Buzz
Đề bài: Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Bài ca Côn Sơn của Nguyễn Trãi.
I. Dàn ý
II. Bài văn mẫu
Phân tích về Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Bài ca Côn Sơn là một hành trình khám phá sự đẹp tinh tế và sâu sắc.
Bài văn mẫu về Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Bài ca Côn Sơn
Nguyễn Trãi, anh hùng dân tộc và danh nhân văn hóa thế giới, để lại di sản văn chương phong phú. Trong thời gian ẩn mình, ông sáng tác 'Bài ca Côn Sơn' (trích từ Côn Sơn ca), một đoạn thơ vẽ nên bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, gần gũi và đậm chất con người.
Bài ca Côn Sơn ra đời khi nhà thơ buộc phải sống ẩn cư tại Côn Sơn. Địa danh này thuộc thôn Chi Ngại, xã Cộng Hòa, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Bức tranh về Côn Sơn được tái hiện chân thật, gần gũi, và trữ tình, mang đến cho độc giả cảm nhận quen thuộc. Bài thơ tinh tế khắc họa một bức tranh tự nhiên hài hòa và độc đáo. Mở đầu bài thơ, Nguyễn Trãi viết:
Dòng suối Côn Sơn reo rì rầm, như là giai điệu của đàn cầm êm dịu trong tai.
Thiên nhiên mở đầu từ âm thanh của suối. Tiếng rì rầm của suối tạo nên bức tranh núi rừng bát ngát, âm thanh hòa quyện với tiếng núi ngàn. Đây là không gian yên bình, nơi mà những tâm hồn hiền lành luôn khao khát. Tiếng suối như là tiếng đàn cầm, nhẹ nhàng, êm dịu, làm yên bình tâm hồn nhà thơ khi trở về với thiên nhiên. Nguyễn Trãi mê đắm trong bản hòa nhạc của rừng núi khi so sánh tiếng suối với tiếng đàn.
Côn Sơn, nơi đá rêu mọc phơi trên bề mặt, khiến người ngồi như ngồi trên chiếc chiếu êm. Hình ảnh đá rêu phơi tươi đẹp và tràn đầy sức sống. Đá, cứng nhắc, rêu vẫn sống sót và phát triển. Trong khắc nghiệt, rêu vẫn bền bỉ, là biểu tượng của sức sống mạnh mẽ. Ngồi trên phiến đá rêu phơi, như ngồi trên chiếc chiếu êm, thoải mái và mềm mại. Thi nhân hòa mình vào thiên nhiên, cảm nhận sự bền vững và thanh thoát từ tảng đá cứng cáp kia. Trong hai câu lục bát tiếp theo, Nguyễn Trãi thể hiện sự hùng vĩ, tuyệt vời của thiên nhiên:
Bức tranh phong cảnh được mô tả qua hình ảnh 'đá rêu phơi' đẹp mắt và tràn đầy sức sống. Đá cứng cáp, rêu nở nên trong điều kiện khắc nghiệt, là biểu tượng của sức sống bền vững. Ngồi trên tảng đá rêu phơi đó, như ngồi trên chiếc chiếu êm, tạo ra cảm giác thoải mái và dễ chịu. Đây như là một manh chiếu êm ái, mềm mại. Có vẻ như thi nhân đã chân thật hòa mình vào tự nhiên ở nơi thâm sơn cùng cốc. Tảng đá cứng cáp đó mang trên mình sức sống bất diệt, không khuất phục trước thách thức của thời gian. Hai câu lục bát tiếp theo, Nguyễn Trãi đánh dấu sự bức phá ngoạn mục và hùng vĩ của thiên nhiên:
Giữa ghềnh thông mọc, như là những chiếc nêm, Tìm đến nơi bóng mát, ta nằm thoải mái.
Thiên nhiên, đối với người hiền triết, là nguồn cảm hứng tinh tế và tận mắt cảm nhận. Cây thông mang đến hình ảnh sức sống và vẻ hùng vĩ của núi rừng, được tác giả so sánh với hình ảnh giản dị 'như nêm', làm cho chúng ta nhận thức được sức mạnh sống động trong núi rừng, vượt qua mọi thách thức của cuộc sống. Cây thông ấy, bất chấp khó khăn, vẫn đứng vững giữa trời và reo vang hòa mình trong không gian rộng lớn. Tác giả chọn quay về với thiên nhiên để trải nghiệm sự thoải mái, tuôn trào và rộng lớn của tất cả vật thể, nơi có bóng mát tuyệt vời từ sự sáng tạo. Chấp nhận những giá trị ban sơ, trong lành nhất, nơi này là lựa chọn không hoài phí để tác giả sống thoải mái. Kết thúc đoạn thơ, Nguyễn Trãi bày tỏ trong hai câu thơ cuối:
Trong rừng, bóng trúc tạo ra bóng mát, Trong màu xanh mát, ta ngâm thơ nhàn.
Hình ảnh tre, trúc là một phần quen thuộc và bình dị trong tâm hồn quê Việt. Trúc trong rừng tạo nên bóng râm mát mẻ và rậm rạp. Hòa mình vào sự nguyên sơ ấy là tâm hồn thi nhân khát khao sống nhàn rỗi giữa vùng đất sơn cước. Màu xanh tươi mát của núi rừng và sự bình yên trong tâm hồn Nguyễn Trãi làm nên sự hòa quyện hoàn hảo trong bức tranh hoang dã của Côn Sơn.
Cảnh đẹp Côn Sơn, Nguyễn Trãi trải nghiệm qua nhiều giác quan: thính giác (tiếng suối), xúc giác (chiếc chiếu êm), thị giác (màu xanh của trúc), tươi mới và hài hòa. Khao khát sống của Nguyễn Trãi là nguồn động viên để nhận ra vẻ đẹp của bức tranh, nơi gửi gắm xúc cảm, đồng điệu với tâm hồn, hòa hợp với núi rừng. Đây là không gian trong lành, nhàn nhã, thanh bình, nơi thi nhân buông bỏ mọi toan tính, muộn phiền để trở thành một nho sĩ với lối sống bình dị.
Thiên nhiên trong Bài ca Côn Sơn đẹp tuyệt, kết hợp cả sự thanh và sắc, tạo nên sự hài hòa trong khung cảnh hoang sơ, thanh nhàn. Qua bài thơ, ta chiêm ngưỡng vẻ đẹp tinh tế và cao quý trong tâm hồn của Nguyễn Trãi, với lối sống giản dị và thanh cao.
""""--HẾT"""""
Dưới đây là nội dung bài Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Bài ca Côn Sơn, để hiểu rõ hơn về cái hay và nét đặc sắc trong bài thơ, mời các em tham khảo thêm: Phân tích bài thơ Bài ca Côn Sơn để cảm nhận tình yêu thiên nhiên của Nguyễn Trãi, So sánh âm thanh tiếng suối trong bài Côn Sơn ca và Cảnh khuya, Cảm nhận khi đọc Bài ca Côn Sơn của Nguyễn Trãi, Nhân vật trong Bài ca Côn Sơn.
