Bước thoát khỏi mối quan hệ bạo lực

Tìm kiếm sự giúp đỡ an toàn. Thông tin cuộc gọi có thể bị theo dõi. Lịch sử trình duyệt có thể bị kiểm tra. Bạn nên xóa thông tin cuộc gọi hoặc lịch sử duyệt web. Một số trình duyệt cung cấp chế độ “riêng tư”. Tuy nhiên, nếu bạn nghĩ rằng kẻ bạo lực đang theo dõi hoạt động giao tiếp của bạn với người khác, bạn nên sử dụng máy tính hoặc điện thoại khác.

• Thư viện công cộng cung cấp máy tính kết nối internet cho cộng đồng. Bạn có thể bắt đầu từ đó.
• Bạn có thể sử dụng điện thoại trả trước. Thiết bị này sẽ hữu ích trong trường hợp bạn cần sự giúp đỡ sau khi thoát khỏi mối quan hệ bạo lực.
• Bạn có thể sử dụng máy tính hoặc điện thoại của bạn bè hoặc hàng xóm. Nếu cần, bạn có thể nói rằng máy tính hoặc điện thoại của bạn đang hỏng.

Liên hệ tổ chức hỗ trợ. Hầu hết các địa phương đều có dịch vụ hỗ trợ nạn nhân bị bạo hành. Nếu không biết bắt đầu từ đâu hoặc muốn trò chuyện với người khác về kế hoạch thoát khỏi mối quan hệ bạo hành, bạn có thể gọi đến các số điện thoại sau đây.

• Đường dây nóng Phòng chống Bạo lực Gia đình: (04) 37 359 339 (tại Việt Nam)
• Đường dây nóng 24-giờ khi bị khủng hoảng: 408-975-2739 (Nhà Tạm Trú dành cho Phụ Nữ gốc Á Châu - số tại Mỹ)
• Đường dây Khẩn Cấp Chương Trình Quốc Gia Chống Bạo Hành Trong Gia Đình: 1-800-799-SAFE (7233) hoặc TTY 1-800-787-3224 (tại Mỹ)
• 1800 1567 - Phát hiện vụ bạo hành trẻ em, phụ nữ, bạo hành gia đình (tại Việt Nam)
• Toàn thế giới: Truy cập trang web danh bạ cơ quan phòng chống bạo lực quốc tế

Tìm nơi ẩn náu an toàn. Nếu là phụ nữ bị bạo hành, bạn cần tìm nơi trú ẩn tại địa phương. Lưu ý rằng địa điểm này thường được giữ bí mật để bảo vệ nạn nhân, nhưng vẫn phải có thể gọi đường dây nóng hoặc thực hiện sàng lọc tại vị trí nơi ẩn náu. Sau đó bạn sẽ được giới thiệu đến trung tâm bảo vệ.

• Đa số nơi trú ẩn cung cấp chỗ ở an toàn cho cả phụ nữ lẫn trẻ em. Những địa điểm này có thể bảo đảm và hỗ trợ trong thời gian nạn nhân hồi phục, nhưng bạn chỉ có thể ở đó trong một khoảng thời gian nhất định.

Trao đổi với bạn bè hoặc gia đình. Thật không may, nhiều nạn nhân bị bạo hành thường bị tách biệt hoặc bị buộc phải cô lập với xã hội. Điều này khiến họ nghĩ rằng không ai có thể giúp họ thoát khỏi kẻ bạo hành. Tuy nhiên, bạn bè và người thân, ngay cả khi đã mất liên lạc, vẫn có thể giúp đỡ bạn thoát khỏi tình huống khó khăn. Liên hệ với người mà bạn tin tưởng và nhờ họ giúp đỡ.

