Buzz
1. Bướu giáp đơn thuần do những nguyên nhân nào?
Khi tuyến giáp sưng lên mà không phải do ung thư, viêm nhiễm và hoạt động hormone không bất thường, được gọi là bướu giáp đơn thuần.
Bướu giáp đơn là một loại bệnh lành tính
Mặc dù là bệnh lành tính nhưng không nên coi thường. Với các trường hợp bướu cổ lớn, có thể gây ra tổn thương cho dây thần kinh, như làm liệt dây thần kinh phrenic và dây thần kinh thanh quản,...
Ngoài ra, nếu bướu phát triển, bệnh nhân có thể gặp nhiều vấn đề trong sinh hoạt hàng ngày như khó nuốt, khó thở, gây khó khăn trong việc ăn uống và về lâu dài có thể dẫn đến thiếu dinh dưỡng...
Có nhiều nguyên nhân gây ra bướu giáp lành tính và dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:
- Thiếu iốt: Iốt là yếu tố quan trọng cho sự sản xuất hormone của tuyến giáp. Thiếu iốt có thể ảnh hưởng đến sản xuất hormone và cấu trúc của tuyến giáp, gây ra bướu cổ lành tính. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.
- Bệnh Graves: Khi mắc bệnh rối loạn tự miễn này, cơ thể có xu hướng kích thích tuyến giáp sản xuất hormone quá mức, dẫn đến cường giáp và kích thước tuyến giáp tăng trưởng không đều.
- Nhân giáp: Sự phát triển không đồng đều của tế bào tuyến giáp có thể tạo nên các khối nhân, u giáp lành tính. Nguyên nhân chính vẫn chưa được làm sáng tỏ, nhưng nghiên cứu cho thấy nó có thể liên quan đến di truyền, chế độ ăn uống và môi trường sống.
- Phụ nữ mang thai cũng có thể mắc bướu cổ đơn thuần do cơ thể sản xuất nhiều hormone giải phóng gonadotropin, kích thích hoạt động của tuyến giáp và làm tăng kích thước của tuyến này.
- Do viêm tuyến giáp do nhiễm vi khuẩn, virus hoặc các rối loạn tự miễn khác,...
- Ngoài những nguyên nhân đã nêu, còn có một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bướu giáp đơn thuần, như:
+ Phụ nữ, đặc biệt là những người đang mang thai, sau tuổi 40, hoặc ở độ tuổi mãn kinh,... thường có nguy cơ mắc các vấn đề về tuyến giáp cao hơn so với nam giới.
+ Nếu trong gia đình có người mắc bệnh về tuyến giáp thì các thành viên khác cũng có nguy cơ cao hơn bị bệnh.
+ Một số loại thuốc điều trị cũng có thể tăng nguy cơ mắc bướu cổ đơn thuần.
+ Tiếp xúc với tia X.
2. Triệu chứng của bệnh bướu giáp đơn thuần
Bướu giáp đơn thuần thường phát triển theo 2 dạng chính:
- Bướu giáp lan tỏa: Tuyến giáp phình to đồng đều.
- Bướu giáp nhân, có thể là một hoặc nhiều nhân.
Người bệnh thường gặp khó khăn khi nuốt do khối u ở cổ.
Trong những trường hợp đơn nhân, bệnh nhân thường có một khối u ở giữa cổ, không liên quan đến da và không gây đau, có thể là u mềm hoặc cứng và di chuyển khi nuốt.
Với những trường hợp đa nhân, bệnh nhân sẽ có nhiều khối u tròn ở vùng cổ có kích thước từ 0.5cm đến vài centimet.
Bệnh nhân mắc bướu giáp lành tính thường không cảm thấy đau và không có triệu chứng rõ ràng. Thường được chẩn đoán ngẫu nhiên khi kiểm tra sức khỏe tổng quát. Khi bướu phát triển lớn có thể gây ép vào các cấu trúc xung quanh và dẫn đến các triệu chứng sau:
+ Gây khó thở khi ép vào khí quản.
+ Gây khàn tiếng, khó nói.
+ Phù nề mặt, cổ, ngực,... nếu bướu tác động vào tĩnh mạch chủ.
3. Cần phải phẫu thuật cho bướu giáp đơn thuần không?
Tùy thuộc vào tình trạng của từng bệnh nhân, bác sĩ sẽ đưa ra những quyết định điều trị phù hợp.
- Trong những trường hợp bướu giáp lan tỏa: Thường thì bác sĩ sẽ kê đơn thuốc điều trị. Đa số bệnh nhân đều có phản ứng tốt với phương pháp này.
Sử dụng thuốc để điều trị bướu giáp lành tính
- Đối với những trường hợp bướu cổ có một hoặc nhiều nhân: Bệnh nhân thường được chỉ định sử dụng thuốc. Tuy nhiên, sau một thời gian, nếu phương pháp này không hiệu quả, bác sĩ có thể quyết định phẫu thuật.
Thường thì, phát hiện sớm sẽ dẫn đến kết quả tốt hơn trong việc điều trị bằng thuốc. Nếu bệnh nhân chậm đi khám, vùng xung quanh khối u có thể xơ hóa và không phản ứng với thuốc.
Ngoài ra, những trường hợp bướu giáp đa nhân cũng nên xem xét phẫu thuật nếu:
+ Kích thước khối u lớn gây khó thở, áp lực lên các cơ quan khác,...
+ Bướu có dấu hiệu xuất huyết.
+ Bướu gây ra khàn tiếng ở người lớn tuổi.
Tuy nhiên, đối với những bé gái đang ở độ tuổi dậy thì và phụ nữ mang thai mắc phải bướu giáp đơn thuần, loại phình giáp lan tỏa, thường không cần phải phẫu thuật vì tình trạng này được xem xét là một hiện tượng sinh lý.
4. Các biện pháp phòng tránh bướu giáp đơn thuần
Để tránh bệnh, hãy chú ý đến những điều sau:
- Bổ sung i-ốt đủ lượng thông qua thực phẩm như muối, sữa, bánh mì,... để duy trì hoạt động sản xuất hormone của tuyến giáp.
- Hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm có thể ảnh hưởng đến chức năng của tuyến giáp như cải bắp, súp lơ, cải xoăn,... Các loại rau này chứa Goitrogens, có thể kích thích sự phát triển của bướu. Mặc dù khi nấu chín, các chất này có thể bị vô hiệu hóa, nhưng vẫn cần tránh ăn quá nhiều.
Cần bổ sung thực phẩm giàu i-ốt để phòng tránh bướu cổ
- Giảm tiếp xúc với các yếu tố độc hại từ môi trường.
