Bước Quan Trọng Cho Bé: Kỹ Năng Bò Độc Lập
Việc thực hiện kỹ năng bò là bước tiến quan trọng giúp bé tự mình khám phá thế giới một cách sáng tạo. Bé sẽ bắt đầu bằng cách học cách duy trì sự cân bằng thông qua đầu gối và tay. Sau đó, trẻ sẽ phát triển khả năng di chuyển về phía trước và phía sau bằng cách sử dụng đầu gối. Đồng thời, việc này còn giúp bé củng cố cơ bắp ở phần chi dưới giúp trẻ sớm có thể đi bộ. Đạt được bước quan trọng này giúp bé mở rộng tầm nhìn và phát triển toàn diện hơn.
1. Độ tuổi trung bình để trẻ có thể bò được.
Hầu hết trẻ sẽ tập bò trong độ tuổi từ 6 tháng đến 12 tháng. Một số em bé sử dụng một phương pháp vận động khác trong khoảng thời gian này - chẳng hạn như trườn (xoay người hoặc lăn), nằm sấp hoặc lăn.
Việc bò bằng tay và đầu gối là rất quan trọng để phát triển khả năng phối hợp giữa các chi hai bên, phối hợp chi trên và chi dưới, giúp hỗ trợ sự phát triển thần kinh quan trọng cho việc đọc và viết sau này. Ngoài ra, cảm giác bàn tay và đầu gối chống lại mặt đất cung cấp nhận thức thiết yếu về "cơ thể trong không gian". Và nó tăng cường sức mạnh cho cơ vai, hỗ trợ các kỹ năng vận động tốt khác như tự xúc thức ăn, mặc quần áo và cầm bút màu hoặc bút chì.
Bò là phương pháp giúp trẻ thay đổi vị trí của đầu so với mặt đất, giúp phát triển sự cân bằng và phối hợp, phát triển thị giác về nhận thức chiều sâu và phối hợp tay mắt.
Hầu hết trẻ sơ sinh bắt đầu bò hoặc trường (hoặc bò hoặc lăn) từ 6 đến 12 tháng. Và đối với nhiều trẻ, giai đoạn bò không kéo dài - khi đã cảm nhận được sự độc lập, trẻ có thể bắt đầu đứng dậy và tập đi rất sớm.
2. Các kiểu bò của trẻ
Có nhiều cách để em bé di chuyển từ điểm A đến điểm B mà không cần đi bộ. Trên thực tế, có rất nhiều kiểu bò và mỗi bé sẽ có kiểu thích hợp nhất với bản thân. Và các chuyên gia nói rằng điều đó là tốt. Dưới đây là một số kiểu phổ biến nhất, theo Viện Nhi khoa Hoa Kỳ:
- Kiểu bò cổ điển. Đây là điều mà mọi người đều nghĩ đến khi họ nghe từ "bò". Em bé sẽ bò trên sàn nhà bằng tay và đầu gối, luân phiên hai tay với đầu gối đối diện, với phần bụng của chúng nằm trên sàn.
- Trườn kiểu mông. Trẻ sơ sinh ngồi trên mông và dùng tay đẩy mình về phía trước.
- Lăn. Một số trẻ có thể thích lăn cả thân người về phía trẻ muốn.
- Trườn kiểu bộ đội. Bạn cũng có thể nghe thấy phương thức di chuyển này được gọi là “bò biệt kích”. Trẻ nằm sấp, dang chân ra sau và dùng tay kéo hoặc đẩy người về phía trước, tương tự như tư thế trườn người trong quân đội.
- Trườn cua. Trong biến thể này, trẻ sơ sinh đẩy mình về phía trước bằng tay trong khi vẫn giữ đầu gối cong, giống như một con cua đang lướt trên cát.
- Bò kiểu gấu. Tương tự như kiểu bò cổ điển. Đây là một biến thể, trẻ sơ sinh giữ chân thẳng và lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất.
3. Dấu Hiệu Cho Thấy Bé Sẽ Sớm Biết Bò
Khi bé đang vui chơi trên sàn nhà, hãy theo dõi những dấu hiệu tiêu biểu cho thấy bé đã sẵn sàng bò.
