
Một sự nghiệp hoàn thành là một nguồn chính của sự hài lòng trong cuộc sống. Thách thức không phải là làm thế nào để thực hiện tốt công việc, mà là làm thế nào để tìm ra một nghề nghiệp tương thích với năng lực cá nhân và nhu cầu xã hội, vì ở mọi nơi có nhu cầu thị trường cho một bộ kỹ năng, mức lương xứng đáng phải được bảo đảm.
Trong bối cảnh kinh tế suy thoái và căng thẳng hiện nay, làn sóng sa thải nhân sự hàng loạt trong doanh nghiệp ngày càng gia tăng và mạnh mẽ. Điều này gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và gây thiệt hại lâu dài về tinh thần và sự phát triển trong tương lai của cá nhân và doanh nghiệp.
Sa thải nhân sự hàng loạt diễn ra với mục đích cắt giảm lao động với số lượng lớn trong một công ty. Sau đại dịch Covid-19, hiện tượng này làm cho các doanh nghiệp thực hiện sa thải hàng loạt nhân sự nhằm tối ưu hóa chi phí và hoạt động hiệu quả hơn. Tuy nhiên, năm 2023 được dự đoán sẽ xuất hiện nhiều biến động kinh tế, doanh nghiệp vẫn cân nhắc thực hiện sa thải nhân sự hàng loạt để tối ưu hóa chi phí trước một cuộc suy thoái trước mắt.

Gửi đến những người sau khi bị sa thải, việc tìm kiếm sự ổn định trong một thị trường việc làm không ổn định, sau những sự cố như cái chết, sự ly hôn, di dời và bệnh tật, mất việc làm là một trong những yếu tố gây căng thẳng hàng đầu trong cuộc sống.
Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng sự không ổn định trong công việc có mối liên hệ trực tiếp đến tình trạng sức khỏe tâm thần, gây ra cảm giác ngày càng tồi tệ. Cảm giác bất lực và mất quyền kiểm soát là hai trong số những nguyên nhân tạo ra cảm xúc đau khổ do sự không ổn định trong công việc.
Mỗi ngày trôi qua, một đợt sa thải mới. Ít nhất, đó là cách mà nó có thể xuất hiện đối với bất kỳ ai đang xem tin tức hoặc làm việc trong lĩnh vực công nghệ. Xu hướng sa thải hàng loạt hiện nay khiến nhiều người trong ngành công nghệ, truyền thông và các lĩnh vực khác tự hỏi: “Liệu tôi có phải là người tiếp theo không?” Trong một môi trường kinh tế không ổn định, làm thế nào để chúng ta tìm được sự cân bằng lành mạnh giữa sự sẵn sàng và sự hoảng loạn?
Trong một văn hóa doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi tính cạnh tranh độc hại, mất lòng tin và kiệt sức, làn sóng sa thải nhân viên hiện nay là một công thức hoàn hảo để thúc đẩy một số loại tổn thương tâm lý tồi tệ nhất, như hội chứng kẻ mạo danh, chủ nghĩa hoàn hảo hoặc cảm giác không đủ tốt, tự chỉ trích và sức khỏe tâm thần tổn thương.
Cùng với cái chết, ly hôn hoặc ly thân, di cư, bệnh nặng hoặc thương tật, mất việc làm là một trong năm yếu tố gây căng thẳng hàng đầu trong cuộc sống. Chúng ta biết rằng tình trạng mất việc làm có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần và thể chất của chúng ta, vì vậy trong một môi trường sa thải hàng loạt và không ổn định kinh tế, chúng ta làm thế nào để bảo vệ chính mình?

Ảnh hưởng tâm lý và cảm xúc của sự không an toàn trong công việc
Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực kinh tế, tâm lý học và xã hội học đã tiến hành nghiên cứu về hiện tượng thất nghiệp và tác động của nó trong nhiều thập kỷ. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng cảm giác bất lực và thiếu quyền tự quyết định là hai yếu tố chính gây ra cảm giác đau khổ do việc làm không ổn định. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy sự lo lắng trong công việc có mối liên hệ nghịch với sức khỏe tinh thần, và họ cho rằng 'làm cho yếu tố căng thẳng này trở thành một điểm quan trọng trong việc dự đoán sự xuất hiện của tâm trạng tiêu cực (như lo lắng hoặc trầm cảm) trong lực lượng lao động.'
Các nhà nghiên cứu tại Pháp đã thực hiện nghiên cứu về tác động của việc sa thải hàng loạt đối với sức khỏe tinh thần của nhân viên trong nhà máy. Họ xem xét những hậu quả tiêu cực của việc sa thải không chỉ đối với những người mất việc mà còn đối với những người lao động còn lại: những người sống sót. Các tác động này bao gồm cảm giác tội lỗi và buồn bã, công việc tăng nặng và lo lắng về hiệu suất công việc.

