Các chỉ số trong xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu
Xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu được thực hiện để phát hiện nhiều rối loạn khác nhau như nhiễm trùng đường tiểu, bệnh thận và đái tháo đường. Kết quả xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu không bình thường có thể là dấu hiệu bạn đang có bệnh. Dưới đây là các chỉ số trong xét nghiệm nước tiểu và ý nghĩa của chúng.
1. SG (Specific Gravity – Trọng lượng riêng)
- Ý nghĩa: Là dấu hiệu giúp đánh giá nước tiểu loãng hay cô đặc (do uống quá nhiều nước hay do thiếu nước);
- Chỉ số bình thường: 1.015 - 1.025;
- Tỷ trọng tăng trong bệnh đái tháo đường, giảm trong bệnh đái tháo nhạt. Tỷ trọng thấp kéo dài cũng thường gặp trong suy thận.
2. LEU hay BLO (Leukocytes – Tế bào bạch cầu)
- Ý nghĩa: Là dấu hiệu giúp phát hiện tình trạng nhiễm trùng đường niệu. Nếu kết quả xét nghiệm sinh hóa nước tiểu dương tính nghĩa là nhiễm trùng đường tiểu, cần vệ sinh sạch sẽ và uống nhiều nước;
- Bình thường: Âm tính;
- Khi xét nghiệm nước tiểu có chứa bạch cầu, thai phụ có thể đang bị nhiễm khuẩn hoặc nấm (có giá trị gợi ý nhiễm trùng tiểu chứ không khẳng định được). Trong quá trình chống lại các vi khuẩn xâm nhập, một số hồng cầu đã chết và đào thải ra ngoài qua nước tiểu. Bạn cần xét nghiệm nitrite để xác định loại vi khuẩn gây viêm nhiễm.
3. NIT (Nitrit – Hợp chất do vi khuẩn sinh ra)
- Ý nghĩa: Là dấu hiệu phát hiện tình trạng nhiễm trùng đường tiểu;
- Bình thường: Âm tính;
- Vi khuẩn gây nhiễm trùng đường tiết niệu sản xuất một loại enzyme có khả năng chuyển nitrate niệu thành nitrite. Do đó, nếu kết quả xét nghiệm nước tiểu phát hiện nitrite, đó là dấu hiệu của nhiễm trùng đường tiết niệu. Khi dương tính, nhiễm trùng đường niệu nhiều khả năng là do vi khuẩn E. Coli.
4. Độ pH (Độ acid)
- Ý nghĩa: Đánh giá độ acid của nước tiểu;
- Bình thường: 4,6 - 8;
- Dùng để đánh giá tính acid hoặc bazơ của nước tiểu. pH=4 là acid mạnh, pH=7 là trung tính, và pH=9 là bazơ mạnh;
- Khi xét nghiệm nước tiểu phát hiện pH tăng, đó có thể là dấu hiệu của nhiễm khuẩn thận, suy thận mạn, hẹp môn vị, nôn mửa; giảm khi nhiễm ceton do tiểu đường, tiêu chảy mất nước.
Xét nghiệm nước tiểu pH giảm khi nhiễm ceton do tiểu đường, tiêu chảy mất nước5. Blood (BLD)
- Ý nghĩa: Dấu hiệu phát hiện nhiễm trùng đường tiểu, sỏi thận, hoặc xuất huyết từ bàng quang hoặc bướu thận;
- Bình thường không có;
- Viêm, bệnh, hoặc tổn thương thận, niệu quản, bàng quang, niệu đạo có thể gây xuất huyết trong nước tiểu.
6. PRO (Protein)
- Dấu hiệu của bệnh lý ở thận, có máu trong nước tiểu hay nhiễm trùng đường tiểu, giúp phát hiện bệnh tiền sản giật trong thai kỳ;
- Bình thường không có;
- Nếu xét nghiệm nước tiểu phát hiện protein, thai phụ có thể có vấn đề với nước, mẫu xét nghiệm có chứa dịch nhầy, nhiễm trùng đường tiểu, tăng huyết áp, hay vấn đề ở thận... Trong giai đoạn cuối thai kỳ, nếu lượng protein trong nước tiểu nhiều, thai phụ có thể gặp vấn đề với tiền sản giật, nhiễm độc thai nghén. Nếu thai phụ có phù ở mặt và tay, tăng huyết áp thai kỳ (140/90 mmHg), bạn cần kiểm tra chứng tiền sản giật ngay. Ngoài ra, nếu chất albumin (một loại protein) được phát hiện trong nước tiểu, đó là dấu hiệu thai phụ có nguy cơ nhiễm độc thai nghén hoặc mắc chứng tiểu đường.
