Bài Viết Được Chuyên Gia Tư Vấn: Bác sĩ I Đặng Thị Ngọc Chương - Khoa Nhi - Sơ Sinh, Bệnh viện Đa Khoa Quốc Tế Mytour Central Park. Với kinh nghiệm lâu năm trong chẩn đoán và điều trị các vấn đề sức khỏe sơ sinh và hồi sức sơ sinh.

Một Trong Những Bước Đột Phá Quan Trọng Mà Trẻ Sơ Sinh Cần Đạt Được Trong Những Tháng Đầu Đời Là Kiểm Soát Phần Đầu. Điều Này Có Nghĩa Là Trẻ Có Khả Năng Vận Động Phần Đầu Một Cách Vững Chắc Bằng Cách Ngưỡng Cổ Lên Khi Nằm Sấp.

Sau Khi Mới Sinh, Bé Có Ít Khả Năng Kiểm Soát Đầu Do Kỹ Năng Vận Động Và Cơ Cổ Của Bé Còn Yếu. Kỹ Năng Này Sẽ Phát Triển, Là Nền Tảng Cho Mọi Chuyển Động Sau Này - Chẳng Hạn Như Ngồi Dậy Và Đi Lại - Từng Chút Một Trong Năm Đầu Đời.

Em Bé Của Bạn Có Thể Bắt Đầu Nâng Đầu Khi Được Khoảng Một Tháng Tuổi Và Có Thể Giữ Vững Được Phần Đầu Khi Được Đặt Ở Tư Thế Ngồi Khoảng 4 Tháng. Cơ Cổ Và Khả Năng Kiểm Soát Đầu Của Trẻ Sẽ Khỏe Mạnh Và Ổn Định Sau 6 Tháng Tuổi.

Bạn sẽ nhận thấy rằng tất cả bắt đầu thay đổi vào khoảng 3 tháng tuổi, khi hầu hết trẻ sơ sinh phát triển đủ sức mạnh ở cổ để giữ đầu thẳng đứng một phần nhưng cũng như đối với tất cả những điều về việc nuôi dạy trẻ, có rất nhiều điều “bình thường”. Một số trẻ sơ sinh có cổ khỏe hơn ngay từ đầu, trong khi những trẻ khác mất thời gian để phát triển khối cơ cần thiết để có thể quan sát tốt về thế giới. Dưới đây là thông tin thêm về thời điểm và cách thức trẻ học được cách kiểm soát phần đầu của mình.

2.1. Giai đoạn 1: Nâng đầu sớm trong lúc nằm sấp

Trong những ngày đầu đời của một đứa trẻ, chúng hoàn toàn không thể ngẩng đầu lên được. Nhưng điều đó sẽ nhanh chóng thay đổi, một số trẻ sơ sinh muốn ngẩng đầu ngay khi chúng mới được 1 tháng tuổi.

Những cú nâng đầu nhẹ này - không giống như việc trẻ có thể hoàn toàn kiểm soát đầu - dễ nhận thấy nhất khi trẻ nằm sấp. Nếu bạn cho trẻ nằm sấp, bạn cũng có thể thấy bé sẽ cố gắng nâng đầu lên đủ để xoay đầu từ bên này sang bên kia. Việc luyện tập này rất quan trọng cho việc kiểm soát đầu sau này, nó cũng đóng một vai trò trong việc phát triển các cơ xung quanh ở vai, cánh tay và lưng, giúp bé trở nên linh hoạt hơn sau này.

Một em bé sơ sinh có thể chưa hứng thú lắm với hoạt động hoặc thảm chơi, nhưng việc đặt em bé nằm sấp trong vài phút mỗi lần, vài lần mỗi ngày sẽ giúp trẻ luyện tập các cơ này. (Hãy đảm bảo ở bên con bạn, giám sát thời gian nằm sấp để chúng không buồn ngủ trong lúc nằm sấp.)

