

Không chỉ tại Việt Nam, nhiều quốc gia trên thế giới liên tục thực hiện các phiên bản dịch khác nhau từ Bức chân dung của Dorian Gray gốc, nhằm tìm kiếm một bản dịch hiển thị trọn vẹn ý nghĩa của tác phẩm kinh điển thế giới. Sau hơn 200 năm ra đời, sức hút của Bức chân dung của Dorian Gray giờ đã vượt xa những suy nghĩ ban đầu về sự sống và cái chết trong một cuốn tiểu thuyết.
' Bị mỉa mai ngay từ lúc ra mắt '
Nhân vật chính Dorian Gray, từ một người hiền lành, nhút nhát, dần dần bị ảnh hưởng bởi thế lực xấu xa, trở nên mê muội với quyền lực, thú dục và sự quyến rũ của vẻ đẹp bề ngoài. Hành trình trở thành một ác quỷ của Dorian được nhuộm đậm bởi máu tươi khi anh ta giết người hàng loạt để khẳng định cho chính mình rằng anh là một người hoàn hảo từ cả ngoại hình đến tính cách.
Nhân vật Dorian là nguyên nhân chính khiến độc giả phản đối cuốn tiểu thuyết, bởi nó phản ánh một cách quá thực tế sự suy đồi đạo đức của con người, và có lẽ tác giả phải có một bản tính tà ác để viết ra những đoạn văn đầy máu me, đầy thú dục và khao khát sự bất tử kỳ quái.
Vào năm 1891, cuốn sách được bổ sung thêm lời tựa, 6 chương mới và phân chia chương cuối thành 2 phần khác nhau để làm sáng tỏ hơn về sự biến đổi tâm lý của nhân vật. Phản ứng từ độc giả ban đầu từ sự giận dữ, dần dần chuyển sang sợ hãi trước Dorian Gray, vì họ cảm thấy như nhân vật hư cấu này đang tồn tại trong cuộc sống thực tế hoặc ít nhất là một số đặc điểm tính cách của anh ta xuất hiện ở nhiều người khác nhau.

Tuy nhiên, theo thời gian, tác phẩm được yêu thích hơn vì sâu sắc trong ý nghĩa, nhiều ý tưởng sâu xa của tác giả đã động đến độc giả và họ tích cực chia sẻ về Bức chân dung của Dorian Gray.
' Là nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm nghệ thuật '
Cụ thể, nhiều phiên bản phim Chân dung của Dorian Gray đã được ra mắt khán giả: Dorian Gray Potret của đạo diễn Axel Strom năm 1910; Chân dung của Dorian Gray phiên bản năm 1913 của đạo diễn Phillips Smalley, năm 1915 của Eugene Moore, 2 phiên bản năm 1916 của Mikhail Doronin và Fred W Durrant; Das bildnis des Dorian Gray năm 1917 của Richard Oswald và 18 tác phẩm điện ảnh chuyển thể khác.
Trong số đó, bộ phim kinh dị năm 1945 của đạo diễn người Mỹ - Albert Lewin được coi là thành công nhất trong việc chuyển thể thành phim. Phim có sự tham gia của hai diễn viên chính: George Sanders vai Henry Wotton và Hurd Hatfield vai Dorian Gray. Bộ phim giúp Angela Lansbury giành giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Quả cầu vàng 1946.
Càng nhiều bộ phim chuyển thể ra đời, càng chứng tỏ sức hấp dẫn của nội dung cuốn tiểu thuyết kinh điển, nhưng đáng chú ý, khán giả cũng đam mê tất cả các tác phẩm nghệ thuật, chỉ cần liên quan đến Dorian.

