Một nghiên cứu mới tiết lộ rằng chính các quốc gia châu Âu đang đóng góp một lượng lớn vây cá mập cho thị trường châu Á, chiếm đến một nửa tổng giao dịch. Theo thông tin từ IFAW (Quỹ Quốc tế về Phúc lợi Động vật), mặc dù có nguy cơ tuyệt chủng đối với gần ⅓ số loài cá mập, Tây Ban Nha vẫn đứng đầu với hơn 51.000 tấn vây cá mập xuất khẩu từ năm 2003-2020.Tình trạng suy giảm nhanh chóng của số lượng cá mập trên thế giới là kết quả của hoạt động buôn bán vây cá mập quy mô toàn cầu. Trong năm qua, các nhà nghiên cứu đã phát hiện rằng gần ⅓ số loài cá mập và cá đuối đã bị đánh bắt vượt quá mức cho phép, đặt chúng vào tình trạng gần như tuyệt chủng. Hậu quả của điều này đã gây ảnh hưởng nặng nề đến hệ sinh thái biển và an ninh lương thực của nhiều quốc gia.
“Chúng ta đang chứng kiến sự biến mất đáng lo ngại của cá mập, bất kể kích thước và nơi sống. Các nỗ lực bảo tồn hiện nay có vẻ chưa đủ để ngăn chặn sự giảm số lượng chúng.” - Barbara Slee, tác giả báo cáo của IFAW nói.
IFAW đã phân tích dữ liệu hải quan trong suốt 20 năm qua tại 3 khu vực thương mại lớn nhất châu Á từ năm 2003-2020 và phát hiện rằng, mặc dù thị trường tiêu thụ chủ yếu nằm ở châu Á, nhưng các quốc gia EU như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hà Lan, Pháp, Ý đóng vai trò quan trọng trong cung cấp cho thị trường này. Trung Quốc, mặc dù là nguồn cung lớn về vây cá mập, nhưng không được đề cập trong nghiên cứu.
Hiện nay, Tây Ban Nha vẫn là nguồn cung hàng đầu về vây cá mập cho các quốc gia châu Á như Hong Kong, Singapore và Đài Loan. Trong giai đoạn từ năm 2003-2020, nước này đã cung cấp 51.795 tấn, với mức trung bình hàng năm là 2.877 tấn. Báo cáo cũng chỉ ra rằng, lượng vây cá mập mà Singapore nhập khẩu từ Tây Ban Nha hàng năm lên đến 17.006 tấn.
Barbara Slee kêu gọi EU nên đóng vai trò lãnh đạo chủ chốt trong vấn đề này, bằng cách hạn chế các hoạt động buôn bán cá mập để bảo vệ chúng khỏi những nguy cơ tuyệt chủng. IFAW mong muốn rằng tất cả các hoạt động buôn bán cá mập phải được đưa vào phụ lục II của Công ước quốc tế về việc buôn bán các loài động thực vật hoang dã đang đứng trước nguy cấp (Cites). Điều này sẽ giúp chúng được bảo vệ và giám sát một cách chặt chẽ hơn.
Trên thực tế, các quốc gia trong EU đã ban hành lệnh cấm 'khai thác vây cá mập', một hoạt động bất hợp pháp tại nhiều khu vực, nơi mà vây cá sẽ bị tách ra ngay khi con vật còn sống, sau đó chúng được bỏ quên cho đến chết. Tuy nhiên, việc đánh bắt và buôn bán vây cá mập toàn bộ vẫn được phép, trừ những loài được Cites xác định.
“Quản lý đánh bắt thường không được thực hiện cho đến khi số lượng cá thể động vật giảm đến mức rất thấp hoặc đang đối mặt với nguy cơ đe dọa. Tuy nhiên, khi điều đó được thực hiện, có rõ ràng sự phục hồi đáng kể trong quần thể cá mập. Như đã nêu trong báo cáo, EU đóng một vai trò quan trọng trong thị trường buôn bán cá mập và cần phải chấp nhận trách nhiệm trong việc đặt ra các yêu cầu về tính bền vững.”
Bà Slee chia sẻ rằng chỉ có ¼ sản phẩm từ vi cá mập được chứng minh nguồn gốc hợp pháp. “Mặc dù nhiều người đặt áp lực đạo đức lên các quốc gia tiêu thụ sản phẩm này, đặc biệt là ở các nước châu Á. Tuy nhiên, hiển nhiên rằng tất cả các quốc gia đều có đội tàu đánh cá hoạt động quốc tế và tham gia vào việc buôn bán các sản phẩm từ cá mập.”
Theo The Guardian