Buzz
Sữa công thức không đủ dưỡng chất như sữa mẹ, nhưng nhiều bà mẹ không có đủ sữa để cho con bú. Hai công ty khởi nghiệp đang nỗ lực tạo ra sữa mẹ tổng hợp mà không cần phụ thuộc vào sữa thật từ người mẹ.
Theo WHO, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng và năng lượng quan trọng cho trẻ sơ sinh, bảo vệ chống lại bệnh nhiễm trùng đường tiêu hóa, giảm nguy cơ béo phì và cải thiện chỉ số IQ.
Đối với các bà mẹ không thể cho con bú nhưng muốn cung cấp sữa mẹ, các lựa chọn rất ít. Các ngân hàng sữa không có ở mọi nơi và các giao dịch trên mạng xã hội không được kiểm soát chặt chẽ.
Fengru Lin đang tìm cách giải quyết vấn đề này. Vào tháng 1/2019, Lin đã thành lập TurtleTree Labs, một công ty khởi nghiệp đặt trụ sở tại Singapore, đang nghiên cứu cách chế biến sữa mẹ trong phòng thí nghiệm.
Công ty này bắt đầu bằng việc nhân lên tế bào gốc lấy từ sữa mẹ hiến tặng trước khi chúng được đưa vào chất lỏng tăng trưởng trong lò phản ứng sinh học sợi rỗng.
Lin mô tả: “Hãy tưởng tượng một cái cốc thép to lớn với hàng trăm, hàng nghìn ống hút nhỏ đục lỗ”.
Ở đó, tế bào biến hóa thành tế bào của tuyến vú và bắt đầu tạo ra sữa. Lin nói rằng, quá trình này mất 3 tuần và tuyến vú có thể tiết sữa khoảng 200 ngày.
Đây là một phương pháp, trong lý thuyết, có thể được áp dụng để thu được sữa từ bất kỳ loài động vật có vú nào, miễn là có sẵn tế bào gốc. TurtleTree đã thành công trong việc sản xuất sữa bò có thành phần đầy đủ từ tế bào gốc trong sữa bò mới được vắt. Lin đã có ý tưởng sản xuất sữa bò từ tế bào gốc vì đam mê làm pho mát.
Lò phản ứng sinh học sợi rỗng
Công ty hiện đang lên kế hoạch thực hiện điều tương tự với sữa mẹ. Lin nói: “Chúng tôi không muốn thay thế việc cho con bú sữa mẹ, điều đó là điều chúng tôi ủng hộ hoàn toàn”.
Những lý do khiến các bà mẹ không thể cho con bú
Hơn 80% phụ nữ mới sinh ở Mỹ và Anh bắt đầu cho con bú sữa mẹ, nhưng chỉ có khoảng một nửa và một phần ba tương ứng vẫn tiếp tục cho con bú đến khi bé đủ sáu tháng tuổi. Trên toàn thế giới, con số này là 37%.
Những lý do khác nhau bao gồm: một số phụ nữ gặp khó khăn trong việc sản sinh đủ lượng sữa, trong khi những người khác phải trở lại công việc khi việc hút sữa và lưu trữ không tiện lợi. Nhiều người cũng cảm thấy việc hút sữa gây đau đớn về thể chất, viêm vú, nứt nẻ vú và cảm giác đau nhói khác.
Hơn nữa, có những người mẹ đang sử dụng thuốc hoặc đang điều trị, làm cho việc cho con bú trở nên không an toàn cho trẻ. Đồng thời, đôi khi trẻ có thể sinh non hoặc yếu đi khiến việc cho con bú trở nên khó khăn.
Nhược điểm của sữa công thức
Mặc dù sữa công thức đã trải qua nhiều cải tiến, đặc biệt trong hai thập kỷ qua, nhưng nó vẫn thiếu một số chất dinh dưỡng so với sữa mẹ. Phần lớn do sữa công thức được làm từ sữa bò thay vì sữa mẹ.
Alan Kelly, một nhà nghiên cứu về thực phẩm tại Đại học College Cork ở Ireland, nói: “Cả hai đều chứa cùng loại phân tử nhưng tỷ lệ khác nhau. Sự khác biệt này rất quan trọng về mặt sinh học.'
