Bình luận về bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận

Yêu cầu: Bình luận về bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận

3 bài văn mẫu về bình giảng bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận
 

1. Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận, mẫu số 1:

Bây giờ là thời điểm đất nước đang hướng tới xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa. Khắp nơi đều rộn ràng với cuộc sống mới và phong cách kinh doanh mới. Huy Cận đã trải qua thực tế để sáng tác ở vùng Quảng Ninh ngày nay 'Cả một vùng than và biển đang nỗ lực lao động từ lúc bình minh cho đến khi hoàng hôn, từ khi hoàng hôn cho đến khi bình minh'.

Tinh thần hân hoan và sôi động này hiện diện trong bài thơ ngay từ những dòng đầu tiên:

Mặt trời nhấp xuống biển như một tia lửa
Sóng âm thầm dập nhịp, đêm buông lụa
Thuyền đánh cá lại ra khơi
Đồng điệu tiếng hát vang vọng với gió biển.

Sau một ngày dài, thiên nhiên dần trở nên yên bình để nghỉ ngơi. Mặt trời đã lặn, 'sóng đã rút lại, đêm êm đềm'. Nhưng những người dân đang miệt mài xây dựng cuộc sống mới thì không ngừng bước đi. Tinh thần đoàn kết thật sôi động: 'Đoàn thuyền' đã sẵn sàng ra khơi. Không chỉ là một chiếc thuyền câu bé nhỏ, cũng không chỉ là vài con thuyền, mà là một đoàn thuyền hùng mạnh. Đây không phải là lần đầu tiên họ ra khơi. 'Lại ra khơi' chỉ là minh chứng cho những chuyến đi trước đó. Và sự hào hứng vẫn chưa bao giờ phai nhạt. Đoàn thuyền đánh cá ra khơi với những điệu nhảy mạnh mẽ, những bài hát khỏe khoắn thổi phồng cánh buồm dưới làn gió. Những người lao động hát vang ca khúc tiến quân trên biển cả. Họ hát, và nhà thơ cũng hát, bài ca vang lên ca ngợi tinh thần lao động, niềm vui trong công việc' (suy tư của Huy Cận). Với tâm hồn mênh mông như vậy, biển, thuyền, công việc đều trở nên lãng mạn: đẹp đẽ và lãng mạn, hiện diện qua những điệu nhảy:

Cá bạc biển Đông im lặng,
Cá thu biển Đông như một đoàn thoi
Đêm ngày dệt mảnh vải biển ánh sáng.

Biển dịu dàng êm đềm như một tấm gương phản chiếu bầu trời mây:

Điều hòa giữa đỉnh mây cao và biển bao la.
Biển ấm áp, hiền hậu như lòng mẹ
Nuôi dưỡng chúng ta từ khi còn nhỏ.

Bộ sưu tập Bình luận về bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận

Những con thuyền hiện ra vô cùng kỳ diệu. Gió thổi thuyền đi, buồm trắng ngần. Nhưng khi nhà thơ viết 'Thuyền ta lái gió với buồm trăng', có vẻ như ông đã biến chúng thành những con thuyền thuộc về cõi trần. Đặc biệt là khi chúng 'lướt giữa mây cao với biển bằng' để theo nhịp của trăng (thuyền đã có nhịp trăng cao). Tuy nhiên, dù có phong phú hóa, thì con thuyền đánh cá vẫn là những con thuyền thực, có lưới, có buồm, đậu dặm xa, sẵn sàng ra khơi. Trên chính con thuyền ấy, những người lao động 'kéo lưới kịp trời sáng' và họ đã 'kéo lên chùm cá nặng'... Thực và tưởng, hiện thực và lãng mạn không phải là đối lập, mà là sự kết hợp, tạo nên một bài thơ có vẻ độc đáo. Điều đặc biệt nhất của bài thơ là bằng tiếng hát, nhà thơ đã miêu tả được tinh thần của không khí náo nức của những người lao động 'tự chủ, tự làm chủ, dám chống lại cả thiên nhiên' (Tố Hữu). Họ không chỉ hát khi ra khơi. Họ hát trong quá trình làm việc 'chúng ta hát bài ca gọi cá vào'. Cho đến khi hoàn thành công việc sau một đêm làm việc khẩn trương, tiếng hát vẫn không dứt, vẫn mạnh mẽ, vẫn hào hứng như ban đầu 'Câu hát căng buồm'. Tuy nhiên, bây giờ, câu hát vang lên trong không khí 'chạy đua cùng mặt trời' và tỏa sáng trong thành quả lao động rực rỡ:

