Buzz
Ngày 25/7, nhà văn Lê Văn Nghĩa qua đời, nhưng tác phẩm cuối cùng của ông vẫn tiếp tục được phát hành, đó là cuốn Sài Gòn những mảnh ghép rời ký ức, do Nhà xuất bản Trẻ ấn hành.
Cuốn sách này viết trong tình hình dịch bệnh, cho thấy tác giả đã hoàn thành bản thảo trước khi ra đi.
Trong một bài viết, ông vẫn giữ phong cách hài hước, nhưng cũng không tránh khỏi sự buồn bã: “Trong những ngày giãn cách, đặc biệt là buổi sáng, tôi thức dậy và cảm thấy không gian xung quanh yên tĩnh đến kỳ lạ, như thể thế giới đã ngừng quay. Tiếng ồn của cuộc sống đường phố đã biến mất, tất cả như đang chìm trong giấc ngủ sâu. Không có tiếng nói, không có tiếng xe cộ ồn ào. Đường phố trước nhà, một lúc trước còn rộn ràng, bây giờ trở nên yên bình đến lạ thường”.
Ngoài sự hài hước của bút phúng, Lê Văn Nghĩa còn được người đọc yêu thích với những cuốn sách về Sài Gòn như: Sài Gòn chuyện xưa mà chưa cũ; Sài Gòn những mảnh thời gian; Sài Gòn bên dòng sông tuổi thơ; Mùa hè năm Petrus; Các bạn học cùng lớp ở trường Bình Tây, cây viết máy và con chó nhỏ; Chú ảo thuật gia, người chơi bài và những đứa trẻ ở xóm nhỏ Sài Gòn ngày xưa...
Tiếp tục theo đuổi chủ đề đó, Sài Gòn những ký ức rời là một nguồn tài liệu quý giá cho những ai muốn tìm hiểu sâu về thành phố phương Nam.
Sách được chia thành hai phần: Tạp bút và Biên khảo. Trong phần Tạp bút, tác giả như trở về tuổi thơ của mình, ký ức về những con đường xưa, những viên kẹo mạch nha, những bài hát cải lương...
Ông viết về cột cờ, con đường qua Lăng Ông, những buổi học trưa, thời kỳ sử dụng bàn ủi than, tiền lì xì trong ngày Tết, chụp ảnh trong ngày Tết... Mỗi mảnh ký ức rời của ông lại ghép lại thành một bức tranh đầy đủ về cuộc sống ở Sài Gòn ngày xưa.
Trong bài viết Buông lưới tìm ký ức, tác giả chia sẻ: “Những ký ức về tuổi thơ đã giúp tôi hình thành hình ảnh về cuộc sống và việc học ở Sài Gòn - Chợ Lớn cách đây gần nửa thế kỷ trước, mặc dù chỉ là những mảnh ghép rời rạc, chưa hoàn chỉnh. Hoặc có thể, ngược lại, những nét văn hóa đã tạo ra ký ức về Sài Gòn - Chợ Lớn xưa, dù chỉ là từng mảnh nhỏ không hoàn thiện”.
Phần biên khảo của sách, tác giả khám phá sâu hơn vào lịch sử văn hóa và nghệ thuật của TP.HCM trong quá khứ. Ông viết về các tạp chí như Bách Khoa, Văn Nghệ, cũng như về sự cải cách trong chữ viết. Tác giả nhắc đến các vở cải lương đặc sắc, về những tác phẩm của tứ quý cải lương Nam Bộ và những nghệ sĩ góp phần làm nên sức hút của loại hình nghệ thuật này. Sách cũng đề cập đến các phòng trà nổi tiếng như Tự Do, Đêm Màu Hồng, Ritz, Queen Bee... cùng những danh ca nổi tiếng trên các sân khấu đó.
Tác giả viết: “Dù đã rời xa Sài Gòn, dù thời gian và không gian đã làm mờ dần, nhưng ai có thể quên đi những bài vọng cổ, những vở cải lương như Trăng Thu Dạ Khúc, mà chỉ cần được nghe lại là nước mắt lại tuôn trào, nhớ về quá khứ? [...] Có bao nhiêu tác giả đã dành trái tim mình cho những trang giấy trắng, tạo nên những câu thơ ca tụng về Sài Gòn như một tình yêu bất diệt?”.
