Buzz
Nhiều chiếc mặt nạ đã được phát hiện tại các di tích khảo cổ ở Mexico, nhà khảo cổ tin rằng chúng biểu tượng cho nhiều vị thần của thế giới ngầm trong văn hóa Maya cổ đại.
Địa điểm khảo cổ Toniná ở miền nam Mexico đã được xác định là một kho báu của di sản Maya từ thời kỳ trước Columbus, khi một nhóm các nhà khảo cổ đang làm việc gần đó đã công bố một lượng lớn các mặt nạ đá với các khắc nghệ thuật của người cổ đại.
Theo một tuyên bố mới từ Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico (INAH), '42 năm nghiên cứu tại khu vực khảo cổ Toniná đã phát hiện nhiều đồ vật khảo cổ, trong đó có một số lượng lớn mặt nạ, được làm từ vữa và điêu khắc đá, cho thấy về những cư dân cổ đại của thành phố này'.
Các nhà nghiên cứu nói rằng nhiều mảnh vật vữa này được tìm thấy trong và xung quanh một cấu trúc được gọi là 'Ngôi nhà giải trí của vũ trụ', gần Sunken Plaza của Palacio de los Caracoles, cả hai có niên đại khoảng năm 650 sau Công nguyên.
Nhà khảo cổ học Yadeun Angulo cho biết những chiếc mặt nạ này tượng trưng cho các yếu tố của thế giới ngầm, Trái Đất và bầu trời, đồng thời mang ý nghĩa tâm linh quan trọng đối với người dân thời đó.
Các tòa nhà tại di sản khảo cổ được trang trí với kiến trúc như khuôn mặt con người - 'cơ thể con người là một phần của việc trang trí cho các công trình,' Angulo giải thích.
Theo báo cáo từ Heritage Daily, năm 2013 đã phát hiện nhiều mặt nạ, nhưng một ví dụ nổi bật hơn là vào năm 2018, tại Đền thờ Mặt Trời, miêu tả về vị thần của thế giới ngầm.
Angulo mô tả rằng các biểu tượng của các vị thần thường không có hàm dưới.
'Vị quý ông này có hàm trên và răng cá mập, vì họ là các vị thần Mặt Trời và anh ta thực sự là một con búp bê quái dị, nằm trong một biểu tượng khổng lồ, nơi mà người ta thấy lãnh chúa của Toniná kết nối với những sinh vật kỳ lạ' nhà khảo cổ học giải thích.
Một số mặt nạ còn đại diện cho các vị thần từ các nền văn hóa khác nhau, bao gồm cả đại diện của thần mưa Aztec, Tláloc, một nhân vật được tôn thờ trong văn hóa Teotihuacán của Central Highland từ thế kỷ ba đến thứ tám.
Angulo tin rằng việc đại diện cho các vị thần từ các văn hóa khác nhau cho thấy người Maya cổ đại có mối liên kết sâu sắc với người dân Central Highland.
Một hình khác được phát hiện kèm theo các mặt nạ được sử dụng như mô hình và cơ sở để tạo ra các mặt nạ ngọc bích, chứng minh bằng những mảnh mặt nạ vẫn còn kèm theo.
Angulo hy vọng có thể trưng bày các mặt nạ và nhân vật bí ẩn này trong các triển lãm tạm thời trong tương lai - đặc biệt là vì di tích Toniná cũng đã cung cấp cho các nhà khảo cổ các tác phẩm điêu khắc toàn thân của các vị thần, tái hiện các cảnh trong Popol Vuh và toàn bộ trang với hai vị thần song sinh Hunahpú và Ixbalanqué của thế giới ngầm và bầu trời.
Trước đó, các nhà nghiên cứu tiết lộ rằng người Maya cổ đại thường biến thi thể của các vị lãnh đạo đã khuất thành những quả bóng khổng lồ để sử dụng trong trò chơi pelota (Pok-a-tok). Môn thể thao này được coi là một hình thức giải trí và thể hiện tín ngưỡng tôn giáo của cộng đồng.
Người Maya xây dựng sân bóng trên khắp lãnh thổ, và ngày nay, các sân bóng cổ vẫn còn tồn tại ở bờ biển vịnh Mexico. Trong lịch sử, đã có khoảng 3000 trận pelota cổ đại diễn ra, và mỗi trận đấu đều là một nghi lễ hiến tế duy nhất của người Maya.
Vào thời điểm đó, Angulo giải thích rằng người Maya cổ đại có thể muốn biến thi thể của các lãnh đạo đã khuất thành nguồn sinh lực, một điều gì đó để kích thích cộng đồng của họ. Tương tự như cách người Ai Cập cố gắng bảo tồn thi thể bằng cách ướp xác, ở đây chúng ta thấy họ đã được biến đổi theo cách khác.
Trò chơi pelota không chỉ là một trò chơi thể thao phổ biến mà còn là biểu tượng của các trận đấu thần thoại giữa sự sống và cái chết trong văn hóa Maya. Các địa điểm của trận đấu pelota cũng được coi là nơi có mối liên hệ với thế giới ngầm và được sử dụng làm địa điểm cho các nghi lễ hiến tế.
Trong nghệ thuật của người Maya, thế giới ngầm và sự cân bằng giữa sự sống và cái chết đều là những đề tài quan trọng. Bộ sưu tập mặt nạ mới là minh chứng rõ ràng cho điều này.
'Những khuôn mặt này, những bức chân dung này, đều mở ra những góc nhìn mới về thế giới cổ xưa. Chúng kể cho chúng ta về vương quốc Po'o cổ xưa và vĩ đại của người Maya', Angulo nói.