• Cung cấp chi tiết để họ biết cách giúp đỡ bạn (như cung cấp chỗ ở tại nhà họ, giữ hộ “hành lý trốn thoát,” gọi cảnh sát khi bạn cung cấp “mật mã,” v.v…)

Lập quỹ hoặc tín dụng khẩn cấp. Nếu kẻ bạo hành nắm giữ tiền, lấy hết tiền bạc, hoặc không cho đi làm, bạn khó có thể tự tạo quỹ khẩn cấp cho mình. Cất hết toàn bộ tiền lẻ, trả lại hàng để được hoàn tiền, giấu tiền được người khác cho, hoặc tìm cách khác để thu thập tiền mặt khẩn cấp. Nếu không thể tạo một khoản tiền mặt, bạn có thể làm thẻ tín dụng bằng tên mình, nhưng phải yêu cầu gửi hóa đơn tín dụng đến hộp thư, địa chỉ công sở, hoặc địa chỉ nhà bạn bè để kẻ bạo hành không phát hiện ra. Không truy cập tài khoản thẻ tín dụng bằng máy tính ở nhà.

• Lập thẻ tín dụng có thể giúp bạn tạo khoản tín dụng (miễn là bạn có trách nhiệm thanh toán) cần dùng sau khi rời khỏi nhà để sống tự lập.

Chuẩn bị và ẩn “hành lý trốn thoát.” Bạn cần chuẩn bị sẵn hành lý khẩn cấp với các vật dụng cần thiết. Hành lý phải được giữ kín (có thể là ở nhà người khác). Bạn chỉ nên chuẩn bị ít đồ đạc nhưng phải bao gồm những thứ sau đây:

• Quần áo của bạn và con cái
• Tài liệu quan trọng (giấy khai sinh, hộ chiếu, bằng lái xe, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc thẻ tín dụng, phiếu lương, thẻ an sinh xã hội, v.v…)
• Thuốc của bạn và con cái
• Vật dụng cá nhân đặc biệt như ảnh chụp hoặc trang sức
• Đồ ăn vặt có thể bảo quản lâu

Thu thập bằng chứng về bạo hành. Bạn không nên kích động tình huống bạo hành để thu thập chứng cứ, nhưng điều này có thể giúp bạn trong các vụ án pháp lý sau này nếu có đủ bằng chứng. Chụp ảnh vết thương, đồ vật bị phá hủy, hoặc căn phòng trong tình trạng xô xát, giữ lại quần áo hoặc khăn dính máu, và tài liệu khám chữa vết thương do bạo hành.

• Bất kỳ khi nào bị thương do bạo hành, bạn cần đến phòng cấp cứu để chữa trị và giữ lại hồ sơ. Đây là tài liệu quan trọng để nhận được lệnh bảo vệ, trông nom con cái, hoặc ly hôn có tranh chấp.

Giấu chìa khóa dự phòng. Nếu bị hạn chế sử dụng phương tiện, bạn nên chuẩn bị thêm chìa khóa xe. Nếu có sẵn, bạn nên cất ở nơi dễ tìm thấy trong trường hợp cần trốn thoát. Kiểm tra tình trạng chìa khóa trước khi rời đi để bảo đảm rằng kẻ bạo hành không tìm thấy chìa khóa và vứt đi.

• Bạn cần sắp xếp phương tiện hướng ra ngoài đường để có thể chạy đi nhanh chóng. Đổ xăng đầy bình nhằm tránh trường hợp hết xăng trong lúc khẩn cấp.

Xác định nơi cần đến. Đôi khi việc trốn thoát là điều quan trọng nhất, nhưng bạn có thể trốn thoát an toàn và tránh xa kẻ bạo hành nếu đã lên kế hoạch trước. Bạn cần thảo luận trước với trung tâm bảo vệ, phòng chống bạo lực, hoặc bạn bè và người thân. Tuy nhiên, trong trường hợp khẩn cấp, đây phải là những nơi an toàn nếu không có thông báo trước.

• Nếu định ở nhà bạn bè hoặc người thân, bạn nên chọn người mà kẻ bạo hành không biết đến.

Chuẩn bị cho thú cưng. Rất nhiều người (đặc biệt là phụ nữ) cố gắng chịu đựng sự bạo hành vì họ sợ thú cưng bị tổn thương nếu họ rời khỏi nhà. Một số nơi trú ẩn cho phép mang theo thú cưng. Nếu không thể, bạn nên để chúng ở nhà hàng xóm hoặc bạn bè, thậm chí là đưa đến trại động vật nhân đạo để trú ẩn. Cuối cùng, bạn phải chấp nhận sự thật là cuộc sống của bạn quan trọng hơn là vật nuôi.

