Các phát hiện đặc biệt tại Nam Cực trong năm 2022

Dưới đây là những khám phá hàng đầu về Nam Cực trong năm 2022, khi các nhà khoa học đã khám phá ra hàng loạt bí mật dưới lớp băng này.

Nam Cực không chỉ là lục địa lạnh nhất; nơi đây còn che giấu nhiều bí mật. Nằm ở khu vực xa xôi và có khí hậu khắc nghiệt nhất Trái Đất, dưới lớp băng Nam Cực là một kho tàng của những điều kỳ lạ đang chờ đợi chúng ta khám phá.

Dưới đây là những khám phá hàng đầu về Nam Cực trong năm 2022.

'Thế giới bí mật' dưới lớp băng

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một hệ sinh thái chưa từng được biết đến, tại một dòng sông ngầm sâu bên dưới bề mặt băng giá của Thềm băng Larsen.

Môi trường sống bí mật nằm trong một khu vực rộng khoảng 1.640 feet (500 mét) dưới bề mặt băng. Khám phá này được thực hiện sau khi các nhà khoa học sử dụng một máy khoan nước nóng khổng lồ để khoan sâu vào thềm băng.

Trước đó, nhóm nghiên cứu đã phát hiện cấu trúc dưới lòng đất như đã đề cập sau khi phát hiện một đường rãnh không bình thường trong hình ảnh vệ tinh của Thềm băng Larsen. Trong quá trình khoan, các nhà khoa học ban đầu không tìm thấy bất kỳ khám phá đặc biệt nào. Tuy nhiên, họ đã phát hiện hàng nghìn loài giáp xác nhỏ được gọi là amphipods, khi chúng 'nhảy lên nhảy xuống vui vẻ' trước màn hình camera.

Điểm sâu nhất ở Nam Cực được xác định cụ thể

Một bản đồ mới về Nam Đại Dương đã mang lại cho các nhà khoa học cái nhìn chi tiết nhất về đáy biển xung quanh Nam Cực, bao gồm cả điểm sâu nhất của nó, 'Factorian Deep'. Được đặt ở độ sâu khoảng 7.437 m dưới mặt biển, tương đương với 17 tòa nhà Empire State xếp chồng lên nhau, Factorian Deep chỉ được phát hiện vào năm 2019. Tuy nhiên, cho đến nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa hiểu được Factorian Deep làm thế nào có thể phù hợp với khu vực đáy biển xung quanh.

Bản đồ mới này được tạo ra từ hơn 1.200 bộ dữ liệu sonar, chủ yếu được thu thập bởi các tàu khoa học, và bao gồm hơn 18,5 triệu dặm vuông (48 triệu km vuông) đáy biển. Các nhà nghiên cứu hy vọng có thể sử dụng bản đồ đáy biển để xác định các ngọn núi dưới nước, có thể là 'điểm nóng' của sinh vật biển.

Thực vật mọc ra bất chấp logic

Các nhóm nghiên cứu đã phát hiện những loài thực vật kỳ lạ phát triển sâu dưới lòng đại dương ở cả hai cực của Trái đất. Đáng chú ý, loài thực vật này trước đây được coi là không thể tồn tại hoặc phát triển trong môi trường khắc nghiệt như vậy.

Theo đó, các nhà khoa học trước đây cho rằng không có đủ ánh sáng để thực vật phù du phát triển dưới lớp băng biển cực. Nhưng các nghiên cứu mới tiết lộ rằng, loại thực vật này có thể phát triển mạnh mẽ chỉ với 1% ánh sáng lọt qua lớp băng.

Tại Nam Cực, các nhà nghiên cứu đã sử dụng phao lặn sâu để đo lượng chất diệp lục-a, một sắc tố quan trọng cho quang hợp của tảo và các loại thực vật khác. Các khảo sát được thực hiện dưới lớp băng biển, nơi được cho là có nhiều thực vật phù du.

Các nhà nghiên cứu nghi ngờ rằng việc giảm băng biến có thể giúp thực vật dưới biển duy trì sự phát triển bằng cách tối ưu hóa lượng ánh sáng chúng nhận được.

Phát hiện mã gen có niên đại 1 triệu năm

Các nhà nghiên cứu đã tình cờ khai quật ADN của các vi sinh vật cổ đại, một số trong số đó có niên đại khoảng 1 triệu năm. Phát hiện này được thực hiện trong quá trình thu thập mẫu trầm tích đáy biển ở Biển Scotia thuộc Nam Đại Dương.

Vật liệu di truyền cổ đại này được rút lên từ độ sâu lên tới 584 feet (178 m) dưới đáy biển và có niên đại từ 1 triệu năm đến khoảng 540.000 năm trước. Các nhà khoa học không chắc chắn về loài thực vật nào là có mẫu gen lâu đời nhất. Tuy nhiên, các mẫu gen gần đây nhất có thể liên quan đến tảo cát, một nhóm thực vật phù du từ thời kỳ cổ xưa của biến đổi khí hậu toàn cầu.

