Bình luận về bài thơ Lời chia tay khi rời bỏ

Đề bài: Bình luận về bài thơ Lời chia tay khi rời bỏ

Văn mẫu Bình luận về bài thơ Lời chia tay khi rời bỏ

Bài viết

Thủ thuật Cách hiểu một tác phẩm thơ, văn xuất sắc

Sống trong tình hình đất nước bị thực dân Pháp xâm chiếm, những nhà nghiên cứu và thanh niên yêu nước luôn nuôi dưỡng quyết tâm tìm ra con đường giải phóng dân tộc khỏi ách áp bức. Trong số họ, không thể không nhắc đến nhà cách mạng Phan Bội Châu. Ông đã thể hiện sự quyết tâm, lòng khao khát đi tìm đường cứu nước trong bài thơ 'Lời chia tay khi rời bỏ'.

Bài thơ này được ông sáng tác vào năm 1905 với mục đích chia tay, từ biệt bạn bè, đồng đội trước khi rời đi Nhật Bản. Phan Bội Châu là lãnh đạo của phong trào Đông du, ra đi sang Nhật Bản để tạo cơ hội học tập cho thanh niên Việt Nam và cũng là thời kỳ chờ đợi để tổ chức lực lượng để giành lại chủ quyền dân tộc.

Khai mạc tác phẩm, Phan Bội Châu đã trình bày quan điểm cá nhân về tinh thần làm trai của mình:

'Sinh là nam, mệnh yếu hiểm kỳ,
Khẳng định cam kết tự thay đổi'.

(Làm người nam phải lạc quan trước mọi khó khăn
Vững bước tiến vững trên con đường tự biến đổi)

Chí làm trai đã được nhắc đến trong suốt quá trình lịch sử văn hóa từ văn hóa dân gian đến văn hóa trung đại. Không thể không nhắc đến câu thơ nổi tiếng của Nguyễn Công Trứ:

'Đã lừng danh trời đất rồi
Phải tạo dựng tên tuổi với núi sông'

Như câu ca dao quen thuộc nói:

'Làm người nam phải là nam có giá trị
Phú Xuân đã trải, Đồng Nai đã vượt qua'

Là một nam nhân trong cuộc sống, đôi khi phải có lòng ganh đua, vượt qua những khó khăn và thách thức để ghi dấu tên mình vào lịch sử. Phan Bội Châu tin rằng để khẳng định phận nam nhân, cần phải đặc biệt, phải thực hiện những điều phi thường, khác biệt. Điều 'đặc biệt' ở đây có thể là việc thay đổi số phận, tạo nên sự khác biệt. Câu thơ nói lên sự thách thức với vận mệnh, ông không muốn nam nhân phải chấp nhận sự chi phối của số phận, mà phải tự mình tạo ra cơ hội mới, không để 'vận mệnh tự thay đổi'. Có thể hiểu rằng câu thơ có ý nghĩa ẩn dụ về cuộc xâm lược của Pháp, đòi hỏi nam nhân Việt Nam phải tự do, không chấp nhận sự thống trị của đối phương, và phải tìm ra hướng đi mới để đưa đất nước thoát khỏi tình trạng khó khăn, tự mình định đoạt số phận thời đại.

Nam nhân cần chịu trách nhiệm với thời kỳ mình sống, phải thể hiện rõ vai trò của mình đối với quê hương:

'Sống trong trăm năm cần phải làm chủ bản thân,
Bắt đầu từng bước vững chắc, không sợ khó khăn.'

(Trong khoảnh khắc trăm năm, cần phải trở thành người có ý nghĩa
Sau này, liệu có ai làm được như vậy không?)

Cuộc đời con người có hạn, vì vậy trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, chúng ta phải để lại dấu ấn trong lịch sử, phải thực hiện những hành động có ích cho quê hương. Nam nhân lớn lao không thể tồn tại như một hạt cát vô danh giữa đại dương mà phải tạo ra dấu ấn, đóng góp và hiến dâng sức mình cho con đường cứu nước. Bài thơ có chút tính ngạo mạn, nhưng đó là niềm kiêu hãnh của một con người có chí hướng và quyết tâm thực hiện chí hướng đó. Đồng thời, Phan Bội Châu cũng thể hiện lòng tin vào thế hệ mà ông đã dẫn dắt sang Nhật Bản trong phong trào Đông du, tin rằng họ sẽ đóng góp cho dân tộc và để lại tên tuổi trong lịch sử hàng thế kỷ.

