Buzz
Vài tháng trước, tin tức đã đề cập đến New York đang đối mặt với một vấn đề và cách họ giải quyết nó được thảo luận một cách rõ ràng trong tập 2 của loạt phim Connected này. Hàng ngày chúng ta tiêu thụ thức ăn và tiết ra chất bài tiết (phân và nước tiểu), trong đó không chỉ có những thứ chúng ta loại bỏ mà còn chứa nhiều hợp chất không tiêu hóa, bao gồm cả dược phẩm. Thậm chí, chất bài tiết còn chứa ADN và protein từ cơ thể của chúng ta.Trong lĩnh vực khảo cổ học, có những chuyên gia chuyên khai quật phân để nghiên cứu. Một trong số họ là tiến sĩ Ainara Sistiaga, chuyên về khảo cổ học phân tử. Cùng với đồng nghiệp, cô đã tìm thấy những cục phân hóa thạch có niên đại lên đến 50.000 năm của người cổ đại sống ở khu vực EU, ngày nay thuộc Mine, Bồ Đào Nha.
Sau khi mang các mẫu phân về phòng thí nghiệm của MIT để phân tích, nhóm của Ainara đã có thể 'du hành thời gian' để tìm hiểu về chế độ dinh dưỡng của tổ tiên từ hàng chục nghìn năm trước. Với chuyên môn của mình, Ainara đã có những phát hiện thú vị về cách ăn uống của người cổ đại.
Cô phát hiện rằng hệ vi sinh vật trong ruột của những người cổ đại tốt hơn chúng ta hiện nay tới 30%, điều này giải thích vì sao cơ thể chúng ta đã phải tiến hóa để thích nghi với chế độ ăn của ngày nay.
- Xem lại video:
Người quản lý Trạm Bơm Abbey Mills Sewage, kỹ sư Gerry Sullivan, kể lại rằng: Trạm bơm này được xây dựng vào giữa thế kỷ 19, sau khi London trải qua Năm Đại Thối 1858 (năm của Sự Thối Nại Lớn). Trước đó, nước thải từ các cống sẽ trực tiếp chảy ra sông Thames mà không qua xử lý, dẫn đến sự phát triển của vi khuẩn (ví dụ như vi khuẩn dấu phẩy - vibrio), gây ra đợt dịch bệnh dịch tả, làm chết hơn 10.000 người mỗi năm.
Vào năm 1858, mùi hôi từ nước thải đã trở thành vấn đề nghiêm trọng ở London, khiến Quốc hội phải ra lệnh xây dựng hệ thống xử lý nước thải trước khi đổ ra sông Thames. Kết quả là Nhà Máy Abbey Mills Sewage được xây dựng để xử lý phân, nước tiểu và nước thải của toàn thành phố, được coi là ruột già của London.Tiếp theo, Latif cùng Leon Berron đi đến một vị trí gần chân cầu Tower Bridge để lấy mẫu nước sông cho nghiên cứu. Công việc này được mô tả như 'kiểm tra ma túy cho toàn bộ thành phố trong thời gian thực'. Thậm chí, mà không cần phải lấy mẫu nước, họ vẫn dễ dàng phát hiện ra những chiếc túi nilon nhỏ chứa ma túy trôi nổi trên mặt sông.
Trong khi đó, sự sử dụng cocaine có mức độ ổn định, gần như đều nhau từ thứ hai đến thứ sáu và tăng nhẹ vào thứ bảy, không tăng mạnh vào cuối tuần như ma túy đá. Điều đó có nghĩa là có người sử dụng cocaine hàng ngày.
Hơn nữa, các nhà khoa học còn theo dõi lượng thuốc chống trầm cảm có trong nước thải để xem liệu Brexit có ảnh hưởng đến cư dân London không. Một hoặc hai viên thuốc giảm đau, thuốc chống trầm cảm không vấn đề gì, nhưng khi hàng ngàn, thậm chí hàng triệu cư dân sử dụng và thải ra môi trường qua nước thải, ảnh hưởng đến tự nhiên sẽ không phải là nhỏ.
Các khu vực có hệ thống xử lý nước thải như London mà vẫn có sự rò rỉ nước thải thô vào môi trường ngoại ô, thì tại những quốc gia xả thải trực tiếp vào kênh rạch, sông suối và biển thì tình trạng thế nào? Để trả lời cho câu hỏi này, chúng ta sẽ tiếp tục theo chân Latif đến Umea, Thụy Điển.
Lần này, chúng ta sẽ gặp gỡ hai chuyên gia về môi trường từ Đại học Nông nghiệp Thụy Điển, Gustav Hellstrom và Tomas Brodin. Họ đang nghiên cứu về tác động của ma túy, thuốc chống trầm cảm, thuốc giảm đau và kháng sinh mà con người thải ra đến các loài cá như thế nào.
Bản năng sinh tồn đã tạo ra cho các loài sống cảm giác sợ hãi khi đối mặt với nguy hiểm hoặc kẻ săn mồi. Thí nghiệm đã cho thấy rằng khi pha chất Benzodiazepine, một loại dược chất có trong các loại thuốc an thần phổ biến như Valium, Xanax, vào nước sông, với lượng lớn tương đương với hàm lượng trong nước biển, cá sẽ trở nên liều lĩnh hơn. Thay vì chọn sống ở nơi an toàn, chúng sẽ mạo hiểm bơi tới những khu vực nước xa và nguy hiểm hơn.
Hành động liều lĩnh này làm cho chúng dễ bị săn mồi hơn. Điều đáng chú ý là benzodiazepine có trong nước làm cho chúng không còn tụ họp thành đàn như trước, tức là chúng không còn hình thành bầy đàn để tránh kẻ săn mồi, làm đảo lộn cấu trúc xã hội của chúng.
Điều này chỉ mới là một loại thuốc an thần, còn hàng trăm loại thuốc khác mà con người sử dụng và thải ra môi trường tự nhiên. Ví dụ, thuốc tránh thai ảnh hưởng đến ếch, ibuprofen trong thuốc giảm đau tác động lên các loài giáp xác, cocaine ảnh hưởng đến lươn và nhiều hơn nữa...
Nói một cách khác, mỗi lần xả bồn cầu của con người đều ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống tự nhiên. Phân của con người có thể trở thành thức ăn cho động vật nhỏ, sau đó cá lớn ăn động vật nhỏ, tiếp đó là cá lớn ăn cá bé, tạo thành một chu trình sinh học. Tất cả các sinh vật trong đại dương đều có thể bị ảnh hưởng bởi chất thải của con người.
Không chỉ giới hạn ở Trái đất, vào năm 1969, khi tàu Apollo đáp xuống Mặt trăng, các phi hành gia cũng để lại rác thải. Đây là minh chứng cho việc ở bất cứ nơi nào có dấu chân của con người, tự nhiên đều bị ảnh hưởng. Giờ đây, chúng ta đã hiểu tại sao chất thải của chúng ta liên quan trực tiếp đến đời sống tự nhiên như thế nào rồi chứ?
Theo Connected: The Hidden Science of Everything
