Khá ngẫu hứng khi trong chuyến đi với DJI Air 3 cách đây vài ngày, tôi có dịp quay lại An Giang, những nơi tôi đã từng đặt chân vào năm 2016. Tôi kiểm tra lại thư mục cũ và thấy một số bức ảnh vẫn tồn tại. Thời điểm đó, tôi chưa biết gì về nhiếp ảnh, cũng chẳng biết cách sắp xếp, chỉ có một chiếc Nikon D3200 và ống kit 18-55mm và một chút can đảm.
Đối với tôi và nhiều anh em lớn lên ở vùng quê khác, thì thấy lúa, bò trâu, chim, chuột, gà, giun, rắn, ếch,… là điều bình thường. Nhưng với nhiều bạn bè sống ở thành phố, có lẽ ở tuổi 20, những thứ này vẫn còn lạ lẫm, chỉ thấy qua TV hoặc từ xa.
Ở đây, chúng tôi dừng lại trên một trong những cây cầu treo vượt qua kênh Dương Văn Dương, được biết đến là cầu treo Long Thành, nằm ở Tận Lập, Tân Thạnh, Long An.
Vào năm 2016, bạn của tôi vẫn sử dụng một chiếc iPhone 5s, một trong những chiếc điện thoại mà tôi rất thích. Cho đến bây giờ, tôi vẫn nghĩ rằng đó là chiếc điện thoại đẹp nhất mà tôi từng sở hữu. Tuy nhiên, chiếc điện thoại này đã bị ngâm nước biển và hỏng hoàn toàn. Tôi đã cố gắng sửa chữa nhưng không thành công. Tôi vẫn giữ lại nó như một kỷ niệm. Với màu vàng và dung lượng 16GB, nó là một kho báu đối với tôi vào thời điểm đó.
Điểm đến cuối cùng của chúng tôi là huyện Tri Tôn, nhưng trước khi đến đó, chúng tôi sẽ ghé qua nhà thờ Hồi Giáo ở Châu Giang, xã Phú Hiệp, huyện Phú Tân, được biết đến với tên Mubarak Mosque. Theo đường tỉnh 951, chúng tôi tiếp tục đi và đi, khi gặp đường tỉnh 953, chúng tôi rẽ trái và đi thêm một đoạn ngắn là đến nơi. Đây là nơi sinh sống của cộng đồng người Chăm.
Theo ước tính không chính thức mà tôi đã đọc, hiện có khoảng 13.000 người Chăm sinh sống ở khu vực này. Sự khác biệt giữa cộng đồng người Chăm ở đây và ở tỉnh Ninh Thuận là ở tôn giáo, với người Chăm ở An Giang theo đạo Hồi thì khác biệt với người Chăm ở Ninh Thuận theo đạo Bà Ni.
Bạn có thể dễ dàng nhận ra nhà thờ này thông qua các biểu tượng như hoa, lá cây, hình tròn, hình vuông, hình chữ nhật, hình đa giác, biểu trăng khuyết và sao năm cánh. Trong đó, biểu tượng của trăng và sao năm cánh là rất nổi bật.
Nhà thờ này được xây dựng vào năm 1750 và đã trải qua sự cải tạo vào năm 1808. Đây cũng là một di tích lịch sử - văn hóa quốc gia được công nhận từ năm 1989.
Thực sự, mình không nhớ chính xác chú này đảm nhận vai trò gì, có thể là bảo vệ, hoặc có thể là người quản lý, nhưng khi tụi mình đến, chú ấy ra đón và tự nguyện làm hướng dẫn viên, giới thiệu về văn hóa của người Chăm cho tụi mình nghe.
Giá như có thể quay lại thời điểm đó, quay ngược thời gian, có lẽ các góc chụp, các đặc điểm của những bức hình của mình đã khác đi, có thể là cách chụp độc đáo hơn, không chỉ là bất kỳ thứ gì mình chụp được, mà thấy gì cũng bấm, cảm nhận mọi thứ ở tầm mắt mình.
May mắn là mình luôn giữ lại các bức hình gốc, lưu chúng dưới dạng file RAW trong một ổ cứng dự phòng để khi cần, mình có thể tìm lại. Các bức hình đã chỉnh sửa, nếu không đủ bộ nhớ, mình sẽ xoá chúng, nhưng mình tuyệt đối không xoá các bức hình gốc.
Sàn nhà sáng bóng, sạch sẽ tuyệt đối, anh em ạ. Nếu lúc đó biết chụp để thể hiện vẻ đẹp của sàn nhà thì sao nhỉ…
Có những bức ảnh, khi xem lại thì thấy tiếc nuối, giá như lúc đó mình chụp rộng rãi hơn một chút, chụp được nhiều chi tiết xung quanh hơn.
Trước khi ra về, trên đường gặp mấy cô gái Chăm, xinh quá đi thôi… Nhưng lúc đó, chẳng dám khen đâu.
Buổi tối ở chợ Châu Đốc, tụi mình thưởng thức bún cá bông điển, đi xe lôi, sau đó thưởng thức chè và uống sữa đậu nành.
Sáng sớm hôm sau, tụi mình đến rừng tràm Trà Sư, Tịnh Biên. Tụi mình quyết định đi thuyền máy để nhìn rộng hơn, chứ không chọn thuyền ghe chèo tay.
Ngày nay khi đến đây, anh em có thể thấy mọi thứ được xây dựng lớn hơn, hoàn hảo hơn, có nhiều chỗ đậu xe rộng rãi, thoáng đãng, và những ngôi nhà gỗ sang trọng. Nhưng vào thời điểm mình đến đây cách đây mấy năm, các quầy bán hàng, cửa hàng chủ yếu là những ngôi nhà gỗ mái lá, mang đậm bản sắc dân dã và mộc mạc hơn.
Rừng tràm ngày xưa trông hoang sơ và đậm đặc hơn, nhưng bây giờ có vẻ “du lịch” hơn một chút. Nhưng đối với mình, nó vẫn là một điểm đến đáng để khám phá, mỗi sáng nhìn thấy đàn chim trở về hoặc trước khi hoàng hôn buông xuống, các loài động vật quý hiếm đua nhau về tổ, bay lượn trên bầu trời, kết hợp với ánh nắng rực rỡ, thật sự là một trải nghiệm đáng nhớ.
Khi đến Tri Tôn mà không ghé thăm các ngôi chùa của người Khmer, thật sự là một thiếu sót với nét kiến trúc đậm chất văn hóa Nam Bộ. Riêng mình thì thích các ngôi chùa nhỏ, cổ kính hơn là những ngôi chùa lớn với quá nhiều chi tiết và trang trí.
Ví dụ là một ngôi chùa mới được xây dựng gần đây ở Trà Vinh (trên nền tảng của một ngôi chùa cũ đã có 600 năm tuổi). Mặc dù được đánh giá là lớn nhất và đẹp nhất trong các ngôi chùa của người Khmer Nam Bộ, với lớp sơn lấp lánh như vàng, nhưng đối với mình, mình không thấy được vẻ đẹp của nó, chỉ cảm thấy nó hơi quá màu mè.
Tất cả các em nhỏ và các sư thầy trong chùa đều sử dụng tiếng Khmer để giao tiếp, nhưng vẫn hiểu tiếng Việt khi trò chuyện với người dân bản địa.
Một điều mà mình luôn thích khi đến chùa ở Xvayton là sự sạch sẽ. Từ bên ngoài vào trong, các thầy luôn lau dọn kỹ lưỡng, kể cả phòng học của các em nhỏ cũng vậy. Dù bàn ghế và bảng viết đã cũ, nhưng vẫn luôn gọn gàng và sạch sẽ.
Đây là thầy trụ trì của chùa, mình vừa gặp lại anh ta và thấy anh ta vẫn rất minh mẫn.
Cuối cùng, tụi mình đến hồ Tà Pạ, thời đó vẫn còn nguyên sơ và xanh ngắt, kết hợp với ánh nắng trưa tạo nên một màu xanh ngọc đặc trưng. Nhưng bây giờ, hồ đã bị khai thác quá mức, xe cộ đậu rải rác khắp nơi, mọi người mang loa ra nhậu quanh hồ, hát karaoke ồn ào…
Video mà bạn mình làm về chuyến đi:
Anh Khôi Lê (Wedding Photojournalism) luôn nhắc nhở anh em trong các buổi workshop rằng đừng bao giờ xoá bất kỳ bức ảnh nào mình chụp, trừ khi chắc chắn rằng nó lỗi. Thậm chí nếu có lỗi, cũng không nên xoá, vì có thể khi xem lại sau này, 5, 10, hoặc thậm chí là 20-30 năm sau, anh em sẽ nhìn thấy ý nghĩa nào đó mà lúc chụp không nhận ra. Mỗi bức ảnh đều mang một ý nghĩa riêng, và với mình, những bức ảnh này là những kỷ niệm đáng trân trọng. Dù có chút lỗi, nhưng vẫn là kỷ niệm.