Tesla hiện đang là công ty có lợi nhuận ròng trên mỗi chiếc xe điện bán ra cao nhất trên thị trường, điều này tạo ra không ít không gian để 'thúc đẩy' các đối thủ mới ra khỏi cuộc chơi.

Theo thông tin từ CNBC, Rivian Automotive đã phải sa thải 6% nhân viên của mình để duy trì ngân sách cho cuộc chiến giảm giá do Tesla khởi mào.
Rivian trải qua một đợt IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu) rất thành công vào năm 2021, với việc gọi vốn lên đến 12 tỷ USD. Tuy nhiên, từ đó đến nay, giá cổ phiếu của công ty đã giảm gần 90%, khiến ban lãnh đạo phải điều chỉnh lại kế hoạch mở rộng trong bối cảnh cần phải có lợi nhuận.
Cho đến cuối tháng 9/2022, Rivian có khoảng 13,8 tỷ USD tiền mặt và lỗ lên đến 5 tỷ USD trong 3 quý đầu năm trước. Vào tháng 12/2022, công ty cũng thông báo rằng họ không thể đạt được mục tiêu sản lượng 25.000 chiếc xe cho cả năm.
Hiện tại, công ty có khoảng 14.000 nhân viên và việc sa thải như trên sẽ làm mất việc khoảng 840 người.
Theo Hãng tin CNBC, điều này là một minh chứng mới nhất cho thấy chiến lược giảm giá của Tesla đang gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đối với ngành công nghiệp xe điện.

Lợi dụng vị thế để ép người khác
Theo quan điểm chung, theo Reuters, Tesla đang sử dụng sự dẫn đầu trong thị trường xe điện và lợi nhuận khổng lồ từ đó như một vũ khí để tấn công và đè bẹp đối thủ bằng chiến lược giảm giá.
Reuters cho biết, Tesla đang dẫn đầu thị trường về lợi nhuận trên mỗi chiếc xe điện bán ra. Số liệu quý III/2022 cho thấy Elon Musk kiếm được trung bình 15.653 USD lợi nhuận ròng mỗi chiếc xe, gấp đôi so với Volkswagen, gấp 4 lần so với Toyota và gấp 5 lần so với Ford.
Điều này tạo ra một ưu thế rất lớn cho Elon Musk khi quyết định sử dụng chiến lược giảm giá để đè bẹp những đối thủ mới gia nhập thị trường. Theo Reuters, động thái này đã ảnh hưởng mạnh đến chiến lược ưu tiên lợi nhuận hơn là mở rộng sản lượng của các hãng như GM, một chiến lược mà họ đã thực hiện từ sau cuộc khủng hoảng năm 2008 và tăng cường trong đại dịch COVID-19 trên thị trường xe hơi.
Để giảm chi phí sản xuất hơn nữa, Tesla đã đầu tư mạnh vào công nghệ sản xuất bằng cách sử dụng khuôn đúc khung lớn thay vì sản xuất từng bộ phận nhỏ. Họ cũng đã mua lại các nhà máy sản xuất ắc quy và nhiều công ty cung ứng linh kiện khác để chuẩn hóa chất lượng và thiết kế cho việc sản xuất hàng loạt.
Trên thực tế, việc áp dụng chiến lược giảm giá dựa trên lợi thế chi phí sản xuất không phải là mới trong ngành ô tô.

Nhà sáng lập Henry Ford đã giảm giá mẫu xe Model T vào đầu thế kỷ 20 khi quy trình sản xuất của ông làm tăng sản lượng. Toyota cũng đã thành công trong việc giảm chi phí nhờ quy trình sản xuất tinh gọn, tạo ra mức giá cạnh tranh với các đối thủ Mỹ trong thập kỷ 1980-1990.
Tuy nhiên, quy trình sản xuất tinh gọn dễ bị tổn thương khi chuỗi cung ứng toàn cầu gặp sự cố. Reuters cho biết hiện Toyota đang phải tăng cường chiến lược này để đối phó với áp lực từ Tesla.
Trước đó trong năm 2022, sự phổ biến của xe điện đã khiến nhiều hãng tham gia thị trường, nhưng cũng dẫn đến tình trạng cầu vượt trên cung. Ví dụ, Ford đã tăng giá xe bán tải điện F150 của mình thêm 40% trong năm qua.
Vinfast cũng sẽ giảm giá sao?
Theo Reuters, năm 2023 sẽ là một năm khá biến động của ngành xe điện khi nhiều hãng tham gia với việc đốt lợi nhuận để mở rộng thị phần. Tuy nhiên, điều này cũng khiến cung vượt quá cầu và người tiêu dùng sẽ phải lựa chọn thương hiệu nào để tồn tại.
Warren Browne, chuyên gia trong ngành xe điện, dự đoán nhu cầu thị trường Bắc Mỹ sẽ đạt 2,8 triệu chiếc/năm vào năm 2026. Tuy nhiên, hiện tại, sản lượng của các nhà máy ô tô điện ở Bắc Mỹ đã lên tới hơn 4,5 triệu chiếc/năm.
Tại Trung Quốc, việc chính phủ dừng các khoản hỗ trợ cho ngành xe điện sẽ khiến nhiều doanh nghiệp tham gia vào cuộc chiến giảm giá với Tesla, khi Elon Musk đã giảm giá tới 2 lần tại đây trong năm 2022.
“Tesla đã chọn cách áp dụng chiến lược giảm giá mạnh mẽ để áp đặt và đánh bại các đối thủ mới, làm cho những công ty có lợi nhuận thấp hơn bị loại bỏ khỏi thị trường xe điện. Thị trường rộng lớn nhưng cũng quá đông đúc, vì vậy ít người chơi hơn cơ hội tăng lợi nhuận”, Bill Russo, chuyên gia tư vấn của Automobility tại Thượng Hải, nhận định.
Thương hiệu xe điện Xpeng tại Trung Quốc đã từng hưởng lợi từ mức giá cao của Tesla, nhưng hiện cũng phải giảm giá để giữ chân khách hàng. Tuy nhiên, tình hình tài chính của công ty này không được ổn định.

Báo cáo tài chính cho thấy lợi nhuận trung bình mỗi chiếc xe bán ra quý III/2022 của Xpeng chỉ vào khoảng 4.565 USD/chiếc, trong khi lợi nhuận thuần (Net Profit) thì công ty này lỗ 11.375 USD cho mỗi sản phẩm bán ra.
“Chúng tôi mong muốn có nhiều người tiếp cận sản phẩm của chúng tôi hơn nữa khi công ty đã giảm giá,” thông báo từ Xpeng nói.
Tương tự, Vinfast của Việt Nam cũng tuyên bố sẽ áp dụng chiến lược giảm giá để cạnh tranh với Tesla.
Trái ngược với điều này, BYD - một trong những hãng xe điện hàng đầu Trung Quốc - đã quyết định tăng giá sản phẩm kể từ ngày 1/1/2023 sau khi chính phủ ngừng các chính sách ưu đãi cho ngành ô tô điện.
Mặc dù BYD chưa có phản ứng cụ thể với chiến lược giảm giá của Tesla, nhưng với lợi nhuận ròng 5.456 USD/chiếc xe bán ra, họ vẫn có lợi thế cạnh tranh với các đối thủ như Volkswagen, GM và Toyota.
*Nguồn: CNBC, Reuters
