Buzz
Giáo trình, bài tập về chữ kí, thực hành kí
Giáo trình
1. Giáo trình về chữ kí, thực hành kí
|
Yếu tố |
Kí |
Du kí |
|
Khái niệm |
Là loại tác phẩm văn học chú trọng ghi chép sự thực |
Là thể loại kí ghi chép về những chuyến đi tới các vùng đất, các xứ sở nào đó. Người viết kể lại hoặc miêu tả những điều mắt thấy tai nghe trên hành trình của mình |
|
Đặc điểm |
Kể sự việc, tả người, tả cảnh, cung cấp thông tin và thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của người viết. Có những tác phẩm nghiêng về kể sự việc, có những tác phẩm nghiêng về thể hiện cảm xúc |
Phản ánh, truyền đạt những nhận biết, những cảm tưởng, suy nghĩ mới mẻ của bản thân người du lịch về những điều mắt thấy tai nghe ở những xứ sở xa lạ, nơi mọi người ít có dịp đi đến, chứng kiến |
|
Người kể |
Thường là người trực tiếp tham gia hoặc chứng kiến sự việc. Có thể xưng “tôi”, có vai trò như người kể chuyện. Khi kể, tác giả kết hợp trình bày suy nghĩ, cảm xúc, sự quan sát, liên tưởng, tưởng tượng của mình về sự việc |
|
|
Mạch kể |
Sự việc thường kể theo trình tự thời gian |
2. Tóm tắt nội dung chính của các văn bản
|
Văn bản |
Tác giả |
Xuất xứ |
Nội dung chính |
Giá trị nghệ thuật |
|
Cô Tô |
Nguyễn Tuân (1910-1987) |
Là phần cuối của bài kí Cô Tô, in trong cuốn “Nguyễn Tuân toàn tập” |
- Cảnh thiên nhiên và sinh hoạt của con người trên vùng đảo Cô Tô hiện lên thật trong sáng và tươi đẹp. Bài văn cho ta hiểu biết và yêu mến một vùng đất của Tổ quốc - quần đảo Cô Tô. - Bài văn cho ta hiểu biết và yêu mến một vùng đất của Tổ quốc - quần đảo Cô Tô |
- So sánh, ẩn dụ, nhân hóa táo bạo, bất ngờ, giàu trí tưởng tượng. - Ngôn ngữ điêu luyện và sự miêu tả tinh tế, chính xác, giàu hình ảnh và cảm xúc |
|
Hang Én |
Hà My |
Trích trong trang thông tin điện tử Sở Du lịch Quảng Bình, 14/10/2020 |
Hang Én là một bài kí kể lại cuộc hành trình khám phá hang én của nhân vật tôi. Tác phẩm đã cung cấp cho người đọc những thông tin từ khung cảnh, thảm thực vật,... vừa hùng vĩ, vừa mơ mộng của địa điểm này. |
Sử dụng ngôi kể thứ nhất tăng sự chân thực, trình tự miêu tả hấp dẫn, cách miêu tả thú vị cùng những thông tin chính xác. |
|
Cửu Long Giang ta ơi |
Nguyên Hồng (1918 – 1982) |
Trích Trời xanh, NXB Văn học, Hà Nội (1960) |
Bài thơ bắt đầu từ hình ảnh chật chội của lớp học để đưa đến hình ảnh rộng lớn của dòng sông Mê Kông, đem đến cho người đọc những hiểu biết về dòng sông cùng con người Nam Bộ và thể hiện tình cảm của tác giả dành cho quê hương, xứ sở Việt Nam. |
Thể thơ tự do với kết cấu đặc biệt cùng các biện pháp tu từ: so sánh, ẩn dụ, điệp,... |
Phiên bản Đề
I. Kiểm tra trắc nghiệm
Câu 1: Khái niệm 'kí' là gì?
A. Đó là một dạng văn học dân gian được tạo ra bởi người dân có tính hư cấu
B. Đây là một thể loại tác phẩm văn học tập trung vào việc ghi chép hiện thực
C. Đó là những câu chuyện dành cho trẻ em, thường có nhân vật là động vật hoặc đồ vật được nhân cách hóa
D. Là các câu chuyện dân gian, tái hiện lại những sự kiện trong lịch sử dân tộc, giữ nước của tổ tiên được lưu truyền qua nhiều thế hệ
Câu 2: Trong các tác phẩm dưới đây, tác phẩm nào không thuộc thể loại kí?
A. Cây tre Việt Nam
B. Cô Tô
C. Mekong cảnh đẹp
D. Bức tranh của em gái
Câu 3: Yếu tố nào thường không có trong thể loại kí?
A. Cốt truyện
B. Nhân vật kể chuyện
C. Phát ngôn
D. Biến cố
Câu 4: Yếu tố nào bị hạn chế trong các tác phẩm thuộc thể loại kí?
A. Sự xuất hiện của người trần thuật
B. Khả năng sử dụng phương thức miêu tả và kể
C. Chi tiết về cuộc sống
D. Khả năng tưởng tượng, hư cấu của tác giả
Câu 5: Văn bản nào sử dụng thể loại du kí?