Đưa con cái đi cùng: Trước khi rời khỏi nhà, hãy thảo luận với luật sư về việc dẫn theo con cái. Bạn cần bảo vệ chúng khỏi mối nguy hiểm, nhưng cũng phải đảm bảo quyền bảo vệ và nuôi dưỡng con sau này không bị ảnh hưởng.

Rời nhà vào thời điểm thích hợp: Hãy rời đi khi kẻ bạo hành không có ở nhà (trừ khi tình huống bạo lực buộc bạn phải chạy đi ngay lập tức). Chuẩn bị và lên kế hoạch khi kẻ bạo hành dự kiến ra ngoài khoảng vài tiếng. Hãy thu dọn đồ đạc và đến nơi an toàn trước khi kẻ bạo hành phát hiện.

• Không cần để lại lời nhắn hoặc giải thích. Chỉ cần rời đi là đủ.
• Nếu không có xe, bạn có thể nhờ người khác đến đón. Nếu cảm thấy nguy hiểm, hãy gọi cảnh sát đến đón bạn.

Rời nhà ngay lập tức và đảm bảo không có ai theo sau: Hãy chạy đến nơi an toàn (trung tâm bảo vệ hoặc nhà bạn bè hoặc người thân) và quan sát xem có ai theo sau không. Hãy tránh lối đi quen thuộc, đi đường vòng, và quan sát bất kỳ phương tiện nào phía sau bạn.

Không mang theo điện thoại: Ghi lại số điện thoại quan trọng vào giấy (hoặc nhớ trong đầu). Điện thoại có thể đã được cài đặt theo dõi mà bạn không biết, nên hãy tránh mang theo để tránh bị kẻ bạo hành tìm ra.

• Cân nhắc mua điện thoại dùng sim trả trước và cất vào hành lý khẩn cấp. Điều này giúp bạn thực hiện các cuộc gọi quan trọng mà không làm lộ vị trí của bạn.

Để lại dấu vết giả mạo: Nếu nghĩ rằng kẻ bạo hành sẽ săn đuổi, bạn cần tạo hiện trường giả mạo sau khi trốn thoát. Gọi đến một khách sạn cách nhà khoảng 6 tiếng đi xe để làm che đậy địa điểm thực sự. Sử dụng thẻ tín dụng hoặc thẻ ngân hàng chung để đặt phòng, hoặc gửi email xác nhận đến một tài khoản email chung hoặc đối tác. Bạn cũng có thể thuê một chiếc xe tại khách sạn hoặc nhờ nhân viên gọi taxi từ số điện thoại nhà.

• Không thực hiện các bước này trước khi rời nhà, vì kẻ bạo hành có thể nhận biết bạn đang chuẩn bị trốn thoát và trở nên bạo lực hơn.
• Nếu sử dụng điện thoại của mình để tạo dấu vết giả mạo, hãy vứt bỏ nó trước khi đến địa điểm thực tế.

Đến nơi an toàn ngay lập tức: Bất kể nơi đó là, bạn cần điều đó. Trung tâm bảo vệ hoặc tổ chức hỗ trợ nạn nhân bạo hành có nhân viên hoặc tình nguyện viên có khả năng giúp bạn đưa ra quyết định sau khi trốn thoát.

• Nếu đến nhà bạn bè hoặc người thân, bạn nên liên lạc với tổ chức hỗ trợ nạn nhân để nhận sự hướng dẫn về hỗ trợ pháp lý, tư vấn, nhóm hỗ trợ, đào tạo việc làm, và hỗ trợ tài chính.

Lập kế hoạch đảm bảo an toàn cho bản thân: Dù bạn có thận trọng đến đâu, kẻ bạo hành vẫn có thể theo dõi bạn. Bạn cần chuẩn bị cho tình huống bất ngờ này và gọi ngay cảnh sát khi cần.

• Nếu kẻ bạo hành xuất hiện và cố gắng dụ dỗ bạn quay về, hãy gọi cảnh sát ngay lập tức. Đừng bao giờ đi theo họ, dù có nghe lời dụ dỗ thế nào.