Ông nói tiếp: “Hàm lượng khoáng chất và protein trong sữa bò cao hơn nhiều (3,5% so với 1% trong sữa người), trong khi carbohydrate thấp hơn đáng kể (khoảng 4,5% so với 7%). Điều quan trọng là có một nhóm cacbohydrat phức chỉ có trong sữa mẹ.”
Kelly cũng cho biết: “Ngày nay, oligosaccharide đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của trẻ sơ sinh, chẳng hạn như chống lại các bệnh nhiễm trùng. Mặc dù sữa công thức có thể điều chỉnh để giảm bớt sự khác biệt này, nhưng nó không thể sao chép hoàn toàn sữa mẹ.”
Do sữa công thức sử dụng sữa bò làm nguyên liệu, chi phí môi trường để sản xuất rất lớn. Ước tính cần khoảng 4.700 lít nước để tạo ra một kg sữa bột. Công thức cũng thường chứa dầu cọ, một loại dầu gây ra lượng khí thải carbon lớn.
Lợi ích của sữa mẹ được chế biến trong phòng thí nghiệm
Ngược lại, sữa mẹ chế biến trong phòng thí nghiệm có thể giảm bớt một số vấn đề này. Michelle Egger - một trong những người sáng lập công ty khởi nghiệp BioMilq tại Bắc Carolina, một startup đang tìm cách chế biến sữa mẹ trong phòng thí nghiệm - cho biết:
“Một phần là do chúng ta đã chú trọng hơn đến việc phát triển bền vững, phần còn lại là do hiện nay chúng ta đã hiểu rõ hơn về các loại nông nghiệp tế bào khác nhau. Đối với một số người, điều này có vẻ không tin được. Nhưng với chúng tôi, đó chỉ là ứng dụng khoa học một cách có ích cho nhiều phụ nữ hơn.”
Mặc dù cả Biomilq và TurtleTree Labs – hai startup đã thu về hơn 3,5 triệu USD (khoảng 81 tỷ VND) – đều hy vọng sản xuất sữa mẹ, nhưng vẫn có những khác biệt sinh học quan trọng giữa sữa từ phòng thí nghiệm và sữa mẹ.
Biomilq tập trung nghiên cứu trực tiếp trên các tế bào biểu mô tuyến vú chứ không phải tế bào gốc và nhằm mục tiêu cung cấp sữa trực tiếp cho người tiêu dùng, trong khi TurtleTree có kế hoạch cấp phép công nghệ của mình cho các công ty sữa công thức lớn.
Nhược điểm của sữa mẹ được chế biến trong phòng thí nghiệm
Tuy nhiên, sữa từ phòng thí nghiệm không thể tái tạo được hàng trăm loại protein và hơn 200 oligosaccharide, nhiều hormone, chất béo và vi khuẩn có lợi trong sữa mẹ.
Các thành phần không thể sao chép trong môi trường thí nghiệm rất quan trọng cho sự phát triển của thận, màng tế bào và hệ thống miễn dịch, giúp duy trì ổn định các mức chất lỏng và điện giải. Đồng thời, sữa mẹ được điều chỉnh dựa trên gen di truyền của mẹ và em bé, môi trường sống, địa lý, mùa và thậm chí cả nhiệt độ trong ngày.
Về mặt kinh tế, các công ty cần tìm cách giảm chi phí sản xuất để sữa mẹ có giá cả hợp lý. Mở rộng quy mô cũng gặp khó khăn về mặt kỹ thuật.
Theo Kelly, việc tìm ra cách bảo quản sản phẩm cuối cùng cũng là một yếu tố quan trọng. Quá trình thanh trùng, làm đông lạnh hoặc khử nước thành bột có thể thay đổi một số thành phần của sữa và “làm mất đi một số ưu điểm của sữa”.
Kiểm tra độ an toàn là một thách thức lớn mà các công ty phải đối mặt. Về mặt đạo đức, việc thực hiện các thử nghiệm lâm sàng với sự tham gia của trẻ nhỏ là rất khó khăn. Vì sữa mẹ được chế biến trong phòng thí nghiệm là một lĩnh vực hoàn toàn mới, các cơ quan quản lý cần tìm cách phân loại và tạo ra các tiêu chuẩn chính thức về sữa mẹ (hiện chưa có).
