Bụi siêu nhỏ là gì? Tác hại và cách ngăn chặn bụi siêu nhỏ

Bụi siêu nhỏ là một hiện tượng phổ biến ở các đô thị lớn do ô nhiễm không khí. Hãy cùng Mytour khám phá về bụi siêu nhỏ nhé!

Chắc hẳn mọi người đã từng nghe về bụi siêu nhỏ qua các phương tiện truyền thông. Vậy bụi siêu nhỏ là gì? Tác hại của nó là gì? Làm thế nào để ngăn chặn? Tất cả sẽ được tiết lộ trong bài viết dưới đây.

Bụi siêu nhỏ là gì?

Bụi siêu nhỏ là các hạt bụi rất nhỏ, khó nhìn thấy, bao gồm các phân tử hữu cơ hoặc vô cơ ở dạng lỏng hoặc rắn phân tán trong không khí.

Nguồn gốc của bụi siêu nhỏ bao gồm bụi, đất, hạt mỡ, và đặc biệt là khói từ đốt cháy nhiên liệu hoặc khí thải từ các phương tiện, rác thải, hoặc cháy rừng.

Bụi siêu nhỏ được viết tắt là PM (Particulate Matter) trong tiếng Anh, với kích thước đo được bằng micromet (µm).

Các loại bụi siêu nhỏ thường gặp

Dựa vào kích thước của các hạt bụi siêu nhỏ, chúng được chia thành 3 loại thường gặp:

Bụi siêu nhỏ PM10

Kích thước của các hạt bụi này dao động từ 2.5 - 10µm, nhỏ hơn nhiều so với đường kính của một sợi tóc (50 - 70µm). Do đó, bụi siêu nhỏ PM10 rất khó nhìn thấy bằng mắt thường.

Khi chúng ta hít phải loại bụi này, chúng sẽ chỉ lắng tụ trên phổi, không gây nguy hiểm như các hạt bụi siêu nhỏ PM2.5.

Bụi siêu nhỏ PM2.5

So với bụi siêu nhỏ PM10, bụi siêu nhỏ PM2.5 có kích thước nhỏ hơn nhiều, khoảng từ 1.0-2.5µm, nhỏ bằng 1/20 sợi tóc của con người. Chúng được tạo bởi cacbon, nitơ và nhiều hợp chất kim loại khác.

Các hạt bụi này được các chuyên gia cảnh báo là có mức độ nguy hiểm cao nhất. Bởi khi chúng ta hít phải các hạt bụi này, chúng có thể của chúng ta, thậm chí một số phân tử bụi còn có độc tính khiến chúng thâm nhập càng sâu vào máu hơn.

Bên cạnh đó, các hạt bụi này còn gây kích ứng mũi và viêm đường hô hấp, có hại cho cơ thể con người, đặc biệt là trẻ nhỏ.

Bụi siêu nhỏ PM1.0

Bụi siêu nhỏ PM1.0 hay còn được biết đến là bụi siêu mịn được các nhà khoa học phát hiện gần đây.

Chúng có kích thước siêu nhỏ, nhỏ hơn 1.0µm. Khi chúng xâm nhập vào cơ thể, chúng sẽ dễ dàng tấn công phế nang, thậm chí ảnh hưởng xấu đến tế bào hay ADN của cơ thể người.

Chúng thường xuất hiện vào những ngày có không khí khô hay nhiệt độ thấp, gây ra nhiều loại bệnh nguy hiểm cho phổi.

Tác hại của bụi siêu mịn

Gây các bệnh về đường hô hấp

Bụi siêu mịn chứa hàm lượng khí CO, SO2 hay NO2 cao, khiến cho tế bào thiếu oxy, gây ảnh hưởng xấu đến phổi.

Nếu chúng ta tiếp xúc lâu dài với môi trường có bụi siêu mịn thì sẽ có nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp, chẳng hạn như viêm phế quản mãn tính, bệnh hen suyễn, suy nhược chức năng của phổi, thậm chí là ung thư phổi.

Gây độc cho các hệ cơ quan khác

Trong khi hệ hô hấp là hệ cơ quan chịu nhiều ảnh hưởng bởi bụi mịn nhất thì các hệ cơ quan khác như hệ thần kinh, hệ tuần hoàn,... cũng chịu tác động không kém.

