Khá nhiều thương hiệu xe quốc tế đã có mặt ở Trung Quốc trong nhiều thập kỷ, nhưng giờ đây họ đang đối diện nguy cơ bị thị trường nội địa vượt mặt.

Trong suốt thời gian dài, Trung Quốc đã trở thành thị trường xe lớn nhất thế giới, vượt qua Mỹ. Chỉ trong năm 2023, đã có 26 triệu xe được bán ra tại đây, và con số này dự kiến sẽ tiếp tục tăng.
Sau hơn một thập kỷ khai thác thị trường Trung Quốc, các hãng xe quốc tế đang đối mặt với nguy cơ bị thị trường nội địa chiếm ưu thế. Thị phần của các hãng xe ngoại đang giảm dần, và khôi phục thị phần này trở nên khó khăn.

Việc thị trường xe điện ở Trung Quốc phát triển nhanh chóng đã làm cho các dòng xe nội địa, mặc dù giá rẻ nhưng chất lượng không thua kém, trở nên phổ biến hơn. Ngược lại, các thương hiệu quốc tế đang bị đẩy vào tình thế phải đuổi theo. Không ít trong số họ đã phải rút lui sau khi gặp khó khăn.
Ví dụ, tập đoàn Stellantis, hợp nhất từ FCA (Mỹ) và PSA (châu Âu), đã bán tài sản và rút thương hiệu Citroen và Peugeot khỏi Trung Quốc vào năm 2023. Một năm trước đó, thương hiệu Jeep của họ cũng đã rời bỏ thị trường này. Thương hiệu quốc tế khác như Renault đã rời bỏ Trung Quốc từ năm 2020.
Tình hình của các tập đoàn hay thương hiệu xe lớn còn lại tại Trung Quốc đang rất khó khăn. GM, tập đoàn quốc tế có thị phần lớn thứ hai tại Trung Quốc, đã chứng kiến sự giảm tỷ lệ thị phần từ 14% xuống còn 7% từ năm 2017 đến nay. Thời kỳ mỗi năm thu tiền tỷ từ Trung Quốc của GM đã kết thúc, và giờ đây họ phải đối mặt với việc chấp nhận lỗ lực và rút lui, theo lời CEO Mary Barra.

Tình hình của Ford, một trong số những đại diện cuối cùng của ngành công nghiệp xe Mỹ tại Trung Quốc, còn tồi tệ hơn nữa. Nhà máy của họ tại Trung Quốc chỉ hoạt động dưới 20% công suất do nhu cầu thấp.
Stellantis, GM và Ford đã mắc phải sai lầm khi cho rằng họ sẽ luôn giữ vững ưu thế trước các thương hiệu nội địa, và rằng người tiêu dùng Trung Quốc sẽ luôn ưa thích xe ngoại hơn. Họ không ngờ rằng tốc độ chuyển đổi sang xe điện ở mức siêu tốc có thể khiến họ bị loại bỏ khỏi thị trường nhanh chóng như vậy.
Không chỉ các hãng xe Mỹ, mà cả các hãng xe Nhật đều đang gặp khó khăn với thị trường Trung Quốc. CEO của Nissan, Makoto Uchida, đã tiết lộ vào đầu tháng 4 rằng sự bứt phá của các hãng xe Trung Quốc tại sân nhà đã gây ra sự biến động hoàn toàn mới trong thị trường này. Cạnh tranh giá cả đang diễn ra với mức độ khốc liệt, đẩy giá xe xuống thấp hơn dự định của Nissan sớm hơn 2 năm.

CEO của Nissan thừa nhận rằng việc thu về lợi nhuận trong hoàn cảnh như vậy sẽ là một thách thức cực kỳ lớn. Thị phần của Nissan tại Trung Quốc đã giảm từ 4% xuống còn 3% trong vòng 6 năm qua, và nhà máy của họ hiện chỉ hoạt động dưới 50% công suất.
Volkswagen và Hyundai cũng đối mặt với tình hình tương tự như GM và Nissan, với nhà máy của họ hoạt động dưới 50% công suất. Volkswagen, từng là thương hiệu xe có doanh số số 1 tại Trung Quốc, đã bị BYD lật đổ vào năm 2023, và gần như chắc chắn không thể lấy lại vị trí này nếu không muốn nói là có thể sụt giảm hơn nữa.
Lợi nhuận của Volkswagen tại Trung Quốc trong năm 2023 là 2,6 tỷ euro. Dự báo cho năm 2024, con số này dự kiến sẽ chỉ còn từ 1,5 đến 2 tỷ euro. Họ và các thương hiệu quốc tế khác đang đối mặt với khó khăn trong việc cạnh tranh về giá với BYD - hãng xe đã cắt giảm giá đội hình của mình từ 5 đến 20% gần đây.

Trong phân khúc xe phổ thông, Toyota và Tesla đang diễn ra 2 hướng đi khác nhau tại Trung Quốc. Thị phần của Toyota đã tăng từ 4 lên 6% hoàn toàn nhờ vào xe chạy động cơ truyền thống. Tesla hiện đã chiếm 3% thị phần tại Trung Quốc, ngang ngửa với Nissan.
Ít nhất là trong phân khúc xe hạng sang, các thương hiệu lớn như BMW, Mercedes-Benz và Audi đều thống trị tại Trung Quốc. Người Trung không có một thương hiệu xe hạng sang nào có sản lượng lớn, vì vậy họ không cảm thấy lo lắng trước đối thủ nội địa. Chỉ có một cái tên có thể đối mặt với họ là Hongqi, nhưng sản lượng hàng năm của họ chỉ khoảng trên 200.000 xe - chỉ bằng một phần 3 so với BMW/Audi/Mercedes.