A. Tôi đi học
B. Trong lòng mẹ
C. Cô Tô
D. Cánh cửa của trường mở ra
II. Luận văn
Câu 1: Nêu đặc điểm của thế kí.
Câu 2: Tác phẩm Cô Tô được sáng tác bởi ai? In trong tác phẩm nào?
Câu 3: Văn bản Cô Tô được viết trong hoàn cảnh nào?
Câu 4: Nêu giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản Cô Tô.
Câu 5: Viết đoạn văn ngắn tóm tắt nội dung văn bản Hang Én.
Câu 6: Đọc văn bản Hang Én và trả lời các câu hỏi sau:
a. Văn bản Hang Én cung cấp thông tin về điều gì?
b. Nội dung chính của văn bản Hang Én là gì?
Câu 7: Viết đoạn văn suy nghĩ về tình cảm của tác giả dành cho thiên nhiên Hang Én.
Câu 8: Văn bản Cửu Long Giang ta ơi được trích từ tác phẩm nào? Do ai sáng tác?
Câu 9: Nêu giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật của văn bản Cửu Lồng Giang ta ơi
Câu 10: Từ văn bản Cửu Long Giang ta ơi, viết đoạn văn nêu cảm nhận về hình ảnh dòng sông Cửu Long.
Hướng dẫn giải
I. Trắc nghiệm
|
1 - B |
2 - D |
3 - A |
4 - D |
5 - C |
II. Tự luận
Câu 1:
|
Nêu đặc điểm của thế kí. |
Phương pháp:
Ôn lại kiến thức đã học về thể kí
Lời giải chi tiết:
Đặc điểm của thể kí: kể sự việc, tả người, tả cảnh, cung cấp thông tin và thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của người viết. Có những tác phẩm nghiêng về kể sự việc, có những tác phẩm nghiêng về thể hiện cảm xúc.
Câu 2:
|
Văn bản Cô Tô do ai sáng tác? In trong tác phẩm nào? |
Phương pháp:
Ôn lại kiến thức đã học về văn bản Cô Tô
Lời giải chi tiết:
- Văn bản Cô Tô do Nguyễn Tuân sáng tác
- Là phần cuối của bài kí Cô Tô, in trong cuốn “Nguyễn Tuân toàn tập”
Câu 3:
|
Văn bản Cô Tô được viết trong hoàn cảnh nào? |
Phương thức:
Ôn lại kiến thức đã học về văn bản Cô Tô
Lời giải chi tiết:
Văn bản Cô Tô được viết khi tác giả đến thăm đảo Cô Tô
Câu 4:
|
Nêu giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản Cô Tô |
Phương thức:
Ôn lại kiến thức đã học về văn bản Cô Tô
Lời giải chi tiết:
- Giá trị nội dung:
+ Hiểu biết và tình yêu mến đối với quần đảo Cô Tô được thể hiện rõ qua cảnh thiên nhiên và cuộc sống sinh hoạt của người dân trên đảo. Bài văn giúp chúng ta hiểu hơn về một phần của quê hương - quần đảo Cô Tô.
+ Bài văn giúp ta hiểu và yêu quý một phần đất nước - quần đảo Cô Tô.
- Giá trị nghệ thuật:
+ Sử dụng so sánh, ẩn dụ, nhân hóa một cách mạnh mẽ, bất ngờ, phong phú trong trí tưởng tượng.
+ Sử dụng ngôn từ tinh tế, miêu tả chính xác và giàu hình ảnh cùng với cảm xúc sâu sắc.
Câu 5:
|
Viết đoạn văn ngắn tóm tắt nội dung văn bản Hang Én. |
Phương pháp:
Đọc kỹ văn bản Hang Én, chú ý đến các chi tiết và sự việc chính
Lời giải chi tiết:
Chuyến hành trình khám phá Hang Én là một trải nghiệm thú vị. Nó bắt đầu từ con dốc Ba Giàn với nhiều gập ghềnh và thô sơ, rồi tiếp tục vào thung lũng Rào Thương, nơi được bao quanh bởi dòng suối như một xứ sở thần tiên. Bên trong Hang Én là một tổ hợp khổng lồ với đầy đủ nước, không khí và ánh sáng. Không gian ở đây được tác giả mô tả như thời kỳ nguyên sơ khi mọi thứ chưa bị can thiệp bởi tay con người. Hàng vạn chim én sinh sống và cư trú ở đây, tạo nên một cảnh quan độc đáo và thú vị. Con người cảm thấy hạnh phúc, biết ơn và kính trọng thiên nhiên khi trải qua một đêm tại Hang Én đầy kỳ thú.
Câu 6:
|
Đọc văn bản Hang Én và trả lời các câu hỏi sau: a. Văn bản Hang Én cung cấp thông tin về điều gì? b. Nội dung chính của vản bản Hang Én là gì? |
Phương pháp:
Đọc kỹ văn bản Hang Én
Lời giải chi tiết:
a. Văn bản Hang Én mang đến thông tin về cảnh quan du lịch
b. Nội dung chính: cung cấp thông tin từ khung cảnh, thảm thực vật,… vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng của Hang Én.