Sử dụng tên giả: Khi đến trung tâm bảo vệ cho phụ nữ, bạn không cần phải cung cấp thông tin cá nhân của mình. Bạn có thể sử dụng một tên giả để đăng ký, đặc biệt trên giấy tờ. Phương pháp này không áp dụng trong các trường hợp tư vấn pháp lý hoặc tài chính, nhưng có thể giúp bạn đảm bảo an toàn hơn.

Giữ bí mật về địa chỉ: Không bao giờ tiết lộ vị trí của trung tâm bảo vệ cho người khác. Nếu tiết lộ cho kẻ bạo hành, người thân hoặc gia đình của họ, hoặc bạn bè của bạn và kẻ bạo hành, bạn đang đưa mình và những phụ nữ cũng như trẻ em khác trong trung tâm vào tình hình nguy hiểm.

• Bạn có thể phải ký cam kết không tiết lộ vị trí của trung tâm bảo vệ trước khi họ dẫn bạn đến địa điểm bí mật.

Thay đổi thói quen công việc: Nếu bạn đang làm việc, bạn cần thảo luận với nhà tuyển dụng về việc thay đổi nhằm đảm bảo an toàn cho bản thân. Một số địa phương có quy định yêu cầu các công ty tạo điều kiện cho nạn nhân bị bạo hành. Tìm hiểu về việc thay đổi địa điểm làm việc, thời gian làm việc hoặc tăng cường an ninh khi di chuyển từ nơi làm việc đến bãi đậu xe.

Sử dụng số điện thoại không công khai và địa chỉ bí mật: Khi chuyển đến nơi ở mới, bạn cần có một số điện thoại nhà không công khai. Đối với thư từ, hãy sử dụng hộp thư hoặc tìm hiểu về chương trình địa chỉ bí mật tại bưu điện địa phương. Điều này sẽ làm cho kẻ bạo hành khó tìm ra vị trí hiện tại của bạn.

• Nếu bạn có trẻ em nhỏ, hãy nói với họ không được tiết lộ địa chỉ nhà cho kẻ bạo hành hoặc người lạ.

Thay đổi toàn bộ mật khẩu: Mọi tài khoản trực tuyến có thể là nguồn thông tin. Để đảm bảo an toàn, hãy thay đổi mật khẩu cho tài khoản tài chính, mạng xã hội, email, v.v... Trên thực tế, bạn nên tạm thời khóa tài khoản mạng xã hội (hoặc vĩnh viễn) và thay đổi địa chỉ email.

Yêu cầu tăng cường bảo vệ: Một số công ty chỉ yêu cầu Số an sinh xã hội và tên trước khi kết hôn của mẹ bạn để truy cập thông tin mật. Nếu bạn kết hôn với kẻ bạo hành, họ có thể biết thông tin này. Thảo luận với công ty về việc tăng cường bảo mật tài khoản hoặc cung cấp câu trả lời không chính xác cho câu hỏi bảo mật (nhưng bạn vẫn nhớ). Ví dụ, bạn có thể cung cấp tên trước khi kết hôn của bà nội thay vì mẹ bạn.

Tìm sự hướng dẫn từ trung tâm bảo vệ hoặc nhận hỗ trợ. Đa số trung tâm bảo vệ cung cấp hướng dẫn về thủ tục pháp lý. Một số cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho nạn nhân của bạo lực gia đình. Ngay cả khi không ở gần trung tâm bảo vệ, hãy liên hệ với tổ chức (hầu hết đều có đường dây hỗ trợ) để biết về dịch vụ pháp lý miễn phí hoặc giá rẻ.

• Một số tổ chức cung cấp dịch vụ di trú cho nạn nhân nhập cư chịu bạo lực gia đình; không nên chịu đựng bạo hành vì sợ bị trục xuất. Bạn có quyền chống lại bạo hành dù bạn là người nhập cư.

Liên hệ với luật sư. Bạn cần một luật sư để hỗ trợ trong các vấn đề pháp lý mà bạn có thể phải đối mặt. Nếu bạn đã kết hôn với kẻ bạo hành, có con chung, hoặc là người nhập cư, bạn cần sự hỗ trợ của luật sư để thực hiện các thủ tục pháp luật.

• Nếu không có tiền, bạn vẫn có thể thuê luật sư. Một số luật sư sẽ làm việc dựa trên phí phần trăm từ tiền đền bù bạn nhận được nếu vụ kiện thành công. Những luật sư khác có thể đồng ý giải quyết hồ sơ của bạn miễn phí.