Một dấu hiệu là khi trẻ có thể lăn từ tư thế bụng sang lưng và ngược lại. Một dấu hiệu khác là khi bé có khả năng tự đưa mình từ tư thế nằm bụng lên tư thế ngồi.
Một số bé có thể đứng dậy bằng tay và đầu gối, nhưng tư thế vẫn chưa chắc đã vững. Những em bé khác thậm chí có thể cố gắng đẩy hoặc kéo bản thân bằng cánh tay khi đang nằm bụng, điều này có thể là dấu hiệu bé sắp bắt đầu kỹ năng bò. Đây là những dấu hiệu cho thấy bé của bạn có thể sắp đạt được một cột mốc tiếp theo.
Một số bé có thể hoàn toàn bỏ qua giai đoạn bò và chuyển sang việc đứng dậy và đi bộ với sự hỗ trợ.
4. Bạn Có Thể Làm Gì Để Khuyến Khích Trẻ Bò?
4.1. Tạo Thời Gian Nằm Bụng Nhiều Hơn
Ngay cả trẻ sơ sinh cũng có thể hưởng lợi từ thời gian nằm bụng trên lưng mẹ. Hãy coi đó là bài tập rèn sức mạnh sớm. Thời gian nằm bụng thực sự giúp bé phát triển sức mạnh ở vai, cánh tay và thân. Cuối cùng, bé sẽ sử dụng những cơ đó để bắt đầu kỹ năng bò.
4.2. Tạo Không Gian An Toàn
Dọn dẹp một khu vực trong nhà của bạn, có thể là phòng khách hoặc phòng ngủ của bé. Loại bỏ mọi nguy cơ tiềm ẩn và đảm bảo khu vực đó an toàn. Hãy để bé có thời gian tự do khám phá nhưng được giám sát cẩn thận.
4.3. Khích Lệ Bé Bằng Đồ Chơi
Đặt một đồ chơi yêu thích hoặc một đồ vật mới thú vị nằm ngoài tầm tay của bé. Khuyến khích bé lấy nó và xem liệu bé có di chuyển về phía đó không. Điều này cũng có thể chuẩn bị cho bé những bước đi trong tương lai.
Nghiên cứu đã chứng minh rằng những bé biết bò, tập trung nhìn vào các đồ vật trong phòng và nâng chúng khoảng 11 tháng tuổi, thường có khả năng biết đi nhanh hơn so với bé 13 tháng tuổi.
5. Bảo Vệ Trẻ Em An Toàn Khi Bắt Đầu Tập Bò
Đừng chờ đến khi bé của bạn bắt đầu di chuyển mới bắt đầu bảo vệ ngôi nhà của bạn. Hãy ngay lập tức bắt đầu giải quyết các rủi ro tiềm ẩn như:
- Các ngăn tủ. Lắp các khóa an toàn trên cửa tủ và ngăn kéo, đặc biệt là nếu chúng chứa các sản phẩm tẩy rửa, thuốc, dao, diêm hoặc các vật dụng có thể gây hại cho bé.
- Tấm che cửa sổ. Những sợi dây lủng lẳng từ một bộ mành hoặc rèm có thể là điều bé rất muốn nắm lấy, nhưng cũng có thể tạo ra nguy cơ nghẹt thở cho bé.
- Cầu thang. Sử dụng các rào chắn an toàn ở cả đầu và cuối cầu thang để ngăn bé rơi xuống.
- Các ổ cắm điện. Mua nắp ổ cắm và lắp chúng vào tất cả các ổ cắm để tránh bé chạm vào.
- Các góc sắc nhọn. Bàn trong nhà có thể cần phải được thay thế nếu có các góc sắc nhọn. Sử dụng tấm chắn góc và cạnh làm từ cao su để làm cho nội thất và lò sưởi an toàn hơn cho bé khi bé di chuyển.
- Vật nặng và đồ đạc. Lắp neo hoặc các thiết bị khác để cố định TV, giá sách và các vật nặng khác để bé không làm đổ chúng lên mình.
- Cửa sổ. Mua tấm chắn đặc biệt hoặc lưới an toàn để ngăn bé rơi từ cửa sổ hoặc ban công.
