Buzz
Dù kính của tôi cứ nhỏ dần và tôi hi vọng mỗi năm trông ngầu hơn, tôi vẫn là một thành viên danh dự của chương trình truyền hình Nerd Nation. Tôi đọc rất nhiều sách, thường là hơn 50 quyển mỗi năm. Nhiều quyển tôi review là sách mới phát hành, vì tôi nhận ra mọi người thường muốn tìm hiểu về những cuốn sách mới. Nhưng tôi cũng thích đào sâu vào những cuốn cũ mà tôi cảm thấy đặc biệt hoặc phù hợp với sở thích của mình. Cuốn Mindset của Carol Dweck là một trong những cuốn như thế.
Tôi bắt đầu quan tâm đến Mindset từ vài năm trước. Nghiên cứu của Dweck đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến cách chúng ta tư duy ngày nay. Từ đó đến nay, Dweck và nghiên cứu của bà đã giúp tôi và các đồng sáng lập của Microsoft hiểu rõ hơn về thái độ và thói quen giúp sinh viên kiên nhẫn vượt qua những thách thức lớn.
Luận điểm của Dweck như sau: Gen ảnh hưởng đến trí thông minh và tài năng của chúng ta, nhưng những phẩm chất này không phải là định mệnh tuyệt đối. Nếu bạn cho rằng DNA và số phận quyết định khả năng của bạn (thay vì sự cố gắng và kiên nhẫn), bạn sẽ có tư duy mà Dweck gọi là 'tư duy bảo thủ', chứ không phải là 'tư duy cầu tiến'. Phụ huynh và giáo viên có ảnh hưởng lớn đến cách chúng ta tư duy - từ đó ảnh hưởng đến cách chúng ta học và sống.
Sau khi tiến hành nhiều thí nghiệm, Dweck chỉ ra tư duy bảo thủ là một chướng ngại tâm lý lớn, dù bạn có tài năng hay không. Nếu bạn tư duy bảo thủ và tin rằng bạn được phú cho tài năng tiềm ẩn, bạn dễ để người khác công nhận mình thay vì nuôi dưỡng tài năng. Để bảo vệ danh tiếng thông minh và tài giỏi, bạn thường tránh xa khó khăn. Dweck viết: “Dưới góc nhìn của tư duy bảo thủ, chỉ những người không có tài thì mới cần phải cố gắng… Nếu bạn được công nhận là một thiên tài, một nhân tài hay một người có năng khiếu bẩm sinh thì bạn sẽ có nhiều thứ để mất. Cố gắng sẽ làm bạn mất giá.”
Nếu bạn tư duy bảo thủ và tin rằng bạn đã mất ưu thế về gene, bạn cũng có ít động cơ để nỗ lực. Tại sao bạn phải cố học một khái niệm khó nhằn nếu bạn tự thuyết phục bản thân rằng bạn rất ngu về khoản này và chẳng có gì thay thế những phương trình cơ bản? Khi tôi đến thăm các sinh viên ở Arizona, một bạn trẻ nói với tôi: “Em là một trong những thành phần học ngu toán.” Câu này làm tôi chết điếng. Tôi nghĩ chuyện đáng lẽ đã khác nhiều nếu bạn đã nghe ai đó khẳng định chắc nịch “bạn có khả năng học tốt môn này.”
Ngược lại, những người có tư tưởng cầu tiến tin rằng những phẩm chất cơ bản, bao gồm trí thông minh, có thể phát triển giống như cơ bắp. Họ không tin rằng bất cứ ai cũng có thể là Albert Einstein hay Michael Jordan tiếp theo nếu chỉ chăm chỉ làm bài tập vật lí hay tập bóng. Theo như Dweck thì “họ tin rằng tiềm năng thực sự của một con người vẫn còn chưa được khai phá; rằng ta không thể thấy trước những gì một cá nhân có thể đạt được nếu họ có đam mê, chăm chỉ, và được đào tạo đúng đắn.” Kết quả là họ có động lực để vượt qua khó khăn và tìm kiếm cơ hội để vươn lên.
Một trong những lí do tôi thích Mindset là quyển sách này định hướng giải quyết vấn đề. Trong chương cuối của sách, Dweck thuật lại buổi hội thảo bà và đồng nghiệp tổ chức để thay đổi tư duy của sinh viên từ bảo thủ sang cầu tiến. Những buổi hội thảo như vậy thể hiện rằng “chỉ có tìm hiểu về tư duy cầu tiến mới có thể làm thay đổi đáng kể cách người ta nghĩ về bản thân và cuộc sống.”
Tôi chỉ chê duy nhất một điểm là Dweck hơi đơn giản hóa câu chữ cho phù hợp với độc giả đại chúng. Trái với cảm giác Dweck tạo ra trong sách, phần lớn chúng ta đều không phải là người tư duy bảo thủ hoặc cầu tiến 100%. Chúng ta lúc thế này lúc thế khác. Khi tôi đang đọc cuốn sách này, tôi nhận ra rằng tôi tiếp cận một số thứ với tư duy cầu tiến trong khi dùng tư duy bảo thủ với một số thứ khác.
Tác dụng quan trọng nhất của cuốn sách này là khiến bạn không thể tự hỏi những câu như: “Mình luôn nhìn cái gì dưới góc độ bảo thủ?” và “Mình đã truyền bá vào đầu bọn trẻ những gì về tư duy và nỗ lực?”. Nhờ có cuốn sách này của Dweck, bạn gần như tự nhiên tiếp cận những vấn đề khó khăn với tư duy cầu tiến.
Mytour
Theo Gatesnotes
