Biểu đồ: Hành trình vươn lên của Facebook từ 2008 đến 2020

Dưới đây là biểu đồ về bản đồ của những mạng xã hội nổi tiếng nhất ở từng quốc gia từ 2008 đến 2020, đồng thời làm rõ con đường thống trị mạng xã hội toàn cầu của Facebook. Từ chỉ vài nghìn người dùng vào năm 2004 lên đến 2,7 tỉ người dùng hoạt động mỗi tháng (MAU: Monthly Active User) vào năm 2020, Facebook đã trở thành mạng xã hội lớn nhất thế giới.

Chặng đường độc chiếm của Facebook

Nhưng quá trình tạo dấu ấn toàn cầu của Facebook không phát triển chỉ trong một đêm. Facebook mở rộng từ Châu Mỹ sang Đông Nam Á, khởi đầu từ một dự án đầy sáng tạo của Mark Zuckerberg tên là Facemash, một trang web loại “hot or not” dành cho sinh viên đại học Harvard, rồi phát triển thành mạng xã hội nổi tiếng trên thế giới.

Trước năm 2008, bức tranh mạng xã hội tập trung vào những người tiên phong như Myspace và Hi5. Orkut của Google là mạng xã hội phổ biến nhất ở Brazil và Ấn Độ, trong khi Friendster tìm được chỗ đứng ở Đông Nam Á. Sau đó, làn sóng Facebook bùng nổ mạnh mẽ và đến năm 2009 trở thành mạng xã hội phổ biến nhất ở phần lớn Châu Mỹ, Châu Âu, Nam Á và Châu Đại Dương. Trừ Brazil vẫn chỉ sử dụng Orkut cho đến năm 2011.

Câu chuyện tương tự diễn ra ở Châu Phi, khi dữ liệu lưu lượng truy cập internet tăng, chỉ ra sự độc chiếm toàn cảnh của Facebook trên toàn châu lục.

Đến đầu năm 2020, Facebook được đánh giá là trang mạng xã hội hàng đầu tại 151 trong số 167 quốc gia được đo lường, chiếm hơn 90%.

Trung Quốc và Nga đối mặt với sức hấp dẫn của Facebook

Tuy nhiên, sự phát triển của Facebook không hoàn toàn không gặp trở ngại.

Tại Trung Quốc, trang web mạng xã hội phổ biến nhất là Qzone của Tencent từ giữa những năm 2000. WeChat, nền tảng nhắn tin all-in-one phổ biến ở Trung Quốc, mặc dù kỹ thuật không đủ tiêu chuẩn để thiết lập trên bản đồ như một trang web mạng xã hội, nhưng ứng dụng này hiện có hơn 1,2 tỉ MAU. Facebook đã cố gắng cạnh tranh tại quốc gia này nhưng đã bị cấm vào năm 2009.

Tương tự tại Iran, Facebook đã phải đối mặt với việc bị chặn lần đầu tiên từ năm 2009 và tiếp tục bị chặn liên tục từ đó. Thay vào đó, các mạng xã hội phổ biến nhất tại Iran là Cloob và Facename từ năm 2009 đến 2016. Facebook đã từng nắm giữ vị trí số 1 vào năm 2011 nhưng sau đó bị Instagram, một ứng dụng thuộc sở hữu của Facebook, thay thế.

Các quốc gia khác, mặc dù Facebook không bị chặn, nhưng lại gặp khó khăn trong việc cạnh tranh, như Nga và nhiều quốc gia thuộc Liên Xô cũ. Ở khu vực này, mạng xã hội thống trị lần lượt chuyển đổi giữa Vkontakte và Odnoklassniki, đều thuộc sở hữu của gã khổng lồ internet Nga, Mail.ru.

Facebook độc quyền trên mạng xã hội di động

Với dấu ấn lớn đã khẳng định trên thị trường mạng xã hội, phạm vi tiếp cận của Facebook mở rộng khi tính đến các ứng dụng di động mà công ty sở hữu.

Trong năm 2020, Facebook đạt 1,3 tỉ MAU trên ứng dụng Messenger, 2 tỉ MAU trên ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất thế giới là WhatsApp và dưới 1,2 tỉ MAU trên mạng xã hội chia sẻ ảnh Instagram.

Theo ước tính riêng của Facebook trong báo cáo quý 3 năm 2020, các sản phẩm cốt lõi của Facebook có hơn 3,2 tỉ người sử dụng mỗi tháng. Điều này đồng nghĩa với việc khoảng 40% dân số thế giới (7,8 tỉ người tính đến tháng 12 năm 2020) đang sử dụng các mạng xã hội do Facebook sở hữu.

Sự thống trị: Sẽ tiếp tục gia tăng hay bắt đầu giảm bớt?

Với sự giám sát ngày càng tăng về các công ty công nghệ lớn, Facebook đang phải đối mặt với nhiều vụ kiện chống độc quyền ở Mỹ và các quốc gia khác đang xem xét việc áp đặt các quy định quản lý tiềm năng trong tương lai. Đồng thời, Facebook cũng gặp khó khăn trong việc thu hút người dùng trẻ ở các nước đang phát triển, nơi mà Snap và TikTok đang trở nên phổ biến hơn mạng xã hội truyền thống.

Năm 2020 có thể được xem là đỉnh cao của đế chế toàn cầu Facebook hay chỉ là một cột mốc quan trọng khác trên hành trình hướng đến sự thống trị dài hạn? Hãy để thời gian làm sáng tỏ tất cả!