7. GLU (Glucose – Đường)
- Ý nghĩa: Dấu hiệu thường gặp ở bệnh nhân tiểu đường. Glucose xuất hiện trong nước tiểu khi giảm ngưỡng thận hoặc khi có bệnh lý ống thận, tiểu đường, viêm túi thận, glucose niệu do chế độ ăn uống;
- Bình thường không có hoặc có thể có ở phụ nữ mang thai;
- Là một loại đường có trong máu. Bình thường, nước tiểu không hoặc chỉ có rất ít glucose. Khi lượng đường huyết tăng rất cao, chẳng hạn trong bệnh tiểu đường không kiểm soát, đường sẽ thoát ra nước tiểu. Glucose cũng xuất hiện trong nước tiểu khi thận bị tổn thương hoặc khi bị bệnh;
- Nếu bạn ăn nhiều thức ăn ngọt trước khi xét nghiệm nước tiểu, việc tăng glucose trong nước tiểu là điều bình thường. Tuy nhiên, nếu lượng đường trong lần xét nghiệm nước tiểu thứ hai cao hơn lần đầu, đây là dấu hiệu bạn có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Nếu kèm theo các triệu chứng mệt mỏi, khát nước liên tục, sụt cân, bạn nên thăm bác sĩ để kiểm tra lượng đường huyết.
Sụt cân có thể là biểu hiện của tiểu đường8. ASC (Soi cặn nước tiểu)
- Ý nghĩa: Dấu hiệu phát hiện các tế bào trong viêm nhiễm thận, đường tiết niệu, sỏi đường tiết niệu...;
- Soi cặn trong nước tiểu để đánh giá bệnh lý thận;
- Chỉ số bình thường: 5-10 mg/dL hoặc 0.28-0.56 mmol/L.
9. KET (Ketone – Xeton)
- Dấu hiệu thường xuất hiện ở bệnh nhân tiểu đường không kiểm soát, chế độ ăn ít carbohydrate, nghiện rượu, nhịn ăn trong thời gian dài;
- Bình thường không có hoặc đôi khi có ở mức độ thấp ở phụ nữ mang thai;
- Chỉ số bình thường: 2.5-5 mg/dL hoặc 0.25-0.5 mmol/L;
- Chất này được thải ra qua đường tiểu, là dấu hiệu thai phụ và thai nhi đang cần dinh dưỡng hoặc có thể mắc chứng tiểu đường;
- Nếu kết quả xét nghiệm nước tiểu phát hiện xeton, kèm theo triệu chứng chán ăn, mệt mỏi, thai phụ nên được bác sĩ tư vấn truyền dịch và sử dụng thuốc. Để giảm lượng xeton, thai phụ cần thư giãn, nghỉ ngơi và cố gắng không bỏ bất kỳ bữa ăn nào.
10. UBG (Urobilinogen)
- Ý nghĩa: Dấu hiệu giúp phát hiện bệnh xơ gan, viêm gan do nhiễm khuẩn, virus, suy tim xung huyết có vàng da...;
- Bình thường không có;
- Chất này được tạo thành từ sự thoái hóa của bilirubin và thải ra qua phân. Lượng urobilinogen trong nước tiểu ít. Nếu có, có thể là dấu hiệu của bệnh về gan (xơ gan, viêm gan) gây nghẽn dòng chảy mật từ túi mật;
Xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu thường không đủ để chẩn đoán xác định. Bác sĩ có thể xem xét kết quả xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu cùng với các xét nghiệm khác hoặc yêu cầu thêm xét nghiệm để xác định bước tiếp theo. Nếu chỉ số xét nghiệm nước tiểu vượt quá mức bình thường, bạn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ để có phương pháp điều trị kịp thời và hiệu quả.
Nếu có nhu cầu tư vấn và khám tại các Bệnh viện Mytour trên toàn quốc, Quý khách vui lòng đặt lịch trực tuyến tại trang web (mytour.com).
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyMytour để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
