Một loạt ảnh mới mang tựa đề Restricted Residence (Khu Dân cư Hạn chế), gồm 42 bức chụp hồng ngoại của cư dân địa phương và phong cảnh đã chứng kiến nhiều biến động tại nơi họ sinh sống. Gần một thập kỷ sau thảm họa Fukushima, hình ảnh tái hiện cuộc sống trở lại đầy cảm xúc pha trộn của người dân. Chúng ta có một lý do chính đáng để sợ hãi điều mà chúng ta không thể nhìn thấy, không thể nếm được, không thể nghe được, và không thể chạm vào. Nếu các giác quan không thể cảnh báo cho ta về nguy hiểm, ta phải tự mình ước lượng và kỳ vọng những điều tồi tệ nhất sẽ xảy ra.
Restricted Residence (©️️ Giles Price 2020 / Courtesy Loose Joints) - Tác giả Lily Katzman
Sau khi một trận động đất kinh hoàng và sóng thần xảy ra, lò phản ứng hạt nhân Fukushima Daiichi ở Nhật Bản đã phát ra một lượng chất phóng xạ vào tháng 11 năm 2011, cư dân địa phương đã không có thời gian để lưỡng lự. Cơ quan chức năng mặc dù luôn đeo bảo hộ nhưng lại trấn an và cho rằng không có gì đáng lo ngại. Cộng đồng địa phương được di dời đến những khu vực trung tâm, thậm chí là những nơi có chỉ số phóng xạ cao hơn so với nhà của họ. Khoảng 60 người lớn tuổi đã qua đời do không chịu nổi sự căng thẳng khi phải di chuyển liên tục từ bệnh viện đến nhà dưỡng lão.
Không có ai qua đời trực tiếp vì vụ rò rỉ phóng xạ, nhưng những tác động tâm lý của sự kiện này vẫn còn kéo dài, với tỷ lệ tự tử tăng lên đáng kể trong những năm sau đó.Nhà của Các Ký Ức Hạn Chế

Vào ngày 11 tháng 3 năm 2011, một trận động đất mạnh 9.0 độ Richter đã xảy ra, cách Tokyo khoảng 372 km về phía Đông Bắc. Đây là một trận động đất kép hiếm gặp và phức tạp kéo dài khoảng ba đến năm phút và làm dịch chuyển đảo tới 2,4m, theo Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ. Trận động đất lớn nhất từng xảy ra ở Nhật Bản đã tạo ra một cơn sóng thần cao tới 10m. Sự thất bại không lường trước của nhà máy Fukushima ngay lập tức làm rõ rằng hai thảm họa thiên nhiên không có gì so sánh. Cuối cùng, chính phủ Nhật Bản đã sơ tán hơn 150.000 người dân sinh sống trong bán kính lên đến 130km từ nhà máy. Đây được xem là thảm họa hạt nhân lớn nhất thế giới kể từ thảm họa Chernobyl. Trong năm 2017, chính phủ Nhật Bản đã dỡ bỏ các lệnh di tản và khuyến khích người dân trở lại vùng lãnh thổ. Trước thảm họa, khoảng 27.000 người đã xây dựng nhà ở vùng ngoại ô của khu vực bị hạn chế này, sống ở làng Namie và Iitate.

Tham gia vào Restricted Residence, ta được chiêm ngưỡng sự kết hợp giữa phục hồi vật lý và sự bất ổn tiềm ẩn tại hai thị trấn này. Cuốn sách với những hình ảnh chân thực về cuộc sống hàng ngày của các công nhân từ thợ cơ khí đến nhân viên văn phòng, họ cố gắng phục hồi cuộc sống sau thảm họa. Đặc biệt, một tài xế taxi vẫn trả tiền cho người giữ tài sản chính phủ dù ít khách hơn, và một nông dân chăm sóc gia súc nhiễm phóng xạ mặc dù không bán chúng.Khi tìm hiểu về môi trường biến đổi ở khu vực hạn chế, sự trừu tượng màu sắc thông qua công nghệ đã thu hút sự chú ý của tôi, không chỉ là phương pháp khoa học.

Trước đây, Price chụp ảnh từ trên cao khi chờ đợi Thế vận hội Rio và Luân Đôn. Giờ đây, với Thế vận hội Olympic sắp diễn ra tại Tokyo, Price quan sát sự tái phát triển của Fukushima với sự kỳ vọng và quan tâm. Fukushima sẽ không chỉ tổ chức các sự kiện Olympic, mà còn là nơi tổ chức các sự kiện như rước đuốc Olympic, nhằm cải thiện kinh tế và thay đổi nhận thức của những người sống sót sau thảm họa phóng xạ này.

Trong cuốn Restricted Residence, Price đã cố gắng tận hưởng và thể hiện những gì vô hình của phóng xạ, mà không thể nhìn thấy bằng mắt thường.
“Có một thứ gì đó về chất phóng xạ, và khả năng giết chết một cách lặng lẽ” Fred Pearce, một nhà văn khoa học và môi trường, nói trong một bài luận đi kèm với cuốn sách. “[...] Chúng ta có lý do chính đáng để lo sợ điều mà chúng ta không thể nhìn thấy, không thể ngửi, không thể nghe, cũng không thể cảm nhận được. Nếu giác quan của chúng ta không thể cung cấp bất kỳ hướng dẫn nào về nguy hiểm, chúng ta phải tự tưởng tượng, tự kỳ vọng vào những điều tồi tệ nhất sẽ xảy ra.”

Dường như những bức ảnh này bình thường, nhưng thực tế không phải như vậy, tạo ra sự mơ hồ và thách thức người xem tìm kiếm điều gì đó vô hình trong những bức hình. Price, thông qua những bức ảnh này, mời gọi người xem trải nghiệm sức nặng tâm lý không thể nhìn thấy của phóng xạ.




Nguồn: smithsonianmag