Cho dù bạn đã từng trải qua việc bị sa thải hoặc có đồng nghiệp bị sa thải, có thể bạn sẽ cảm thấy đồng cảm. Nếu bạn đang phải đối mặt với bất kỳ tác động cảm xúc tiêu cực nào trong số này, dưới đây là một số cách để bạn có thể giải quyết.
Chăm sóc cho các khía cạnh khác trong cuộc sống của bạn ngoài công việc.
Trong thời kỳ đại dịch, một điều được thúc đẩy mạnh mẽ là nhận ra điều gì thực sự quan trọng. Khi thế giới dừng lại và COVID đe dọa sức khỏe và tính mạng, công việc và sự nghiệp trở nên không còn quan trọng nữa.
Dù việc từ chức là quyết định tự nguyện, nhưng việc bị sa thải có thể là cơ hội để bạn suy nghĩ về ưu tiên của mình. Đây có thể là thời điểm để bạn chăm sóc những mối quan hệ quan trọng, khám phá sở thích mới và tái kết nối với những phần của bản thân mà bạn có thể đã bỏ quên.
Theo dõi những suy nghĩ tiêu cực có thể làm cho tình hình trở nên tồi tệ hơn.
Không phải sự kiện xảy ra với chúng ta gây ra đau khổ, mà là cách chúng ta đánh giá và xử lý nó. Một số suy nghĩ tiêu cực có thể bao gồm: 'Nếu tôi bị sa thải, điều đó có nghĩa là tôi không đủ tốt? Nếu tôi không đủ tốt, điều đó có nghĩa là tôi sẽ không bao giờ tìm được công việc mới? Và không ai muốn làm việc với tôi? Và tôi sẽ bị cuốn vào cảm giác vô giá trị?'
Trước hết, hãy nhận ra rằng những suy nghĩ này chỉ là suy nghĩ, không phải sự thật. Sau đó, đặt ra thách thức cho tính hợp lệ của chúng. Hỏi bản thân: 'Tệ nhất có thể xảy ra là gì? Nếu nó xảy ra, liệu tôi có thể đối mặt được không? Tôi đã vượt qua những khó khăn trước đó chưa? Tại thời điểm đó, tôi đã làm thế nào để vượt qua?'

Tách biệt danh tính cá nhân với tình hình công việc.
Rất không may, nhiều người nhầm lẫn giữa bản thân và công việc của họ. Khi chúng ta để tâm quá nhiều vào việc này và cho phép bản thân bị phụ thuộc vào những tình huống khách quan ngoài tầm kiểm soát của mình, chúng ta dễ dàng rơi vào tình trạng trầm cảm. Bạn là ai trước khi bắt đầu công việc hiện tại? Bạn là ai bên ngoài công việc? Hãy thử hỏi bạn bè và gia đình, những người biết bạn không chỉ qua văn phòng.
Xây dựng một mạng lưới hỗ trợ tinh thần
Mạng lưới chuyên nghiệp quan trọng trong việc tái nhập cuộc sống công việc, nhưng quan trọng hơn trong thời điểm kinh tế không ổn định là việc chăm sóc mạng lưới cảm xúc của bạn. Kỹ năng và kinh nghiệm không phải là tất cả trong việc thành công trong cuộc tìm kiếm việc làm. Sức khỏe tinh thần là điều cần thiết, giúp bạn hoạt động hiệu quả nhất và xây dựng mối quan hệ tốt.
Ngoài việc kết nối với bạn bè và người thân, hãy suy nghĩ về việc tham gia hoặc tạo ra một nhóm hỗ trợ với những người khác có thể đồng cảm với bạn.

Tìm kiếm cơ hội trong những thử thách
Việc sa thải nhân viên có thể là động lực để thay đổi. Đôi khi, quyết định được đưa ra có thể kích thích chúng ta tiến lên và dẫn chúng ta đi theo những hướng mới mẻ mà chúng ta có thể chưa từng nghĩ đến. Nếu bạn cảm thấy không hài lòng hoặc mơ mộng trong công việc, việc sa thải có thể làm bạn tỉnh giấc. Điều này có thể là cơ hội để tự phản ánh và tìm lại bản nguyên, tốt nhất của bản thân. Tại sao điều này lại quan trọng hoặc có liên quan?
Đầu tiên, tính xác thực giúp chúng ta tương tác tích cực với người khác. Hơn nữa, khi chúng ta sống một cuộc sống phản ánh giá trị cốt lõi của mình, chúng ta sẽ ít bị trầm cảm hơn. Suy ngẫm và kết nối với bản chất thực sự của mình giúp chúng ta vượt ra khỏi khu vực an toàn để đạt được tiềm năng và thực hiện mình.
Tác giả: Ngô Trần Phương Uyên