Bạn cũng có thể thực hành thời gian nằm sấp bằng cách đặt trẻ nằm sấp trên ngực, đùi hoặc bụng của bạn. Một số em bé thích điều này hơn vì chúng vẫn có thể nhìn thấy khuôn mặt của bạn và bạn có thể tương tác với chúng gần hơn.

2.2. Giai đoạn 2: Nâng đầu và ngực

Từ 1 đến 3 tháng tuổi, em bé thường bắt đầu nâng đầu lên thường xuyên hơn (thường làm chủ một góc 45 độ) và cũng có thể nâng ngực lên khỏi sàn một phần.

Tại thời điểm này, thị giác của trẻ đã phát triển hơn nữa, những vật dụng, thảm chơi có thể thực sự hấp dẫn hơn so với trong tháng đầu tiên. Trẻ dễ bị thu hút bởi các thiết kế hình học và hoa văn đen trắng, vì vậy, một tấm thảm hoặc chăn bắt mắt có thể có lợi ở giai đoạn này.

Bạn cũng nên thêm một số kích thích vào giờ chơi của trẻ bằng cách đặt một món đồ chơi hoặc đồ vật mà trẻ muốn khác ngoài tầm với của trẻ. Bạn cũng có thể nằm xuống sàn bên cạnh con mình để thu hút sự chú ý của con.

Đây cũng là thời điểm tuyệt vời để bắt đầu giúp nâng đỡ trẻ trong thời gian nằm sấp bằng gối và cần có sự giám sát của bạn. Đôi khi, với sự hỗ trợ nhỏ này, trẻ có thể có một cái nhìn rõ hơn về những gì xung quanh mình và sẽ mang lại cho trẻ động lực để tiếp tục tập tự nâng đầu lên.

Cuối cùng, em bé của bạn sẽ bắt đầu đẩy mình trường tới bằng cánh tay trước khi biết bò. Tại thời điểm này, trẻ thường có thể nâng ngực lên hoàn toàn và giữ đầu ngang với một góc 90 độ, mặc dù không kéo dài lâu được. Cần lưu ý, quan sát trẻ khi trẻ thực hiện những độc tác này để tránh gây tổn thương cho trẻ.

2.3. Giai đoạn 3: Kiểm soát toàn bộ phần đầu.

Mọi thứ xảy ra với việc nâng đầu từ lúc mới sinh đến khi trẻ được 3 hoặc 4 tháng tuổi là bước khởi động cho sự kiện chính: cột mốc quan trọng là bé có thể hoàn toàn kiểm soát đầu của mình.

Khi được 6 tháng, hầu hết trẻ sơ sinh đã có đủ sức mạnh ở cổ và phần trên cơ thể để có thể ngẩng cao đầu với lực tối thiểu. Trẻ cũng có thể dễ dàng quay đầu từ bên này sang bên kia và lên xuống.

Nếu em bé của bạn cần một chút trợ giúp để phát triển khả năng kiểm soát đầu, có một số hoạt động bạn có thể thực hiện như một thói quen hàng ngày để khuyến khích trẻ tiếp tục rèn luyện các kỹ năng này.

Dành thời gian cho con bạn ngồi thẳng trên đùi hoặc tựa vào gối. Điều này cho phép bé tập tự ngẩng đầu lên an toàn và giúp hỗ trợ phần lưng.

Đặt trẻ trên ghế cao trong thời gian ngắn, ngay cả khi trẻ chưa ăn no. Điều này cũng sẽ cung cấp cho họ một số hỗ trợ đồng thời khuyến khích họ giữ đầu thẳng và ngang bằng.

Cân nhắc cho con bạn nằm trong nôi cho phép bạn đặt chúng ở tư ngồi thẳng đứng khi bạn làm việc. Thế giới là một nơi hấp dẫn - hầu hết trẻ sơ sinh sẽ muốn ngồi dậy và nhìn xung quanh.