Ánh mắt của cá tỏa sáng trên biển độ dài.

Hình ảnh đầy lãng mạn và theo quy mô 'vũ trụ' của Huy Cận. 'Ánh mắt của cá tỏa sáng' không chỉ là màu sắc thực của những khoang cá rực rỡ dưới ánh nắng mặt trời. Đó còn là sự lung linh của thành tựu lao động, là sự rạng rỡ của ánh mắt đầy tự hào, và có lẽ, cuối cùng, đó còn là màn 'bạc' (cá bạc biển Đông lặng) và những 'luồng sáng' (đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng), những 'lấp lánh', 'đen hồng', những 'vàng chóe', những 'vấy bục', 'đuôi vùng'... ở các dòng thơ trên, hội tụ lại, kết hợp tạo nên sắc màu rực rỡ của đoàn thuyền đang đi theo nhau, hát ca khúc 'khải hoàn'.

""""---KẾT THÚC BÀI 1""""---

Ngoài việc Bình luận về bài thơ Đoàn thuyền đánh cá, các bạn cũng cần tìm hiểu thêm về những phần khác như Kể lại bài thơ Đoàn thuyền đánh cá theo cách của bạn hoặc phần Ý kiến của bạn sau khi học bài thơ Đoàn thuyền đánh cá để củng cố kiến thức.

2. Phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận, mẫu số 2:

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá được Huy Cận sáng tác vào năm 1958, trong chuyến đi thực tế tại khu vực mỏ Hòn Gai. Đây là một bản tình ca ca ngợi tinh thần lao động và niềm vui, niềm tin vào cuộc sống mới trong những năm đầu của sự phát triển đất nước.

Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá là kết quả của sự kết hợp giữa hai nguồn cảm hứng: cảm hứng lãng mạn, tràn đầy niềm vui và sự hào hứng trong thời kì miền Bắc bước vào xây dựng cuộc sống mới, cùng với cảm hứng vũ trụ là nét đặc trưng trong tâm hồn thơ Huy Cận. Sự gặp gỡ và hòa quyện của hai nguồn cảm hứng đã tạo ra những hình ảnh rộng lớn, tráng lệ, lung linh như những bức tranh sơn mài trong bài thơ.

Mô tả về cuộc ra khơi của đoàn thuyền được thể hiện trong bối cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp:

Mặt trời xuống biển như một ngọn lửa.
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.

Sử dụng nghệ thuật so sánh và nhân hoá một cách độc đáo. Mặt trời được so sánh như hòn lửa rực cháy rồi dần lặn vào lòng biển. Vũ trụ như một ngôi nhà lớn, khi màn đêm buông xuống, ánh sáng như đóng sập cánh cửa khổng lồ, với những lượn sóng như chiếc then cài. Ngày đã kết thúc, vũ trụ dường như bước vào giai đoạn nghỉ ngơi sau một ngày làm việc, và chính lúc đó, một ngày mới của người dân đánh cá lại bắt đầu:

Đoàn thuyền ra khơi một lần nữa,
Cùng gió khơi, câu hát vang vọng.

Khi vị chủ nhân đầu tiên của thiên nhiên, mặt trời, đi ngủ, thì vị chủ nhân thứ hai - những người dân chài trong cuộc sống mới, mở cửa đón đêm để ra biển đánh cá. Công việc của họ diễn ra như một nhịp sống đều đặn, trở thành một phần của cuộc sống hàng ngày. Dù sóng đã cài then, đêm đã sập cửa, nhưng biển vẫn không chìm trong lạnh lẽo hoang vu, mà ngược lại, biển là minh chứng cho sự chăm chỉ, không ngừng nghỉ của những người lao động:

Cùng gió khơi, câu hát vang vọng.

Phân tích chi tiết và đầy đủ về bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận

Ba yếu tố khác biệt - tiếng hát, căng buồm và gió khơi - được gắn kết và hoà quyện với nhau trong câu thơ. Tiếng hát mạnh mẽ của cả đoàn thuyền hòa cùng tiếng gió thổi căng buồm, đẩy thuyền phăng phăng trên sóng. Đó là niềm tin và sự phấn khích của người lao động. Sự kết hợp của nhịp điệu gấp gáp và nhịp thơ thanh thoát đã tạo ra bức tranh hùng vĩ về đoàn thuyền ra khơi. Khúc thơ còn kết hợp liên tưởng táo bạo với phép so sánh và nhân hoá đặc sắc, giúp tác giả mô tả khúc ca ra khơi hùng vĩ của người dân chài.

Người lao động không chỉ hát khi ra khơi mà còn liên tục hát cùng với công việc của mình. Tiếng hát là niềm hy vọng, là niềm tin trong việc thu hoạch:

Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi.

Từ con cá bạc biển lặng, biển xuất hiện trong đêm như một bức tranh đẹp. Cá thu từng đàn như những con thoi toả sáng trên biển. Sự liên tưởng từ khung cảnh thực tế tạo nên một hình ảnh độc đáo, là kết quả của sự quan sát cẩn thận. Qua sự liên tưởng đó, biển trở nên gần gũi trong cảm xúc vũ trụ của Huy Cận. Trong lời hát của ngư dân, biển trở nên phong phú:

Đêm ngày biển dệt muôn luồng ánh sáng.
Đến lưới đã sẵn, đoàn cá ơi!

Biển vốn dồi dào nguyên liệu, chỉ cần một tiếng gọi là cá bắt vào lưới. Khúc thơ mang hơi thở của vũ trụ, kết hợp cùng tình yêu lãng mạn, tạo nên những bài ca hùng vĩ của người lao động.

Trên bức tranh thiên nhiên lộng lẫy, sức mạnh của cánh buồm, sức mạnh của con người thống trị biển cả:

Thuyền ta lái gió, buồm trăng hướng về phía trước
Lướt giữa mây cao, với biển bằng phẳng.

Thuyền lái bằng gió, buồm là buồm trăng. Đoàn thuyền lướt trong đêm không chỉ bằng sức mạnh con người mà còn bằng âm nhạc của câu hát, hòa với sức mạnh của gió và ánh sáng của trăng. Thuyền như bay lên, trở nên kì vĩ và khổng lồ nhờ cảm hứng vũ trụ, sánh ngang tầm với vũ trụ. Trên thuyền, con người dần hiện lên trong tư thế làm chủ:

Ra đậu dặm xa, dàn đan thế trận, vây lưới giăng.

Thời đại con người đơn độc trước sức mạnh bí ẩn của biển đã qua. Mang khí thế của người làm chủ, họ ra đậu dặm xa, dàn đan thế trận và khám phá bí ẩn của biển. Họ là những dân chài mang sức trẻ, sức khoẻ và lòng tìm tòi, khám phá, tung hoành trong thế giới bí ẩn của thiên nhiên. Việc đánh bắt là như một trận chiến, mỗi người lao động như một chiến binh.

Hát khi ra khơi, hát trong hành trình và ca ngợi sự hùng vĩ của biển cả:

Trong biển, cá nhụ, cá chim, cá đé, cá song đều tạo nên sự phong phú, giàu có. Nhưng không chỉ giàu mà biển còn đẹp đẽ:

Cá song lấp lánh dưới ánh đèn đen hồng,

Dưới ánh trăng, cá song nhấp nhô trên mặt nước. Thân cá phát sáng như ánh sáng chuyển động dưới lòng biển. Đoạn thơ kết hợp nhiều màu sắc và ánh sáng: ánh đèn đen hồng, lấp lánh của cá song, và ánh sáng vàng choé của trăng phản chiếu trên mặt nước. Sự pha trộn giữa ánh sáng và bóng tối tạo nên bức tranh sáng tạo, biển như thở ra một hơi thở:

Cá đèn đuốc dưới ánh trăng, lấp lánh trên mặt nước, tạo ra một bức tranh sắc màu lóng lánh, biển như hừng hực sức sống:

Dưới ánh trăng, cái bóng Hạ Long lung linh.

Những vệt sáng trên mặt nước biển tỏa sáng như những tia sao, tạo nên bức tranh đẹp mắt của đêm Hạ Long. Cảm giác bình yên lan tỏa khắp không gian, khiến lòng người như được làm mới mỗi khi đắm chìm trong hơi thở của đêm. Mỗi đợt sóng trào lên bờ mang theo hơi thở của biển cả, như một cuộc trò chuyện dịu dàng giữa trời và đất.

Tiếng ca hò từ những ngư dân đánh cá vang lên trên biển đêm, như là lời kêu gọi mời gọi cá về bờ. Hòa cùng tiếng sóng rì rào, những giai điệu êm đềm kêu gọi những sinh linh biển cả về đây.

Và ta hát ca khúc gọi cá về, khi trăng lung linh soi bóng thuyền trên biển.

Dưới ánh trăng, người ta hát và gõ nhịp, như lời kêu gọi của biển. Công việc hàng ngày trở nên đẹp đẽ hơn khi trăng lên cao và rồi tan vào lòng biển. Mỗi nhịp gõ vào mạn thuyền như là tiếng hát của trái tim biển, làm cho công việc đánh bắt cá trở nên lãng mạn và đầy cảm xúc.

Biển mênh mông như tấm lòng mẹ,
Con người ta được nuôi dưỡng từ biển.

Nhà thơ Huy Cận đã tài tình khi so sánh lòng biển với lòng mẹ. Biển là nguồn sống vô tận, nuôi dưỡng con người từ khi chúng mới sinh ra. Đó là một lời tri ân sâu sắc đối với biển, với tấm lòng rộng lớn và bao dung của nó.

Bài thơ hòa mình vào tiếng hát, từ những lời ca ngợi cho đến những hát mừng của lao động viên. Đó là tiếng hát của niềm vui khi thu hoạch được quả ngọt ngào từ lòng biển.

Dưới bóng sao mờ, khi bình minh chớp lên,
Ta kéo lưới như vòng tay ôm chặt cả một thế giới cá.

Trong sớm mai trên biển, hình ảnh của người dân chài hiện lên mạnh mẽ và đẹp đẽ. Kéo lưới với sức mạnh to lớn, nhưng vẻ đẹp của họ không bao giờ phai nhạt. Họ giống như những bức tượng sống, tượng điệu của sức mạnh và lòng kiên cường.

Những vẩy cá bạc và đuôi cá vàng rực sáng dưới ánh nắng bình minh, như những ngọn đèn chiếu sáng cho một ngày mới. Mỗi sợi nắng rơi xuống là một hạt giọt hy vọng, là niềm tin vào ngày mới thăng hoa. Đó là hình ảnh của sự kiên cường và sức sống mãnh liệt.

Những câu thơ không chỉ đơn thuần mô tả vẻ đẹp của biển cả, mà còn chứa đựng ý nghĩa sâu sắc về cuộc sống và lao động. Vẩy cá bạc và đuôi cá vàng tỏa sáng, tượng trưng cho sức mạnh và thịnh vượng mà con người mong muốn đạt được trong cuộc sống hàng ngày.

Hòa quyện cùng cảm hứng và bút pháp lãng mạn, phần kết của bài thơ là một tác phẩm hoành tráng với âm thanh và hình ảnh đầy sức mạnh của con người, đoàn thuyền và ánh sáng rực rỡ:

Câu hát vang vọng trên biển cùng gió,
Thuyền chạy băng băng bên dưới trời xanh.

