Mình bắt gặp một bài viết rất hữu ích giải thích về những tin đồn xoay quanh virus Corona từ tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ, người đang làm việc tại Viện Nghiên cứu ung thư Quốc gia City of Hope (Mỹ). Mình muốn chia sẻ nó ở đây để mọi người có thêm thông tin đầy đủ và tin cậy, giúp mọi người không cảm thấy hoang mang và áp dụng biện pháp phòng tránh đúng đắn. Hiện nay, tin đồn về Corona đang lan truyền rất nhanh, vì vậy mọi người cũng cần phải tỉnh táo, lọc thông tin từ những nguồn đáng tin cậy.
Dịch virus Corona đang khiến thị trường khẩu trang sôi động. Mọi người tranh nhau mua khẩu trang, từ thông thường đến đắt đỏ như khẩu trang N95, được cho là có khả năng lọc bụi với kích thước từ 300-750 nano mét. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng virus có kích thước nhỏ hơn nhiều, khoảng 100 nanô mét. Mặc dù N95 không hoàn toàn ngăn chặn virus, nhưng thực sự hữu ích trong việc ngăn chặn sự lây lan của các hạt nước có chứa virus khi người bệnh hoặc hắt xì.
Theo một nghiên cứu năm 2013, kích thước của các hạt dịch dao động từ 75 đến 360 micro mét (1 micro mét = 1000 nano mét). Các khẩu trang y tế thông thường có khả năng lọc tốt các hạt có kích thước trên 5 micro mét. Một nghiên cứu năm 2016 so sánh hiệu quả giữa khẩu trang N95 và khẩu trang y tế trong việc bảo vệ nhân viên y tế khỏi nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính không thấy sự ưu việt của N95. Vì vậy, bạn không cần phải mua khẩu trang N95 nếu tình hình không cho phép, khẩu trang y tế sử dụng đúng cách cũng đủ hiệu quả.
3️⃣ Virus không sống được ở nhiệt độ trên 25°C?
Điều này là một quan điểm sai lầm. Cơ thể con người duy trì nhiệt độ 37°C, thậm chí có thể lên đến 40°C khi sốt. Tuy nhiên, virus vẫn tồn tại và hoạt động tốt trong cơ thể ở nhiệt độ này. Sự sống hay chết của virus phụ thuộc vào khả năng hệ miễn dịch của cơ thể chúng ta nhận biết và đối phó với chúng, không phải do nhiệt độ môi trường bên ngoài.
Virus sẽ nhanh chóng chết khi rời khỏi môi trường của vật chủ, thường chỉ trong vài phút đến vài giờ. Tuy nhiên, ở điều kiện nhiệt độ thấp và độ ẩm thấp, thời gian sống của chúng có thể kéo dài.
Trong nghiên cứu năm 2011 về sức sống của virus SARS ngoài môi trường, virus khô trên bề mặt nhẵn có thể tồn tại hơn 5 ngày ở nhiệt độ 22-25°C, độ ẩm 40-50% (điều kiện phòng máy lạnh). Tuy nhiên, virus sẽ nhanh chóng giảm sức sống ở nhiệt độ và độ ẩm cao hơn. Ánh sáng mặt trời cũng làm giảm khả năng sống của virus, điều này là lợi thế cho những quốc gia có khí hậu nóng ẩm như Việt Nam. Hạn chế sử dụng máy lạnh trong mùa dịch là một biện pháp tốt!
4️⃣ Có vaccine phòng ngừa/điều trị virus sớm sẽ xuất hiện?
Đáp án là KHÔNG. Theo mình, cần ít nhất 1-2 năm, thậm chí nhiều hơn để có vaccine phòng ngừa cho virus này. RNA, vật liệu di truyền của virus Corona, không ổn định và dễ biến đổi, làm tạo vaccine trở nên khó khăn. Câu tục ngữ nói 'Bắt đứa có tóc, không ai bắt kẻ trọc đầu' có thể áp dụng vào tình hình này.
Ví dụ về dịch virus SARS năm 2003 không có vaccine thành công, và vaccine ngừa cúm (influenza) cũng phải chích lặp mỗi năm do virus luôn biến đổi. Đừng kỳ vọng cao về vaccine cho 2019-nCoV trong thời gian sớm. Điều này đã xảy ra vài lần trước đây.
5️⃣ Đừng đánh giá thấp 2019-nCoV vì tỉ lệ người chết thấp hơn SARS hoặc Flu?
Đây là một nhận định không chính xác. Tốc độ lây nhiễm của virus này rất nhanh, vượt xa so với dịch virus SARS. Virus Corona ở Vũ Hán đã lây nhiễm hơn 1200 người chỉ sau 25 ngày, trong khi SARS mất gần 4 tháng để lây nhiễm 1000 người. Sự lây nhiễm từ người sang người đã được xác nhận, và nghiên cứu mới nhất càng làm tăng lo ngại với khả năng lây nhiễm trong giai đoạn ủ bệnh. Tỉ lệ chết ước tính là 3-4%, nhưng với số người nhiễm tăng nhanh, tổng số người chết cũng sẽ tăng.
6️⃣ Nên dừng hoạt động du lịch của người dân Trung Quốc Trung (ít nhất là từ Vũ Hán) ở Việt Nam?
Có. Dập dịch hiệu quả nhất là cô lập người nhiễm bệnh để ngăn chặn virus truyền nhiễm. Việc Trung Quốc cô lập Vũ Hán và các thành phố khác có dịch là biện pháp đúng đắn. Hy vọng những động thái này sẽ giúp kiểm soát dịch nhanh chóng.
Hiện nay, hầu hết những người bị nhiễm virus ở ngoài Trung Quốc đều có liên quan đến Vũ Hán, từ người du lịch đến những người trở về từ chuyến đi. Do đó, việc 'dừng các hoạt động du lịch của người dân Trung Quốc (ít nhất là từ Vũ Hán) ở Việt Nam' là cực kỳ quan trọng để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh. Nhiều quốc gia như Bắc Hàn đã đóng cửa biên giới sớm và Philippines cũng đã hồi hương khách du lịch từ Vũ Hán để đối mặt với tình hình lo sợ virus Corona, ngay cả khi họ không có triệu chứng bệnh.
Chi tiết về tiểu sử của Tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ có thể được xem tại đây.
Buzz