- Vòi nước. Các thiết bị chống nóng trên vòi nước có thể ngăn bé bị bỏng từ nước nóng. (Bạn cũng có thể điều chỉnh nhiệt độ máy nước của mình.)
Hội đồng An toàn Quốc gia cũng khuyến cáo đặt các vật dụng nguy hiểm khác, như pin và súng, ngoài tầm tay của bé.
6. Khi Bạn Nên Quan Tâm Khi Trẻ Chưa Biết Bò?
Việc phát triển kỹ năng của bé có những cách và thời điểm khác nhau. Nếu bé của bạn không thể thể hiện sự quan tâm đối với việc bò, hãy chú ý đến việc bé di chuyển tay và chân theo cùng một động tác, hoặc sử dụng cả hai tay và chân một cách đồng đều khi bé đạt một tuổi, hãy đưa bé đến thăm bác sĩ. Hãy nhớ rằng các bé sinh non thường đạt các mốc phát triển chậm hơn một số tháng so với các bé khác cùng tuổi.
Trước khi lo lắng rằng bé 9, 10 hoặc 12 tháng mà vẫn chưa biết bò, hãy kiểm tra những vấn đề sau.
- Bé đã được bảo vệ trong ngôi nhà của bạn chưa?
- Bạn đã dành đủ thời gian để bé chơi trên sàn nhà chưa?
- Hạn chế bé sử dụng xe đẩy, cũi, ghế ngồi và trò chơi tại chỗ.
- Khuyến khích bé tìm đồ chơi trên sàn nhà.
Nếu bạn đã thử tất cả những điều trên và bé không có vấn đề sức khỏe hay phát triển khác, hãy kiên nhẫn chờ bé đạt được mốc này.
Trong giai đoạn này, có thể bạn chỉ cần đợi. Một số bé sinh non chỉ đạt các mốc phát triển muộn hơn một chút so với các bé khác. Hãy để bé thử nghiệm và khám phá theo cách riêng của mình.
Nếu bé của bạn đã một tuổi và vẫn không thể thể hiện sự hứng thú với bò, đứng hoặc đi, hãy tiếp tục và thăm bác sĩ. Nếu bé không sử dụng cả hai tay và chân ở cả hai bên cơ thể, có thể là dấu hiệu bất thường.
Đôi khi, bé có thể gặp vấn đề về phát triển hoặc vấn đề về thần kinh. Tùy thuộc vào chẩn đoán, bác sĩ có thể đề xuất thử nghiệm hoặc vật lý trị liệu để giải quyết vấn đề.
Sau khi bé đã thành thạo kỹ năng bò, bước tiếp theo là khả năng vận động hoàn toàn, còn được biết đến là việc tập đi. Để đạt được mục tiêu đó, bé sẽ bắt đầu thử thách mọi thứ xung quanh. Một khi bé giữ thăng bằng trên đôi chân, bé sẽ sẵn sàng tự đứng và di chuyển, có thể cần sự hỗ trợ từ bàn, ghế hoặc tường. Tiếp theo là thời gian, bé sẽ có thể đi bộ, chạy và nhảy.
Kỹ năng bò là một mốc quan trọng, đánh dấu khả năng của bé bắt đầu khám phá thế giới xung quanh mình. Hãy tạo môi trường an toàn để bé có thể đạt được mốc này.
Để đảm bảo sức khỏe và sự phát triển tốt, bé cần một chế độ dinh dưỡng đủ và cân đối. Nếu bé không nhận đủ chất dinh dưỡng cần thiết, có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe. Cha mẹ hãy bổ sung cho bé các sản phẩm hỗ trợ chứa lysine, khoáng chất như kẽm, crom, selen, và vitamin B để đảm bảo bé đầy đủ dưỡng chất. Các chất này còn giúp bé tiêu hóa tốt, tăng cường khả năng hấp thụ dưỡng chất, giúp bé ăn ngon miệng.
Cha mẹ có thể tham khảo thêm:
Các dấu hiệu bé thiếu kẽm
Thiếu vi chất dinh dưỡng và tình trạng không tăng cân ở trẻ
Nguồn tham khảo: babycenter.com