Câu 7:
|
Viết đoạn văn suy nghĩ về tình cảm của tác giả dành cho thiên nhiên Hang Én. |
Phương pháp:
Đọc kỹ văn bản Hang Én, diễn đạt cảm nhận của em về cảm xúc của tác giả
Lời giải chi tiết:
Bài tham khảo:
Hang Én là một tác phẩm kí tái hiện các khám phá thú vị khi đoàn du khách khám phá cảnh đẹp này. Văn bản thể hiện rõ sự tài tình và tình cảm đặc biệt mà tác giả dành cho thiên nhiên, thể hiện lòng biết ơn và tình yêu của con người đối với tự nhiên: “Mọi người đều rời lều, chạy quanh sông, rồi ngồi bên bờ rửa mặt, hít căng không khí mát lành, tinh khiết”. Sự gần gũi của con người với thiên nhiên như hòa nhập và biết ơn với mẹ thiên nhiên: “Khi bóng tối bao trùm lòng hang Én, tôi ngồi trên cát… Khi trời sáng, mọi người đều rời lều, hít căng không khí”. Tác giả cảm nhận cuộc sống thiên nhiên hoang dã một cách đặc biệt. Tác giả miêu tả chân thực cuộc sống nguyên thủy, hoang dã, vừa hùng vĩ, vừa bí ẩn của thiên nhiên. Điều đó không làm cho người đọc hoảng sợ mà khuyến khích họ muốn khám phá, chinh phục thiên nhiên hơn bao giờ hết. Qua đó, văn bản thể hiện tình cảm yêu mến của tác giả đối với thiên nhiên và sự trân trọng dành cho những kì quan của đất nước.
Câu 8:
|
Văn bản Cửu Long Giang ta ơi được trích từ tác phẩm nào? Do ai sáng tác? |
Phương pháp:
Đọc kỹ văn bản Cửu Long Giang ta ơi.
Lời giải chi tiết:
Văn bản Cửu Long Giang ta ơi được lấy từ tác phẩm Trời xanh của tác giả Nguyên Hồng.
Câu 9:
|
Nêu giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật của văn bản Cửu Lòng Giang ta ơi. |
Phương pháp:
Đọc kỹ văn bản Cửu Long Giang ta ơi.
Lời giải chi tiết:
- Giá trị nội dung
Bài thơ khởi đầu từ hình ảnh ấm cúng của lớp học để dẫn dắt đến cảnh sông Mê Kông bao la, mang đến cho người đọc cái nhìn sâu sắc về con sông cùng với cuộc sống của người dân Nam Bộ và thể hiện tình cảm sâu sắc của tác giả dành cho quê hương, đất nước Việt Nam.
- Giá trị nghệ thuật
Thể thơ tự do với cấu trúc đặc biệt cùng với các kỹ thuật văn chương như so sánh, ẩn dụ, điệp,...
Câu 10:
|
Từ văn bản Cửu Long Giang ta ơi, viết đoạn văn nêu cảm nhận về hình ảnh dòng sông Cửu Long. |
Phương pháp:
Đọc kĩ văn bản Cửu Long Giang ta ơi.
Lời giải chi tiết:
Bài tham khảo:
Lang thang khắp những cung đường cong cong hình chữ S, nhìn thấy biết bao dòng sông hội tụ để hát ca về tình yêu thương, để suy ngẫm về nguồn gốc, để gợi lên những kí ức thơ mộng của tuổi thơ. Những con sông ấy đã là nguồn cảm hứng cho các nhà văn bay cao cùng với tình yêu quê hương, tình thương dân tộc. Dòng sông Cửu Long trong “Cửu Long Giang ta ơi” như một dòng sông vậy. Sông Mê Kông đến với cậu bé mười tuổi từ trong bài học, từ trang sách kỳ diệu, cậu bé bắt gặp dòng sông hùng vĩ khiến tim đập rộn ràng không thể tả. Dòng sông hiện lên với vẻ đẹp kỳ diệu, hoang sơ của tự nhiên với “cây lao lá rụng”, “đồng cỏ hoang dã”. Dòng sông được nhân hóa với giọng hát, với tiếng ca vang vọng trong tình yêu, niềm tự hào của thiên nhiên, quê hương. Và dòng sông ấy mang hơi thở, linh hồn của một người mẹ, một người mẹ đã chịu đau đớn và sinh ra “chín nhánh sông vàng”, đó chính là dòng sông Cửu Long của chúng ta. Tác giả đã viết về dòng sông với niềm tự hào của một con người yêu nước. Cửu Long giang – đó không chỉ là dòng sông mang lại đất màu mỡ, màu hoa trái phong phú, đó còn là dòng sông của niềm tự hào, của tình yêu nước mãnh liệt và sâu sắc.
