Buzz
Với sải cánh 3,35 mét, chiếc tàu lượn này có thể hoạt động liên tục nhiều ngày trên Hành tinh Đỏ.
Hiện tại, các nhà khoa học NASA đã phát triển một tàu lượn (Mars Glider) có thể bay lên trên bề mặt Sao Hỏa, nó có liên tục bay trong nhiều ngày như “chim hải âu”. Khi được đưa vào hoạt động, tàu lượn không động cơ này có thể được sử dụng để thu thập dữ liệu khí quyển và địa chất trên Sao Hỏa. Trọng lượng của nó là 5 kg, sải cánh có thể dài tới 3,35 mét, và cũng giống với sự ví von ở trên, kích thước tổng thể của tàu lượn này gần như tương đương với kích thước của một con chim hải âu.
Tàu lượn trên Sao Hỏa có thể được đưa lên bề mặt của Hành tinh đỏ bằng những quả bóng bay vũ trụ, sau đó nó sẽ mở rộng đôi cánh gấp khúc ban đầu và bay chỉ bằng năng lượng gió trên hành tinh này. Nhờ vào những bước tiến trong công nghệ và thiết kế, con tàu lượn này có thể sử dụng năng lượng gió để bay quanh các cấu trúc địa chất của Sao Hỏa như hẻm núi và núi lửa.
Được biết, tàu lượn trên Sao Hỏa là một nguyên mẫu được phát triển bởi các nhà khoa học hành tinh của NASA và các chuyên gia hàng không tại Đại học Arizona. Họ đã thử nghiệm tàu lượn này trong vùng sa mạc của Trái Đất (mô phỏng địa hình của Sao Hỏa), để xem việc sử dụng bóng bay để đưa tàu lượn vào bầu khí quyển của Trái Đất có thực sự hiệu quả hay không, và sau đó điều chỉnh cho nó có thể hoạt động được trên Sao Hỏa.
Tiến sĩ Alex Kling, trưởng dự án Mars Glider, là một nhà khoa học nghiên cứu tại Trung tâm Mô hình Khí hậu Sao Hỏa của NASA cho biết: “Sử dụng tàu lượn trên Sao Hỏa làm nền tảng do thám là một điều hết sức cần thiết, nó sẽ cung cấp cho chúng ta rất nhiều dữ liệu quan trọng cũng như đảm bảo sự an toàn cho phi hành đoàn trước khi hạ cánh xuống Sao Hỏa”.
Tàu lượn trên Sao Hỏa được trang bị nhiều cảm biến điều hướng, cùng với camera, cảm biến nhiệt độ và khí, để thu thập thông tin về bầu khí quyển và địa hình của Sao Hỏa.
Hiện có 8 tàu thăm dò trên quỹ đạo Sao Hỏa hoạt động bình thường. Ngoài ra, còn có 3 tàu thăm dò đang thăm dò bề mặt cát phẳng và vẽ bản đồ khu vực nhỏ trên Sao Hỏa.
Tuy nhiên, sự biến đổi của khí hậu Sao Hỏa và các đặc điểm địa chất lớn như núi mới là điều mà các nhà khoa học đang quan tâm và cần phải điều tra kỹ hơn. Năm 2021, NASA triển khai máy bay trực thăng 'Intent' trên Sao Hỏa để khám phá môi trường nơi đây, nhưng máy bay chỉ có thể bay tối đa 3 phút mỗi lần.
Theo 'Aerospace Magazine', tàu lượn trên Sao Hỏa có ưu điểm là có thể ở trên không lâu hơn và sử dụng cảm biến bay, giúp nó phục vụ công việc nghiên cứu, khảo sát và thu thập dữ liệu hiệu quả hơn.
Tiến sĩ Kling cho biết: 'Khu vực khảo sát của dự án Mars Glider nằm ở giao điểm giữa bề mặt và bầu khí quyển, là nơi có nhiều gió và hẻm núi - khu vực chưa có nhiều dữ liệu'.
Hiện tại, nhóm nghiên cứu đã phát triển mô hình toán học mở rộng về kiểu bay của tàu lượn dựa trên dữ liệu khí hậu từ Sao Hỏa, bao gồm các phương pháp bay khác nhau như bay tĩnh hoặc bay 'động'.
Tàu lượn có thể được thả trong bầu khí quyển Sao Hỏa và mở rộng cánh giống như xếp giấy origami.
Tương tự như một con chim hải âu trên chuyến bay dài, tàu lượn sử dụng tốc độ gió ngang tăng dần theo độ cao để bay hiệu quả hơn, một hiện tượng thường gặp trên Sao Hỏa. Thay vì giảm tốc độ khi thay đổi hướng, tàu lượn tăng tốc độ với góc bay hướng lên.
Khi gặp gió nhanh hơn ở độ cao cao hơn, tàu lượn sẽ quay 180 độ, cho phép gió đẩy nó bay theo hướng xuống nhẹ. Khi năng lượng cạn kiệt, tàu lượn sẽ tiếp tục bay theo hình chữ S để thu năng lượng từ bầu khí quyển Sao Hỏa.
Jekan Thanga, một trong các tác giả nghiên cứu từ Đại học Arizona, nói: 'Đó là điều mà mọi người không thể tin cho đến khi nhìn thấy nó'.
Sau khi hạ cánh, tàu lượn sẽ truyền thông tin về bầu khí quyển Sao Hỏa tới tàu vũ trụ, trở thành một trạm nghiên cứu thời tiết trên Sao Hỏa.
Mùa hè năm nay, mẫu Mars Glider đã bay ở độ cao 4.572 mét trên Trái Đất, việc thử nghiệm được thực hiện tại sa mạc, nơi bầu khí quyển mỏng và điều kiện bay gần giống với Sao Hỏa.
Giáo sư Sergey Shkarayev, cũng là tác giả của nghiên cứu, nói: 'Chúng ta có thể sử dụng Trái Đất như một phòng thí nghiệm để nghiên cứu các chuyến bay trên Sao Hỏa. Tuy nhiên, về thực tế của quỹ đạo bay, khả năng hạ cánh và hệ thống cần được nghiên cứu kỹ lưỡng. Hy vọng rằng tàu lượn trên Sao Hỏa sẽ hoạt động trong vài năm tới, không phải vài thập kỷ sau'.