• Đối với hệ thần kinh, ô nhiễm không khí tạo cảm giác khó chịu, ngột ngạt và khó thở, ảnh hưởng đến thói quen sinh hoạt của chúng ta. Không những thế, chúng còn ảnh hưởng đến não bộ, tăng nguy cơ đột quỵ, giảm trí nhớ, trầm cảm,...
• Đối với hệ tuần hoàn, bụi mịn đi vào phế nang, qua vách ngăn khí - máu rồi đi vào hệ tuần hoàn, chúng sẽ làm vỡ mạch máu, dẫn đến tắc nghẽn mạch, gây nhồi máu cơ tim.

Ảnh hưởng xấu đến tế bào hay ADN của cơ thể người

Bụi mịn còn làm cho cơ thể sản sinh ra các gốc tự do. Những gốc tự do này sẽ tấn công các tế bào và các phân tử đóng vai trò quan trọng đối với cơ thể, trong đó có ADN.

Điều này sẽ làm cho cơ thể sinh ra những biến đổi, tăng nguy cơ đột biến và thậm chí hình thành các khối u ung thư.

Gây hại cho sức khỏe của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Đối với phụ nữ mang thai, nếu tiếp xúc lâu dài với bụi mịn sẽ gây hại đến sức khỏe của thai nhi, dẫn đến các tình trạng sụt cân, tự kỷ, suy nhược thần kinh,... khi trẻ mới sinh ra.

Cách phòng chống bụi mịn

Đeo khẩu trang chống bụi mịn

Với khẩu trang thông thường, nó không thể ngăn cản được bụi mịn xâm nhập vào cơ thể của chúng ta. Cho nên, hãy sử dụng các loại khẩu trang chống bụi siêu mịn chuyên dụng như khẩu trang N95 hoặc chúng ta cũng có thể đeo 2 chiếc khẩu trang y tế lồng vào nhau.

Sử dụng các thiết bị lọc bụi trong nhà

Do bụi mịn rất nhỏ và gần như tàng hình nên không chắc rằng trong nhà của chúng ta không có bụi mịn. Do đó, chúng ta nên trang bị một chiếc máy lọc không khí nhằm nâng cao chất lượng không khí trong nhà.

Bên cạnh đó, chúng ta cũng có thể trồng thêm các loại cây cảnh trong nhà để cải thiện chất lượng không khí dù hiệu suất lọc của chúng không bằng máy móc.

Dùng các thực phẩm có chứa chất chống oxy hóa

Chúng ta có thể bổ sung chất chống oxy hóa cho cơ thể bằng cách uống trà xanh, ăn nhiều rau củ, trái cây. Việc này sẽ giúp hạn chế việc sản sinh các gốc tự do trong cơ thể do hít phải bụi mịn.

Sử dụng các phương tiện công cộng

Việc sử dụng các phương tiện công cộng cũng góp phần hạn chế ô nhiễm không khí do khí thải từ các phương tiện giao thông.

Cách xem chỉ số bụi mịn theo khu vực

Chỉ số bụi mịn theo khu vực AQI (viết tắt của Air Quality Index) được dùng để đánh giá chất lượng không khí và được phân thành các nhóm màu sắc của từng khu vực như sau:

Website của IQAir trên điện thoại hoặc máy tính

Chúng ta có thể theo dõi và cập nhật chỉ số theo thời gian thực thông qua trang web IQAir.

Ngoài ra, chúng ta cũng có thể tham khảo bảng xếp hạng các khu vực ô nhiễm để có những biện pháp phòng chống bụi mịn kịp thời.

Các ứng dụng đo lường chỉ số ô nhiễm không khí

Chúng ta có thể sử dụng các ứng dụng đo lường chỉ số ô nhiễm không khí như AirVisual hay PAM Air để xem chỉ số bụi mịn theo thời gian thực một cách đơn giản và tiện dụng.

Dưới đây là một số thông tin về bụi mịn mà Mytour muốn chia sẻ với các bạn. Mong rằng các bạn sẽ áp dụng những biện pháp phòng chống bụi mịn một cách hiệu quả nhất cho bản thân!

Nguồn: Báo Y tế và Sức khỏe

Chọn mua khẩu trang tại Mytour để bảo vệ sức khỏe cá nhân bạn nhé: