Buzz
Thời gian nghệ thuật được tập trung thể hiện từ khi cách mạng tháng Tám nổ ra cho đến tháng 6 năm 1946 - khi Chủ tịch Hồ Chí Minh và đoàn đàm phán Việt Nam đang trên đường đến Pháp.
Cuộc cách mạng tháng Tám diễn ra trên toàn quốc, vua Bảo Đại thoái vị và làm cố vấn cho chính phủ Hồ Chí Minh. Phía bắc 20 vạn quân Tưởng Giới Thạch tiến vào, theo đó là các lực lượng Việt quốc, Việt cách dựa vào thế lực quân Tàu để gây sức ép, giành quyền lãnh đạo. Phía Nam, quân Anh, quân Pháp tiến vào và cuộc chiến tranh nổ ra ngay cuối tháng 9 năm 1945. Hồ Chí Minh và chính phủ của ông đã phải ứng phó với hoàn cảnh “ngàn cân treo sợi tóc”.
Độc giả sẽ thấy xuất hiện trong cuốn tiểu thuyết này những nhân vật lịch sử tiêu biểu từ nhiều phía, những sự kiện đặc biệt từng chìm khuất trong bóng tối của thời gian và định kiến, những vấn đề tư tưởng, những nguyện vọng tha thiết về độc lập, hòa bình của dân tộc Việt Nam và cuộc đấu tranh vượt qua những tình huống hiểm nghèo trước tham vọng của thực dân đã được tác giả cố gắng trình bày trong một hình thức khách quan, giản dị.
Cuốn sách này mở ra không gian tâm tưởng của nhân vật lịch sử, khám phá và tái hiện hiện thực ẩn sau các sự kiện lịch sử. Tác giả hy vọng đưa người đọc vào thế giới nghệ thuật phong phú, sống động, đầy hấp dẫn. Lịch sử hiện lên với tất cả các mặt, đầy dữ dội. Những mạch ngầm, góc khuất chi phối diễn tiến lịch sử được tác giả hé lộ.
Chọn một thời điểm đại diện của lịch sử làm bối cảnh, tác giả tạo ra thời gian nghệ thuật đậm đặc chi tiết và kịch tính, tăng tốc câu chuyện. Hành động kịch được bố trí hợp lý, liên tục phát triển, tạo ra các tình huống bùng nổ. Người đọc sẽ bị cuốn hút từ đầu đến cuối tác phẩm.
Lần đầu tiên trong một cuốn tiểu thuyết Việt Nam, những nhân vật lịch sử lớn nhất từ các xu hướng chính trị khác nhau xuất hiện cùng nhau. Các nhân vật này tương tác, hành động của họ tác động lẫn nhau. Chúng ta như được chứng kiến một bàn cờ thế sự với tất cả những toan tính và đấu pháp của các nhân vật.
Nhà văn Thiên Sơn đã dành khoảng 20 năm để nghiên cứu tư liệu và suy ngẫm trước khi viết cuốn sách này. Đánh giá bản chất của lịch sử, khắc họa được cá tính nhân vật là điều khó khăn nhất. Tuy nhiên, việc biến nhân vật lịch sử thành nhân vật văn học làm cho họ trở nên phong phú hơn.
Cuốn sách này được nhà phê bình xem là thành công nhất về giai đoạn lịch sử 1945-1946. Đây cũng là cuốn tiểu thuyết đầu tiên có tham vọng trình bày một bức tranh toàn cảnh về lịch sử hiện đại, mở ra khả năng khám phá những vấn đề phức tạp trong tác phẩm.
Theo Hoàng Lan - Kinh tế đô thị