Những điệu hát vang trên sóng biển đưa thuyền ra đi, và ngày nay, những điệu hát ấy đưa thuyền quay về. Giờ đây, sức mạnh không chỉ từ gió mà còn từ niềm vui của con người khi thuyền tràn đầy cá. Họ không chỉ là những người ra khơi đánh cá sau khi màn đêm buông xuống, mà bây giờ họ - những ngư dân - đang cạnh tranh với mặt trời. Họ đang đua với thời gian, vượt lên trên tất cả để tạo ra cuộc sống tốt đẹp hơn.

Biển mở rộng với một ngày mới, tràn ngập ánh sáng. Hình ảnh mặt trời lên từ đại dương mở ra một ngày mới tươi sáng hơn. Ánh sáng không chỉ mang đến sắc màu cho cảnh vật mà còn tạo ra màu mới cho cuộc sống của những người lao động, những người đang cống hiến hết mình mỗi ngày.

Mắt cá lấp lánh muôn dặm trải.

Hàng ngàn con cá trên bờ biển như một đại đoàn quân, tất cả đều hướng về phía bình minh rực sáng, kéo dài đến vô cùng như bờ biển quê hương. Đây là hình ảnh đẹp tuyệt vời, thể hiện thành quả tuyệt đẹp sau một đêm làm việc chăm chỉ của ngư dân.

Khen ngợi vẻ đẹp hùng vĩ và lãng mạn của biển cả, ca ngợi cuộc sống tràn đầy niềm vui và xây dựng. Bài thơ là lời hát ca từ tâm hồn của Huy Cận, dâng lên để tôn vinh cuộc sống. Với sự kết hợp giữa cổ điển và hiện đại, cùng những liên tưởng đầy bất ngờ, bài thơ mở ra một tương lai rực rỡ và tràn đầy hy vọng.

3. Bình giảng về bài thơ 'Đoàn thuyền đánh cá' của Huy Cận, số 3:

Trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận, không gian biển đêm từ trở nên u ám trở thành một bức tranh sống động, đầy sức sống. Nước biển được mô tả như những sợi tơ xanh mềm mại, và các loài cá trở nên sống động trong ánh trăng. Mỗi con cá như một nghệ sĩ vẽ bằng cánh tay vẽ tung ra những giọt nước lóe sáng, tạo ra một bức tranh lóe sáng trên mặt biển.

Trên mặt biển như bức tranh tuyệt đẹp ấy, đoàn thuyền trôi dạt với gió và trăng, không đi trên mặt biển mà như bay trong không gian vô tận. Họ lướt qua mây cao và biển rộng, tạo nên một cảnh hùng vĩ đầy ấn tượng.

Bình giảng về bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận

Thời gian trên biển không chỉ là thời gian lao động mà còn là thời gian suy nghĩ và tính toán. Là quá trình tổ chức và thực hiện đánh bắt cá, và cuối cùng là thu hoạch cá. Đây không chỉ là hình ảnh của sự bội thu mà còn là biểu tượng của sức mạnh và sự hùng vĩ của con người khi đối diện với thiên nhiên.

Trên bầu trời xanh biếc, những đám mây trắng bồng bềnh như những bông bông trắng tinh khôi. Dưới đó, những tia nắng ấm áp len lỏi qua từng kẽ lá, tạo nên bức tranh thiên nhiên huyền diệu.

Những giọt sương mai rơi nhẹ nhàng, làm ướt cả bờ cỏ xanh mướt. Chim hót líu lo, tạo nên giai điệu êm đềm của buổi sáng mới bắt đầu.

Đàn chim én về tổ sau một đêm dài ra ngoài kiếm ăn. Những cánh đồng rộng lớn mênh mông trải dài, đón nhận bước chân nhỏ bé của những đứa trẻ đang trên đường tới trường học.