Cá heo cũng có thể bị mắc bệnh Alzheimer

Đây là lần đầu tiên căn bệnh Alzheimer được phát hiện tự nhiên xảy ra ở các loài động vật khác ngoài con người.

Bộ não của ba loài cá heo mắc cạn dọc theo bờ biển Scotland đã cho thấy những dấu hiệu điển hình của bệnh Alzheimer ở con người - cho thấy rằng cá heo có thể mắc phải căn bệnh này.

Nghiên cứu mới tập trung vào triệu chứng chứng mất trí ở loài cá voi có răng. Kết quả của nghiên cứu là sự hợp tác giữa các nhà nghiên cứu từ ba trường đại học Scotland, đã nghiên cứu bộ não của 22 cá thể cá voi có răng khác nhau, phát hiện ra những dấu hiệu rõ ràng của căn bệnh này - nhưng các nhà nghiên cứu vẫn chưa hoàn toàn chắc chắn về cách mà nó biểu hiện ở cá heo.

Alzheimer là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra chứng mất trí. Nó ảnh hưởng nghiêm trọng đến trí nhớ, suy nghĩ và hành vi hàng ngày. Yếu tố chính gây ra căn bệnh này là tuổi tác ngày càng tăng và hầu hết những người mắc bệnh Alzheimer đều từ 65 tuổi trở lên. Đây là một căn bệnh tiến triển không có cách chữa trị hiệu quả. Cho đến nay, nó được cho là chỉ xảy ra ở con người, nhưng thực tế có thể không phải như vậy.

Cá heo, cá voi thường mắc cạn xung quanh bờ biển Vương quốc Anh. Chúng thường được tìm thấy trong các khu vực nước nông và đôi khi trên bãi biển. Các cá thể may mắn được con người phát hiện có thể được các chuyên gia di chuyển đến vùng nước sâu hơn để bảo tồn, trong khi số khác có thể phải chịu tử vong. Nguyên nhân cụ thể của các sự kiện mắc cạn không luôn rõ ràng và các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu để tìm hiểu về hành vi này.

'Chúng tôi rất thích nhận thấy những biến đổi về não ở cá heo già tương tự như những thay đổi ở người già và bệnh Alzheimer', giáo sư Tara Spires-Jones từ Đại học Edinburgh chia sẻ. Tuy nhiên, liệu những biến đổi bệnh lý này có góp phần khiến những con vật này mắc cạn hay không vẫn là một câu hỏi còn chưa có câu trả lời và cần nhiều nghiên cứu hơn để giải đáp trong tương lai.

Nghiên cứu mới bao gồm 5 loài cá voi có răng khác nhau: cá heo Risso, cá voi hoa tiêu vây dài, cá heo mỏ trắng, cá heo cảng và cá heo mũi chai. Trong số 22 con vật được nghiên cứu, 18 con đã già. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện dấu hiệu của bệnh Alzheimer ở một con cá heo mỏ trắng, một con cá heo mũi chai và một con cá voi hoa tiêu vây dài.

Các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm sự hiện diện của bệnh lý não, một phần của bệnh Alzheimer - bao gồm hình thành các mảng amyloid-beta, sự tích tụ phospho-tau và gliosis (thay đổi số lượng tế bào thần kinh trung ương). Kết quả cho thấy bộ não của tất cả các con vật trong thí nghiệm đều có mảng amyloid-beta.

Ba con vật không chỉ có mảng amyloid-beta mà còn có một số bệnh lý liên quan đến chứng mất trí nhớ khác trong não, điều này cho thấy rằng các loài cá voi có răng có thể phát triển bệnh lý tương tự như bệnh Alzheimer. Tuy nhiên, nghiên cứu không xác nhận liệu các loài động vật này có bị suy giảm nhận thức giống như con người hay không.

Theo các nhà khoa học, phát hiện này không thể xác nhận rằng, những con này đang mắc các loại thiếu hụt nhận thức mà chúng ta thường liên tưởng đến chứng mất trí nhớ. Phát hiện chỉ có thể cho thấy, động vật phát triển các đặc điểm bệnh lý tương tự như những gì được thấy ở bệnh nhân mắc chứng mất trí nhớ. Trong nghiên cứu mới này, các nhà khoa học suy đoán, sự suy giảm nhận thức liên quan đến thoái hóa thần kinh có thể là một trong những nguyên nhân gây mắc cạn hàng loạt. Ở người, các triệu chứng ban đầu của tình trạng suy giảm liên quan đến bệnh Alzheimer là mất phương hướng và nhầm lẫn. Vì vậy, theo giả thuyết, những con vật thủ lĩnh bị thoái hóa thần kinh có thể đưa cả đàn vào tình trạng mắc cạn.

'Mặc dù ở giai đoạn này, rất dễ suy đoán rằng sự hiện diện của những tổn thương não này ở loài cá voi có răng cho thấy chúng cũng có thể bị thiếu hụt nhận thức liên quan đến bệnh Alzheimer ở người, nhưng cần phải nghiên cứu thêm để hiểu rõ hơn điều gì đang xảy ra với những loài động vật này', tác giả chính Mark Dagleish chia sẻ trong một tuyên bố.

Các nhà nghiên cứu không hiểu tại sao sự suy giảm này lại xảy ra ở các loài động vật này, nhưng điều này có thể giải thích tại sao một số nhóm cá voi, cá heo thường mắc cạn ở vùng nước nông. Các trường hợp mắc cạn hàng loạt trước đây được cho là do tiếng ồn tăng lên do con người tạo ra trong đại dương, nhưng nghiên cứu này đưa ra một giải thích khác.

Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí thần kinh học châu Âu.

Nguồn: Animalia; Unbelievable; ZME