Các nhà vật lý tại Phần Lan đã tạo ra một hạt nhân hình quả bí ngô giải phóng proton trong một quá trình phân rã phóng xạ hiếm gặp
Trong một bài viết trên tạp chí Physical Review Letters vào ngày 16 tháng 3, các nhà nghiên cứu báo cáo rằng họ đã tạo ra một hạt nhân kỳ lạ có khả năng phân rã một nửa độ phóng xạ chỉ trong 450 nano giây
Lutetium (Lu) là một nguyên tố đất hiếm, là một kim loại màu bạc tự nhiên với số nguyên tử 71. Lutetium thường được tìm thấy cùng với ytterbium trong vỏ Trái đất. Lutetium-176 là một đồng vị phóng xạ tương đối phổ biến với chu kỳ bán rã khoảng 38 tỷ năm, được sử dụng để đo tuổi của thiên thạch

Vào những năm 1980, các nhà khoa học đã quan sát thấy sự phân rã của lutetium-151 và phát hiện ra rằng nó giải phóng proton từ hạt nhân ở trạng thái cơ bản. Sự phát xạ proton là rất hiếm, và lutetium-151 là đồng vị đầu tiên được quan sát thấy phát ra proton trong trạng thái cơ bản

Nghiên cứu về sự phân rã proton là cơ hội để hiểu sâu hơn về cấu trúc bên trong của hạt nhân nguyên tử, nơi các proton và neutron tương tác với nhau. Kale Olanin, một nhà nghiên cứu vật lý tài năng từ Đại học Jyväskylä, cùng đồng nghiệp đã thành công trong việc tạo ra lutetium-149, một đồng vị mới với 71 proton và 78 neutron.

Lutetium-149 có một số đặc điểm độc đáo so với isotop lutetium-151. Hạt nhân của nó không hoàn toàn tròn nhưng có hình dạng bẹp dúm, gọi là 'biến dạng hạt nhân', làm cho nó trở nên rất độc đáo trong số các isotop khác.

Chu kỳ bán rã của lutetium-149 ngắn hơn nhiều so với lutetium-151, chỉ khoảng 80,6 mili giây. Đã có nghiên cứu thành công về việc tạo ra isotop mới này bằng cách sử dụng nikê-58 và ru-ti-ni-96. Isotop này phân rã thành ytterbium-148 với chu kỳ bán rã chỉ khoảng 250 mili giây.
