Vào ngày 30 tháng 12 năm 2019, chỉ vài phút sau nửa đêm, BlueDot - hệ thống Trí tuệ Nhân tạo - phát hiện một ổ 'bệnh viêm phổi bất thường' với những ca bệnh xuất hiện xung quanh một khu chợ ở Vũ Hán, Trung Quốc. BlueDot đã đánh dấu ổ dịch này và cụ thể hóa việc phát hiện này. Giờ đây, chúng ta đều biết rằng đó là COVID-19, và công cụ Trí tuệ Nhân tạo được các nhà khoa học Canada phát hiện ra bệnh này 9 ngày trước khi Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo về dịch viêm phổi cấp do chủng mới của coronavirus gây ra.Đến thời điểm này, COVID-19 đã lan rộng sang hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ (bao gồm cả tàu Diamond Princess), gây nhiễm bệnh cho hơn 90 nghìn người và gây tử vong cho hơn 3 nghìn người. Vào ngày 25 tháng 2, Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới, Tedros Adhanom Ghebreyesus, tuyên bố rằng COVID-19 hoàn toàn có khả năng trở thành một đại dịch toàn cầu.

Tuy nhiên, vào tháng 12 năm ngoái, theo Kamran Khan, nhà sáng lập và CEO của BlueDot, đồng thời là giáo sư ngành Dược và Y tế Công cộng tại Đại học Toronto, Canada: 'Chúng tôi không thể biết trước rằng nó sẽ trở thành một đợt dịch có quy mô lớn như thế này.' Ông tự hỏi, liệu có gì sẽ xảy ra nếu COVID-19 lan rộng hơn? Hoặc nếu dịch bệnh nghiêm trọng hơn những gì chúng ta đang tưởng tượng?
Đây chính là lý do mà giáo sư Khan thành lập BlueDot, với một mục tiêu đơn giản nhất: 'Chia sẻ thông tin nhanh hơn tốc độ lan truyền của bệnh.'
Hệ thống Trí tuệ nhân tạo đã hút cảm hứng từ đại dịch SARS năm 2003
Khi tôi bắt đầu sự nghiệp của mình, tôi không hề biết rằng nó sẽ trở thành một cuộc phiêu lưu ngẫu hứng. Tôi chưa bao giờ tới trường kinh doanh hoặc học lập trình. Tất cả những gì tôi học được đến từ việc làm chuyên gia dịch tễ học và từ kinh nghiệm điều trị bệnh nhân tại Toronto vào năm 2003 khi đại dịch SARS bùng phát.
Là một trong những người sống sót qua đại dịch SARS, tôi đã học được nhiều điều. Đó không chỉ là nỗi đau về thể xác và tinh thần mà còn là bài học về sự chuẩn bị và phòng ngừa. Điều quan trọng là chúng ta không nên chờ đợi cho đến khi đại dịch bùng phát mới bắt đầu hành động, mà chúng ta cần phải phòng trước để không phải đối mặt với hậu quả nặng nề sau này.
BlueDot là một phần mềm độc đáo được tạo ra để giám sát, định vị và mô phỏng tốc độ lây lan của dịch bệnh. Năm 2019, Khan và đồng đội của ông nhận được một khoản đầu tư lớn là 9,4 triệu USD. Hiện tại, họ có một đội ngũ lớn với 40 thành viên, bao gồm các bác sỹ, chuyên gia dịch tễ, bác sỹ thú y, kỹ sư lập trình, kỹ sư dữ liệu và các nhà phát triển phần mềm. BlueDot cho phép phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường của dịch bệnh và nguy cơ tiềm ẩn đối với các tổ chức y tế, chính phủ và doanh nghiệp.
Không chỉ có khả năng nhận biết sớm các dịch bệnh, mục tiêu của BlueDot còn là dự báo tác động của chúng khi lan rộng ra toàn cầu và nghiên cứu về khả năng lây lan ở các vùng khác nhau. Trong trường hợp của COVID-19, BlueDot không chỉ cung cấp cảnh báo sớm mà còn xác định được các thành phố có khả năng cao bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh từ Vũ Hán.Hậu COVID-19
Giáo sư Khan thừa nhận rằng COVID-19 giống như SARS và cảm thấy tức giận: 'Liệu chúng ta thực sự phải chịu đựng một trận đại dịch giống như trước đây 17 năm?'Thời gian sẽ trả lời câu hỏi đó và cũng sẽ là thời gian đánh giá tác động tích cực của BlueDot khi theo dõi dịch bệnh trên quy mô lớn. Trước đó, BlueDot đã dự đoán chính xác việc Zika virus lan ra Florida vào năm 2016, và dịch Ebola từ Tây Phi ra thế giới vào năm 2014. AI không bị lạc hướng như con người và có thể nhận ra các dịch bệnh đang diễn ra mặc dù bị che khuất bởi thông tin từ các đợt dịch khác.Giáo sư Khan nói: 'Con người dễ bị phân tâm, vì vậy chúng ta cần sự can thiệp liên tục của máy móc để theo dõi mọi diễn biến hàng ngày.'
