiết.

Người viết chỉ có một cuộc sống để sống, nhưng nhân vật thì nhiều hơn thế

Một cái nhìn tươi sáng về thế giới được viết dưới dạng các lá thư mà cậu con trai không biết chữ gửi cho người mẹ. Nhân vật chính, ở ngoài đôi mươi, kể cho mẹ nghe những câu chuyện nhỏ, xen lẫn những trích dẫn triết học, thơ.

Chàng trai kể về cuộc sống từ khi còn nhỏ đến khi trưởng thành, một người da vàng sống giữa xã hội da trắng. Anh ấy cũng chia sẻ về gia đình, về bà và mẹ, những phụ nữ dũng cảm. Qua câu chuyện của gia đình, tác phẩm đặt ra câu hỏi rất rộng lớn: Chúng ta yêu thế nào sau khi chịu đựng mọi đau khổ?

Ocean Vương nói rằng anh không viết tự truyện, không muốn thương mại hóa câu chuyện của gia đình. Trong khi một số độc giả nghĩ rằng tác phẩm là câu chuyện thực sự của tác giả, ông coi mình là một nghệ sĩ, sáng tạo qua trí tưởng tượng. “Tiểu thuyết là cơ hội để tôi thể hiện lý tưởng của mình. Tôi chỉ có một cuộc đời để sống, nhưng nhân vật thì nhiều hơn thế”, tác giả giải thích.

Theo Ocean Vương, nhà văn không thể tránh khỏi sự thật, không thể từ chối đối mặt với nỗi đau của mình, vì nếu không có bóng tối, không có ánh sáng để viết. Sống trong một gia đình mà mọi người đều phải vất vả, Ocean Vương đã không lãng phí nỗi đau đó. Anh ta đi vào tận cùng, đối mặt, khám phá và thể hiện trên trang giấy để mỗi ngày trở nên tự do hơn.

Tác giả nói rằng việc sử dụng hình thức thư từ của người con gửi cho mẹ trong tiểu thuyết giúp cho việc viết trở nên sáng tạo hơn. Hình thức thư từ giúp tác giả cảm thấy linh hoạt về thời gian, cách kể chuyện và bối cảnh.

Đồng thời, việc sử dụng hình thức thư từ cũng giúp anh thực hiện được ý tưởng về cuộc trò chuyện giữa hai người: “Đây là cuộc trò chuyện giữa hai người Việt Nam với nhau chứ không phải giữa tác giả và độc giả. Tôi tập trung vào việc tạo ra sự gần gũi, sự mở lòng để bạn đọc có thể hiểu và đồng cảm”.

Khi được hỏi về On Earth we're briefly gorgeous được dịch sang tiếng Việt với tựa đề Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian, Ocean Vương nói anh cảm thấy hạnh phúc với bản dịch này.

Trong thư gửi đến nhà xuất bản sách tại Việt Nam, Ocean Vương viết: “Tôi cảm thấy tự hào và hồi hộp khi cuốn sách sẽ được phát hành bằng tiếng Việt, ngôn ngữ gần gũi nhất với tôi về ý niệm 'nhà', ngôn ngữ luôn làm cho tôi cảm thấy mạnh mẽ nhất với tình cảm gia đình, những cảm xúc và niềm vui”.