Một triều đình nếu không chấp nhận cuộc sống của nhân dân, tương lai của dân tộc, và không thể xử lý chính sách chiêu mộ nhân tài thông qua con đường khoa cử. Trong bối cảnh đất nước rơi vào tay kẻ thù, triều đình trở thành tay sai, mắt nhắm, không thể giải quyết vấn đề. Con đường khoa cử trở nên vô nghĩa:

'Đất nước chết thảm, sinh linh trắc trở,
Trí tuệ và đạo đức đã hoàn toàn biến mất'.

(Nước non đã mất đi, sống trong sự nhục nhã,
Trí tuệ và đạo đức đều đã tan biến!)

Không còn đất nước, không còn những tinh thần cao quý, học hành và thi cử còn ý nghĩa gì? Trong hoàn cảnh đó, hành động thiết thực nhất là tìm kiếm con đường cứu nước đúng đắn, giúp đất nước thoát khỏi ách áp bức và bóc lột của thực dân. Sống dưới sự chi phối của quân xâm lược, cả nhân dân và trí thức đều cảm thấy sự nhục nhã, và những nỗ lực học hành cũng như thi cử trở nên vô ích, vì không có cơ hội được sử dụng để xây dựng đất nước phồn thịnh.

Vì vậy, trách nhiệm cao quý của người chiến sĩ, bậc nam nhi là giải phóng dân tộc:

'Nguyện bay lượn trên bề dày biển Đông,
Sóng trắng bạch lãng đưa ta về nơi xa'.

(Muốn vượt qua biển Đông bay nhảy,
Ngàn sóng bạc trắng dẫn dắt ta về phía xa.)

Hình ảnh của 'bay lượn trên bề dày biển Đông', 'sóng trắng bạch lãng' là những tượng trưng đầy lãng mạn, thể hiện tâm hồn phiêu bồng của Phan Bội Châu. Ông muốn vượt qua biển Đông, bay lên cùng những đợt sóng bạc để thực hiện ước mơ lớn là giải phóng dân tộc. Đó không phải là con đường dễ dàng, mà là một hành trình đầy những thách thức, khó khăn và cả sự mạo hiểm vì ông là một trong những người đầu tiên nảy mình với ý tưởng tìm kiếm con đường cứu nước mới, dựa vào sự hỗ trợ từ nước ngoài, đặc biệt là Nhật Bản. Mặc dù không đạt được mục tiêu như ông mong đợi, nhưng ông đã sống và hoàn thành bổn phận của một người nam nhi, thể hiện chí làm trai. Khát vọng của ông là mong muốn sánh ngang với vũ trụ, càn khôn, và vượt lên trên bóng tối mà nô lệ cuốn trôi, để hướng tới ánh sáng.

'Chia tay khi bước ra khỏi quê hương' là bài thơ mà Phan Bội Châu viết khi chia tay đồng bào trước hành trình sang đất nước xa xôi. Tâm hồn của ông tràn đầy chí khí, sức sống, và quyết tâm tìm kiếm con đường mới để giải phóng đất nước. Tác phẩm không chỉ phản ánh tinh thần kiên cường của ông mà còn đưa ra thông điệp thức tỉnh, kêu gọi những người yêu nước đồng lòng đấu tranh vì độc lập dân tộc.

""""-- Hết """"-

Dưới đây là một số gợi ý Bình luận về bài thơ Chia tay khi xuất dương hấp dẫn, giúp học sinh ôn tập kiến thức, hiểu rõ về tác giả, tác phẩm và làm tốt các đề văn phân tích đoạn văn, đoạn thơ sau này. Sau đó, danh sách các bài văn hay lớp 11 còn rất nhiều bài mẫu thú vị liên quan đến bài Chia tay khi xuất dương mà học sinh cần chú ý như: Sự quyến rũ và lòng hào hùng của nhân vật trữ tình trong bài thơ Chia tay khi xuất dương, Cảm nhận về bài thơ Chia tay khi xuất dương, Phân tích hình tượng người chí sĩ yêu nước trong bài Chia tay khi xuất dương, Phân tích tinh thần làm trai trong bài thơ Chia tay khi xuất dương của Phan Bội Châu,...