Bức chân dung gốc của Dorian Gray được họa sĩ Henrique Medina thực hiện, được đấu giá công khai sau khi hoàn thành vai trò đạo cụ trong phim. Bức tranh được bán tại phiên đấu giá MGM năm 1970, sau đó được mua đi bán lại trong 2 phiên đấu giá khác ở Anh và Mỹ với giá cuối cùng là 149.000 USD.
Ngoài lĩnh vực điện ảnh, hội họa, nhân vật Dorian và nội dung cuốn tiểu thuyết cũng xuất hiện trong âm nhạc với hàng loạt ca khúc mang tên Bức chân dung của Dorian Gray và Dorian Gray. Hơn nữa, Bức chân dung của Dorian Gray cũng là nguồn cảm hứng cho 9 tác phẩm văn học khác trên thế giới như: The Wedding Present, Detritus of Dorian Gray, Picture of Dorian Gray, Mirror, Mirror…
Không chỉ dừng lại ở đó, trong lĩnh vực sân khấu, nhạc kịch, Dorian Gray vẫn là nguồn cảm hứng không ngừng, với vật liệu tốt để nhiều nhà biên kịch, đạo diễn biến thể, sáng tác. Gần 20 tác phẩm nhạc kịch đã ra đời, tác phẩm gần đây nhất vào năm 2014 của trường Cao đẳng Juniata của Mỹ, biểu diễn tại New York International Fringe Festival, một trong những liên hoan nghệ thuật lớn nhất Bắc Mỹ, diễn ra vào tháng 10 hàng năm.
' Một tên gọi của một tình trạng tâm lý '
Hội chứng Dorian Gray (viết tắt DGS) được mô tả lần đầu tiên trong một hội thảo của Hội đồng Giáo dục Y khoa tại Đức, năm 2000 bởi bác sĩ tâm thần Brosig B. Ông đã nhận ra sự tăng lên đáng kể của số bệnh nhân đến khám bệnh gần như trong trạng thái hoảng loạn do xuất hiện của các dấu hiệu lão hóa.
Những người mắc hội chứng Dorian Gray được chẩn đoán có triệu chứng của hedonism - tình trạng tự yêu thích, tỏ ra yếu ớt, lo lắng về sự thay đổi ngoại hình. Họ tìm kiếm cách ngăn chặn sự lão hóa, phá vỡ các quy luật tự nhiên ảnh hưởng đến hình dạng như sử dụng thuốc, phẫu thuật thẩm mỹ.
Hơn nữa, các dấu hiệu để chẩn đoán hội chứng Dorian Gray cũng bao gồm Rối loạn nhân cách tự yêu (NPD - Narcissistic personality disorder), Rối loạn mặc cảm về ngoại hình (BDD - Body dysmorphic disorder), cùng với thái độ Lệch lạc về tình dục - hoàn toàn phản ánh tính cách của Dorian Gray trong tiểu thuyết.

Quan trọng hơn, những người mắc hội chứng Dorian Gray không chỉ muốn giữ gìn ngoại hình trẻ trung, họ còn từ chối sự trưởng thành trong tâm hồn, mong muốn sống như trong tuổi trẻ, không lo nghĩ về quá trình lão hóa. Nhóm này sống liên tục giữa ảo giác và thất vọng.
' Không may với giải thưởng '
Năm 2014, trong danh sách 100 cuốn tiểu thuyết xuất sắc nhất mọi thời đại, Bức họa Dorian Gray đứng ở vị trí 27.
Trong phần giới thiệu tác phẩm trên trang Guardian, nhà báo Robert McCrum đã tỏ ra rất tôn trọng. Ông gọi đó là một tác phẩm đẹp, có giá trị về nội dung và ý tưởng sâu sắc, nhưng cũng bí ẩn về số phận của tác giả Oscar Wilde. Ngay cả sau khi Wilde qua đời vào năm 1900, câu chuyện xung quanh tác phẩm vẫn còn nhiều điều bí ẩn mà thế giới chưa hiểu rõ.

Nhà báo Robert McCrum giải thích lý do tại sao cuốn tiểu thuyết này khó nhận giải thưởng, bởi trong lần đầu tiên được công bố trên tạp chí Lippincott, biên tập viên của tạp chí đã cắt giảm 500 từ mà không được sự đồng ý của Oscar Wilde. Phần bị cắt giảm bao gồm những nội dung về tình dục đồng tính liên quan đến các nhân vật chính: Dorian, Sibyl Vane và Hetty Merton.
Trong bối cảnh khái niệm về giới vẫn còn phức tạp, việc cắt giảm đoạn văn này đã làm mất lòng tin của độc giả. Tuy nhiên, theo biên tập viên, nếu không cắt giảm, sự phản ứng từ dư luận có thể sẽ còn nghiêm trọng hơn nhiều lần. Sau đó, khi được tái bản vào năm 1891 bởi NXB Ward Lock & Co với đầy đủ 20 chương, bao gồm cả nội dung đã được bổ sung và 500 từ đã bị cắt trở lại, Bức họa Dorian Gray vẫn tiếp tục gặp phải nhiều chỉ trích và dần mất đi sự hợp tác với các giải thưởng.
Theo Bài viết trên Phụ nữ Online
Diễm Mi