Khám phá sông ngầm khổng lồ dưới Nam Cực

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện một dòng sông ngầm khổng lồ chảy dưới bốn khối băng khác nhau, bằng cách sử dụng radar xuyên băng trên máy bay. Sông này dài hơn sông Thames ở Anh và đổ vào biển Weddell, hút băng tan chảy từ một khu vực có diện tích lớn bằng cả Pháp và Đức cộng lại.

Nếu khu vực này tan chảy toàn bộ do biến đổi khí hậu, nó có thể làm tăng mực nước biển thêm 14,1 foot (4,3 m) trên toàn thế giới, gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Các nhà nghiên cứu cũng nghi ngờ về một hệ thống sông ngầm dài khắp lục địa Nam Cực.

Hàng triệu tổ cá được phát hiện dưới đáy biển

Các nhà khoa học trên một con tàu phá băng ở Nam Cực đã kinh ngạc khi phát hiện ra một khu vực chứa tới 60 triệu tổ cá băng nằm dưới đáy Biển Weddell.

Những tổ được phát hiện tình cờ bằng thiết bị thăm dò dưới đáy biển, trên một con tàu khoa học đang nghiên cứu cá voi.

Các tổ nằm cách nhau 25 cm, trải dài trên khu vực khoảng 240 km2. Một cặp cá bố - mẹ đứng gác trên mỗi tổ, chứa trung bình 1.700 quả trứng. Khu vực này cũng chứa xác cá băng, cho thấy đàn cá băng khổng lồ này là một phần không thể thiếu của hệ sinh thái thiên nhiên nơi đây, khi chúng là con mồi ưa thích của hải cẩu Weddell.

Hồ nước khổng lồ dưới lớp băng

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện một hồ nước rộng như một thành phố, ẩn sâu dưới lớp băng ở Đông Nam Cực. Được gọi là Hồ Snow Eagle, hồ nước này có diện tích bề mặt là 143 dặm vuông (370 km vuông) và nằm trong một hẻm núi sâu một dặm, dưới lớp băng dày 3,2 km.

Nhóm nghiên cứu đã phát hiện hồ sau ba năm khảo sát trên không bằng radar và cảm biến đặc biệt, để đo những thay đổi nhỏ trong lực hấp dẫn của Trái đất. Các chuyên gia tin rằng nó có thể chứa trầm tích niên đại 34 triệu năm tuổi, già hơn cả dải băng và có thể làm sáng tỏ Nam Cực trước khi nó đóng băng.

Sông băng nguy hiểm gặp nguy cơ

Trong quá trình lặn sâu xuống dưới sông băng Thwaites của Nam Cực, hay còn gọi là 'Sông băng Ngày tận thế', các tàu ngầm không người lái đã phát hiện rằng sông băng này đang bám chặt vào đáy biển bằng các 'móng vuốt băng' sắc nhọn.

Tuy nhiên, nếu các mảnh băng này tách ra, thềm băng Thwaites có thể đối mặt với sự diệt vong sớm hơn dự kiến do tốc độ chuyển động nhanh và mất mát băng tăng đột biến. Một bản đồ mới về khu vực đáy biển xung quanh thềm băng Thwaites đã tiết lộ một loạt các rãnh song song được tạo ra khi băng này cào dọc theo đáy đại dương, trong quá trình tan chảy nhanh chóng chưa từng được ghi nhận trong vài thế kỷ qua.

Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng loại hiện tượng tan chảy nhanh chóng này có thể tái diễn do sự nóng lên cực độ gây ra bởi biến đổi khí hậu.

Tảng băng trôi lớn nhất thế giới sắp tan chảy hoàn toàn

Vệ tinh Terra của NASA đã ghi lại hình ảnh của tảng băng trôi lớn nhất thế giới, A-76A, trôi nổi ở rìa của Eo biển Drake - khu vực nước sâu được tái tạo bởi Hải lưu vòng Nam Cực mạnh mẽ - khi nó bắt đầu di chuyển rời khỏi Nam Cực.

Tảng băng khổng lồ có chiều dài khoảng 84 dặm (135 km) và rộng 16 dặm (26 km) đã tách ra từ thềm băng Ronne vào năm 2021. Thông thường, khi các tảng băng trôi vào Eo biển Drake, chúng sẽ nhanh chóng bị dòng hải lưu mạnh kéo về phía đông, trước khi bị cuốn về phía bắc vào vùng nước ấm hơn, nơi chúng sẽ tan chảy hoàn toàn ngay sau đó.

Tham khảo Live Science