Buzz
Nghe có vẻ không hợp lý, nhưng những nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng thực vật đang thực sự thay đổi màu sắc của chúng.
Hàng nghìn loài thực vật đã biến mất trong 2000 năm qua do bị khai thác quá mức. Đây là những loài thực vật hoang dã cần một môi trường tự nhiên để phát triển, và đó cũng là lý do tại sao chúng đang trở nên khan hiếm ngày càng.
Fritillaria Delavayi, một trong những loài thực vật được săn đón nhất, đã được sử dụng hàng nghìn năm để tạo ra y học cổ truyền. Vị trí chủ yếu của nó nằm ở dãy núi Hengduan của Đông Á. Dù cách đây vài trăm năm, loài thực vật này đã phát triển khắp chân núi, nhưng khi bị con người khai thác nhiều hơn, nó đã dần chuyển lên cao hơn, về phía các đỉnh núi. Sự độc đáo của loài cây này nằm ở việc nó chỉ nở hoa một lần mỗi 5 năm và được sử dụng để sản xuất thuốc.
Việc sử dụng thương mại Fritillaria Delavayi đã gây ra sự khan hiếm của loài này và đang dần đưa nó vào nguy cơ tuyệt chủng. Tuy nhiên, có vẻ như tự nhiên không muốn điều này xảy ra và loài cây này đã trải qua một số biến đổi màu từ xanh sang nâu xám để ngụy trang với môi trường xung quanh. Sự thay đổi màu sắc giúp loài cây này hòa nhập hoàn hảo với các tảng đá xung quanh, khiến nó trở nên khó nhận biết.
Sự thay đổi này không chỉ được quan sát bởi những người thu thập mẫu mà cả các nhà sinh vật học. Một nghiên cứu về hiện tượng này đã chỉ ra lý do thực sự của sự tiến hóa này.
'Tương tự như các loài thực vật khác đã được nghiên cứu về việc ngụy trang, chúng tôi tin rằng sự tiến hóa về ngụy trang của loài cây này có thể do áp lực từ các động vật ăn cỏ, mặc dù chúng tôi không tìm thấy bằng chứng về sự hiện diện của chúng trong vùng phân bố của cây', dẫn lời của tiến sĩ Yang Niu.
Các nhà nghiên cứu đã thăm dò về sự thay đổi màu sắc của cây bằng cách phỏng vấn cộng đồng địa phương về các khu vực thu hoạch nhiều nhất. Họ đã xem xét hồ sơ hàng năm về trọng lượng củ cây được thu hoạch trong vòng 5 năm qua. Một thử nghiệm máy tính đã xác nhận rằng cây có màu xanh lá cây dễ bị phát hiện hơn nhiều so với những loại màu nâu xám, đặc biệt là khi chúng mọc trên nền đá. Nghiên cứu cho thấy những cây có màu sậm thường xuất hiện ở các khu vực đã bị thu hoạch nhiều nhất, làm nổi bật mối liên kết trực tiếp giữa màu sắc của cây và sự tác động của con người.
Tiến sĩ Yang Niu, từ Viện Thực vật học Côn Minh và là đồng tác giả của bài nghiên cứu trên tạp chí Current Biology, nhấn mạnh rằng con người có thể là nguyên nhân hàng đầu của sự tiến hóa sinh học này. Ông cũng nói thêm rằng ngày càng có nhiều loài thực vật trải qua quá trình tiến hóa tương tự. Nhu cầu về loại cây này tăng cao cũng như giá cả cao đã khiến nhiều người đổ xô đi hái mà không suy nghĩ đến hậu quả.
Để tạo ra một pound (450 gram) bột thuốc từ cây, cần khoảng 3.500 bông hoa riêng lẻ. Điều này làm cho cây trở thành một loại cây thường xuyên bị thu hoạch. Nó cũng có giá trị, với mức giá khoảng 218 USD mỗi pound.
Giáo sư Martin Stevens từ Trung tâm Sinh thái và Bảo tồn tại Đại học Exeter cho biết: 'Thật đáng chú ý khi thấy con người có thể có ảnh hưởng trực tiếp và mạnh mẽ đến màu sắc của các sinh vật hoang dã, không chỉ đến sự tồn tại của chúng mà còn đến sự tiến hóa của chúng'.
'Nhiều loài thực vật thường sử dụng biện pháp ngụy trang để che giấu khỏi các loài động vật ăn cỏ, nhưng ở đây chúng ta thấy loài thảo mộc này đang ngụy trang để phản ứng với những người thu hoạch', Giáo sư Martin Stevens nói.
'Có thể con người đã thúc đẩy sự tiến hóa để phòng thủ ở các loài thực vật khác, nhưng đáng ngạc nhiên là có rất ít nghiên cứu để kiểm chứng điều này', ông cho biết.
Cách đây 2000 năm, hoa Fritillaria delavayi phong phú vì chỉ có ít người săn lùng và giá cả thấp. Theo Giáo sư Stevens và Tiến sĩ Niu, việc khai thác thương mại đang gây tổn thương hệ sinh thái nhiều hơn cả sự biến đổi khí hậu. Nghiên cứu của họ cũng chỉ ra rằng trong 10 năm qua, tình hình đang trở nên tồi tệ hơn với sự tăng dân số thế giới và nhu cầu tăng cao đối với loại cây này.
Nguồn: Sci; Nature; Amnh
