Đề bài: Bình luận về 8 câu đầu bài Quê hương: 'Làng tôi ở... không gian rộng lớn như biển cả'
Bài văn mẫu Bình luận về 8 câu đầu bài Quê hương: 'Làng tôi ở... không gian rộng lớn như biển cả'
Bài viết:
'Quê hương' như một bông hoa rực rỡ nhất trong khu vườn 'Hoa niên' của Tế Hanh. Tám câu thơ đầu, sự trải nghiệm thơ ca sâu sắc, giọng thơ uyên bác, hình ảnh thơm ngát... tất cả tạo ra ấn tượng khó quên khi chúng ta chìm đắm vào tác phẩm này.
Tám câu thơ đầu mô tả về vẻ đẹp tự nhiên và hồn nhiên của cuộc sống nông thôn. Ánh sáng từ trời, ánh sáng từ tâm hồn như làm cho cảnh sắc quê hương hồng hào. Hai từ 'làng tôi' tràn ngập tình yêu thương. Đó chính là tiếng nói của một đứa con xa xôi khi nhắc về quê mẹ, quê cha:
'Làng tôi ở, nơi mà người ta theo đuổi nghề chài lưới:
Nước ôm trọn, biển cả kề bên, mỗi nửa ngày sông chảy qua'
Ca dao, dân ca hòa quyện vào tâm hồn của thơ gia Tế Hanh từ thời bao cấp: 'Làng tôi, cây đa cao...', 'Làng chúng ta, phong cảnh bình yên...', 'Làng mình, nghề chài đong đầy...'. Từ 'vốn' được sử dụng rộng rãi, là minh chứng cho nghề chài lưới của làng tôi là một phần của di sản lâu dài được ông cha truyền lại. Hình ảnh 'nước bao vây' gợi lên bức tranh quê hương miền sông nước mênh mông. Đó là Bình Dương, một làng chài ven biển thuộc huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Sông được nhắc đến là sông Trà Bồng, 'nước trong như gương, soi tóc những hàng tre'.
Sáu câu thơ tiếp theo mở ra một không gian lớn lẻo: đoàn thuyền chèo ra khơi dưới ánh hồng rạng đông. Gió nhưng chỉ là 'gió nhẹ'. Bầu trời rộng lớn, bao la, mênh mông. Buổi sớm mai tươi đẹp, cảnh sắc của 'làng tôi' như được tô điểm trong ánh hồng bình minh tráng lệ. Các tính từ: 'rộng lớn', 'nhẹ nhàng', 'tươi đẹp' thể hiện một hành trình ra khơi lý tưởng của những người làng chài. Nhịp thơ 3/2/3 mô tả nhịp bước lên đường mạnh mẽ:
'Khi trời sáng/ gió nhẹ/ sớm mai hồng
Dân chài trẻ/ cưỡi sóng/ đánh bắt cá'
Những chàng trai trẻ, mạnh mẽ của làng chài với tinh thần hăm hở đưa thuyền ra khơi. Họ mang đến sức lao động và tinh thần gan dạ để vượt qua biển cả, mang lại sự ấm no, giàu có và hạnh phúc cho quê hương.
Ở vùng chân trời xa xôi, nhà thơ đang trở về, theo dõi nhịp sống của quê hương đã ghi sâu vào lòng, chảy trong máu mình. Con thuyền, chiếc chèo, và đám buồm là biểu tượng của quê hương, là hơi thở của quê hương.
Con tuấn mã như một hình ảnh của sức mạnh, vẻ đẹp và tài năng. Con thuyền được ví như con tuấn mã, một tượng trưng cho vẻ đẹp. Từ 'hăng' nhấn mạnh tinh thần sôi nổi, hăng hái của đoàn thuyền đánh cá chuẩn bị ra khơi. Chiếc chèo giống như những thanh kiếm to lớn, dài, sắc bén từ tay của đoàn trai tráng đang đâm xuống, đang 'phăng' xuống dòng sông, thúc đẩy con thuyền vượt qua triền đồi đầy hối hả:
'Thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã,
Phăng mái chèo, vội vã vượt triền đồi'.
Bức buồm của đoàn thuyền vô cùng lớn, như một tấm che phủ góc trời:
'Buồm trắng nâu như tâm hồn làng
Mở cánh rộn ràng, bao la thâu góp gió...'
'Tâm hồn làng' là biểu tượng trừu tượng thể hiện sức sống mạnh mẽ, sức sống lao động kiên trì và bền vững của miền quê. Cánh buồm rộng lớn, so với tâm hồn làng, là một tưởng tượng độc đáo, sáng tạo, thể hiện niềm tự hào sâu sắc đối với quê hương. Bằng những từ ngữ như 'rộn ràng', 'thâu góp' (bao la thâu góp), thơ đã làm nổi bật không khí hào hứng, mạnh mẽ của cuộc ra khơi đánh cá. Những chiếc buồm nâu, trải qua biến đổi thời gian, từng giọt mưa sóng biển, trở thành 'chiếc buồm vôi' với 'thân trắng' mềm mại, bền vững.
Đoạn thơ thể hiện một tâm hồn trẻ trung, hứng khởi. Ngôn từ chính xác, tinh tế. Hình ảnh về bình minh, thuyền, chèo, buồm rất đẹp và sáng tạo, làm nổi bật sức sống của làng chài và tình yêu quê hương sâu sắc, chân thành. Và đặc biệt, điều này càng thêm rõ ràng:
'Quê hương đối với mỗi người chỉ là một
Như là chỉ có một người mẹ thôi'...
