Buzz
Trí tuệ nhân tạo này sẽ theo dõi dữ liệu thần kinh từ mọi người trong khi họ nói chuyện.
Đọc suy nghĩ, có vẻ như chỉ có trong phim, nhưng sắp xuất hiện ngoài đời thực: các nhà nghiên cứu đã phát triển một trí tuệ nhân tạo có khả năng chuyển đổi hoạt động não thành văn bản.
Mặc dù hệ thống hiện tại hoạt động bằng cách đọc các mô hình thần kinh trong quá trình nói chuyện, nhưng các chuyên gia cho biết trong tương lai, nó có thể hỗ trợ giao tiếp cho các bệnh nhân không thể nói hoặc gõ phím, như những người mắc 'hội chứng khóa trong'.
'Chúng ta chưa đạt đến mức đó, nhưng chúng tôi nghĩ đây có thể là bước đầu tiên cho công nghệ giả giọng nói' – Tiến sĩ Joseph Makin, đồng tác giả nghiên cứu tại Đại học California, chia sẻ.
Makin và các đồng nghiệp tiết lộ rằng họ đã phát triển hệ thống của mình bằng cách chọn lựa 4 người tham gia và gắn vào não họ các mảng điện cực để theo dõi tình trạng động kinh.
Những người tham gia được yêu cầu đọc to 50 câu nói nhiều lần, bao gồm 'Tina Turner là một ca sĩ nhạc pop', 'Những tên cướp đã đánh cắp 30 viên kim cương'… Nhóm nghiên cứu đã theo dõi hoạt động thần kinh của họ trong quá trình nói chuyện.
Dữ liệu thu được được đưa vào một thuật toán machine-learning, một loại trí tuệ nhân tạo có khả năng chuyển đổi dữ liệu hoạt động của não liên quan đến mỗi câu nói thành một chuỗi các số.
Để đảm bảo những số đó chỉ liên quan đến các khía cạnh của lời nói, hệ thống đã so sánh âm thanh được dự đoán từ nhiều phần nhỏ của dữ liệu hoạt động não với âm thanh được ghi âm thực tế. Sau đó, chuỗi số được đưa vào phần thứ hai của hệ thống để chuyển đổi thành một chuỗi từ ngữ.
Ban đầu, hệ thống tạo ra những câu không có ý nghĩa. Nhưng sau khi so sánh mỗi chuỗi từ vựng với các câu nói được người tham gia đọc to, nó đã được cải thiện và học được mối liên hệ giữa chuỗi số với các từ, và mối quan hệ giữa các từ.
Nhóm nghiên cứu sau đó thử nghiệm hệ thống lại, tạo ra văn bản chỉ từ hoạt động của não trong quá trình nói chuyện.
Hệ thống vẫn chưa hoàn hảo. Ví dụ, 'Những nhạc sĩ đó hòa âm rất tuyệt vời' đã bị giải mã sai thành 'Rau cải đó là một ca sĩ nổi tiếng', và 'Một cuộn dây nằm gần bức tường' trở thành 'Will robin mặc một cành hoa loa kèn màu vàng'.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu đã phát hiện rằng độ chính xác của hệ thống mới đã cao hơn nhiều so với các phương pháp tiếp cận trước đây. Dù độ chính xác đối với mỗi người có thể khác nhau, trung bình chỉ có 3% trong mỗi câu cần phải được sửa đổi – tức là độ chính xác cao hơn so với các chuyên gia phiên dịch con người, mà thường có tỷ lệ lỗi khoảng 5%. Nhưng nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng, khác với con người, thuật toán chỉ có thể xử lý một lượng nhỏ các câu nói.
'Nếu bạn thử ngoài 50 câu được sử dụng, AI sẽ giải mã kém hơn nhiều' – Makin nói, tiết lộ thêm rằng hệ thống có thể phụ thuộc vào việc học từ nhiều câu cụ thể, xác định từ từ hoạt động não, và nhận biết các mô hình chung trong tiếng Anh.
Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện rằng nếu huấn luyện thuật toán bằng dữ liệu của một người tham gia thì sẽ cần ít dữ liệu huấn luyện từ người dùng cuối cùng hơn – điều này giúp quá trình huấn luyện ít gây khó chịu hơn cho các bệnh nhân.
Tiến sỹ Christian Herff, một chuyên gia từ Đại học Maastricht, người không tham gia nghiên cứu, nhận xét rằng nghiên cứu này thực sự thú vị vì hệ thống chỉ sử dụng chưa đến 40 phút dữ liệu huấn luyện đối với từng người tham gia, và một tập hợp với số lượng câu hạn chế, không cần đến hàng triệu giờ huấn luyện như các thuật toán thông thường.
'Bằng cách làm như vậy, họ đã đạt được độ chính xác mà cho đến nay chưa ai từng đạt được' – ông nói.
Tuy nhiên, ông lưu ý rằng hệ thống này vẫn chưa hữu dụng đối với nhiều bệnh nhân khuyết tật nặng, bởi nó dựa vào hoạt động não ghi được từ người có thể nói ra một câu.
'Tất nhiên đây là một nghiên cứu tuyệt vời, nhưng những bệnh nhân đó cũng có thể sử dụng ‘OK Google’ cho nhanh' – ông nói. 'Đây không phải là phiên dịch suy nghĩ, mà là phiên dịch hoạt động não trong quá trình nói'
Herff cho biết mọi người không nên lo lắng quá về việc người khác đọc được suy nghĩ của họ: muốn đọc được, bạn phải gắn các điện cực vào não, và những câu nói tưởng tượng trong đầu cũng rất khác biệt so với suy nghĩ và cảm xúc của mỗi người.
Tuy nhiên, Tiến sỹ Mahnaz Arvaneh, một chuyên gia về giao diện máy não tại Đại học Sheffield, nhấn mạnh cần xem xét các vấn đề đạo đức. 'Chúng ta vẫn rất, rất xa thời điểm mà máy móc có thể đọc ý nghĩa của chúng ta' – bà nói. 'Nhưng điều đó không có nghĩa chúng ta không nên nghĩ về nó và không nên lên kế hoạch trước về nó'.
Tham khảo: TheGuardian