Đệ đơn xin Lệnh bảo vệ Cá nhân (PPO). PPO là một văn bản pháp lý mà pháp luật cung cấp để bảo vệ bạn khỏi kẻ bạo hành. Để đệ đơn xin PPO, bạn cần thu thập bằng chứng về bạo hành và viết thư mô tả tình hình cũng như mối quan hệ với kẻ bạo hành cho tòa án địa phương. Tòa án sẽ hướng dẫn bạn về các biểu mẫu cần điền để đệ đơn PPO một cách hợp pháp.

• Sau khi đệ đơn xin PPO, nếu được chấp thuận, lệnh bảo vệ sẽ được gửi đến kẻ bạo hành, và bạn sẽ cần phải cung cấp bằng chứng cho tòa án. Thảo luận với thư ký tòa án về thủ tục tiếp theo.
• Sau khi nhận được PPO, bạn phải luôn giữ nó bên mình. Nếu kẻ bạo hành vi phạm PPO, bạn cần báo cáo cho cảnh sát và xuất trình PPO.
• Nhớ rằng PPO không đảm bảo sự an toàn tuyệt đối. Giấy tờ này chỉ là hiệu lực khi kẻ bạo hành vi phạm điều khoản của PPO, nhưng thường không đủ để bảo vệ bạn khỏi mối đe dọa.

Đệ đơn cáo buộc hành hung. Nếu bạn gần đây bị hành hung, hoặc có hồ sơ về hành hung (bản ghi cảnh sát và/hoặc y tế), bạn cần đệ đơn cáo buộc hành hung chống lại kẻ bạo hành. Bạn có thể đệ đơn mà không cần bằng chứng vật chất (đặc biệt nếu bạn có nhân chứng chống lại kẻ bạo hành), nhưng quy trình sẽ thuận tiện hơn nếu bạn thu thập chứng cứ về hành hung trước khi rời xa kẻ bạo hành.

• Có thể bạn sẽ phải đối mặt với nhiều vụ kiện (ví dụ, đệ đơn ly hôn, giành quyền nuôi con, cáo buộc hành hung, và yêu cầu PPO). Do độ phức tạp của các thủ tục này, bạn cần phải thuê luật sư.

Thực hiện các thủ tục phù hợp để ly hôn hoặc giành quyền nuôi con. Sau khi thoát khỏi kẻ bạo hành, bạn cần phải xử lý mọi vấn đề pháp lý. Nếu chưa kết hôn hoặc không có con, bạn chỉ cần hủy bỏ mọi mối quan hệ. Trong trường hợp đã kết hôn và có con, bạn sẽ phải đối mặt với các tranh chấp pháp lý đòi hỏi sự xuất hiện trước kẻ bạo hành (ví dụ như trong phiên tòa). Hãy chuẩn bị tinh thần cho những tình huống này bằng cách tận dụng sự hỗ trợ từ trung tâm bảo vệ, tư vấn pháp lý, bạn bè và người thân, cũng như bác sĩ trị liệu.

Tìm kiếm sự hỗ trợ từ bác sĩ trị liệu. Bạn cần sự giúp đỡ từ bác sĩ trị liệu hoặc các nhóm trị liệu cộng đồng (hoặc cả hai!). Vượt qua sự bạo hành không phải là điều dễ dàng, và để thoát khỏi nó cần rất nhiều nỗ lực. Bạn có thể dựa vào những người xung quanh để hồi phục tinh thần hiệu quả, luôn mạnh mẽ, và chuẩn bị cho một mối quan hệ tốt đẹp trong tương lai.

• Gọi 113 hoặc dịch vụ khẩn cấp khác nếu cảm thấy đang bị đe dọa hoặc trong tình huống nguy hiểm. Hãy gọi cảnh sát nếu bạn gặp phải bạo lực.
• Không để thiếu chuẩn bị khiến bạn trễ trốn thoát khi đang đối mặt với nguy hiểm cận kề. Ví dụ, nếu có cơ hội và phương tiện để chạy trốn nhưng bạn chưa chuẩn bị hành lý khẩn cấp, hãy rời khỏi đó ngay lập tức.