Đặt trẻ nằm ngửa trên thảm chơi hoặc nôi có các đồ vật treo phía trên. Em bé sẽ có xu hướng tự nhiên vươn lên theo những gì chúng nhìn thấy, tăng cường các cơ ở cổ, lưng và vai.

Không cần phải làm quá nhiều để kích thích sự phát triển của khả năng kiểm soát đầu của bé, nhưng hãy chú ý đến việc thiết lập kỹ năng này. Trong vài tháng đầu tiên, hãy nâng đỡ cổ và đầu của bé khi bạn nhấc hoặc bế bé. Mặc dù bé phải luôn nằm ngửa khi ngủ, nhưng hãy thường xuyên đặt bé nằm sấp khi bé thức - nâng đầu và ngực để nhìn bạn hoặc đồ chơi sẽ tăng cường cơ cổ.

Từ 3 đến 6 tháng, hãy giúp bé ngồi ở tư thế an toàn, có nhiều gối hỗ trợ cổ và đầu. Sử dụng gối hoặc đặt bé trên đùi bạn, lưng dựa vào bạn. Bảo đảm bé ngồi ở nhiều vị trí xung quanh nhà để bé quan sát môi trường xung quanh. Đừng bao giờ để bé ngồi mà không giám sát, vì bé có thể lật bất cứ lúc nào.

Cho đến khi bé có thể tự ngẩng đầu, hãy đảm bảo bé được nâng đỡ khi không nằm ngửa. Khi bạn bế bé, hãy trượt một tay xuống dưới bả vai để nâng đầu và cổ bé lên.

Khi bé ở tư thế ợ hơi, giữ lỏng tay trên cổ và đầu bé để tránh bị lung lay. Kiểm tra các ghế ngồi và ghế ô tô để đảm bảo độ nghiêng phù hợp với độ tuổi của bé; nếu đầu bé hướng về phía trước, điều chỉnh góc ngồi của bé.

Các sản phẩm hỗ trợ cổ có thể hữu ích, nhưng hãy sử dụng chúng một cách an toàn. Không đặt bất kỳ đồ gì trong môi trường ngủ của bé hoặc chèn dưới hoặc sau lưng trên ghế ô tô của bé. Sử dụng gối có thể gây nguy hiểm khi xảy ra tai nạn.

Nếu bạn muốn chạy bộ, tránh đưa bé ra ngoài bằng xe đẩy chạy bộ cho đến khi bé có khả năng kiểm soát đầu. Chọn loại xe chạy bộ có dây nịt năm điểm cho sự hỗ trợ tốt nhất.

Theo khuyến nghị của Viện Nhi khoa Hoa Kỳ, bé cần được đánh giá nếu không thể ngẩng đầu lên mà không cần hỗ trợ sau 4 tháng tuổi. Điều này có thể là dấu hiệu của sự chậm phát triển tinh thần hoặc vận động, hoặc có thể liên quan đến bại não, loạn dưỡng cơ hoặc các vấn đề thần kinh khác. Tuy nhiên, đôi khi đây chỉ là sự trì hoãn ngắn hạn và mỗi bé phát triển theo cách riêng của mình. Nếu bé gặp khó khăn trong việc ngẩng đầu sau 3 tháng, hãy thảo luận với bác sĩ. Trẻ sinh non thường đạt mốc này muộn hơn các bé khác - nếu bạn lo lắng, hãy thảo luận với bác sĩ của bé.

Sau khi bé đã phát triển khả năng kiểm soát đầu, bé có thể thử nghiệm các tư thế mới như ngồi dậy, lăn qua và bò. Kiểm soát đầu cũng là quan trọng khi bé bắt đầu ăn thức ăn rắn và ngồi trên ghế cao. Trẻ từ 6 tháng đến 3 tuổi có thể đối mặt với các vấn đề về hô hấp, nhiễm trùng và tiêu hóa, vì vậy cha mẹ cần theo dõi chăm sóc và dinh dưỡng của bé.

Nguồn tham khảo: babycenter.com