Buzz
Trư Bát Giới là một nhân vật đã được nhiều thế hệ đánh giá nhưng đa số các bài viết trên mạng, thậm chí là trong sách, lại đưa ra những nhận định không chính xác về nhân vật này do không hiểu rõ nguyên tác “Tây du ký”.
“Tây Du Ký” là một trong “Tứ đại danh tác” của văn học Trung Quốc, kể về cuộc hành trình đến Ấn Độ để lấy kinh của nhà sư Huyền Trang (Đường Tam Tạng) và bốn đồ đệ của ông.
Trong số các nhân vật này, Trư Bát Giới đã được nhiều thế hệ người đọc bình phẩm. Tuy nhiên, do rời xa nguyên tác của Ngô Thừa Ân nên đa số bài viết trên mạng đưa ra những thông tin không chính xác về nhân vật này.
1. Pháp danh Bát Giới không có nghĩa là “Tám ranh giới bị kiềm chế”
Hầu hết các bài viết trên mạng chỉ sao chép thông tin từ Wikipedia về pháp danh của Trư Bát Giới, và cho rằng: “Tam Tạng đặt tên là Bát Giới với ý nghĩa là 'Tám ranh giới bị kiềm chế' (bao gồm không giết người, không trộm cắp, không dâm dục, không nói tục, không uống rượu, không trang điểm, không nằm trên giường quá rộng và ăn chay) để nhắc nhở Bát Giới luôn tu sửa mình.”
Tuy nhiên, trong tiểu thuyết “Tây Du Ký” (NXB Văn Học), Trư Bát Giới ban đầu được Quán Thế Âm đặt tên là Trư Ngộ Năng.
Sau khi gặp Tam Tạng, Ngộ Năng liền đòi “ngã mặn”: “Tôi đã tu theo quy tắc của Quan Âm suốt nhiều năm, chịu đựng như vậy mà vẫn chưa gặp thầy, giờ đã gặp rồi, xin được trở về cuộc sống bình thường”. Tam Tạng liền nói: “Không nên! Khi gặp thầy, hãy dừng việc ăn chay, ta sẽ gọi bạn là Bát Giới nhé”.
Trong đó, “ngũ huân” là năm loại cây theo giới Phật giáo cần kiêng gồm: hành, tỏi, ớt, hạt tiêu và rau thơm. “Tam yếm” là ba loài động vật mà Đạo giáo cấm ăn thịt bao gồm: chim nhạn (trên trời – tượng trưng cho tình yêu), chó (trên đất – là linh vật của gia đình) và cá chim (dưới nước – biểu tượng của sự trung thành).
Do Ngộ Năng đã kiêng “ngũ huân, tam yếm” theo quy tắc của Quan Âm, nên Tam Tạng kết hợp lại và đặt cho Ngộ Năng cái tên Bát Giới.
Ngoài ra, tên gọi Bát Giới còn mang ý nghĩa kết hợp triết lý của Phật giáo và Đạo giáo. Tiểu thuyết “Tây du ký” là cuộc hành trình của sư Huyền Trang đến Ấn Độ để lấy kinh, thể hiện tư tưởng bao quát không chỉ của Phật giáo mà còn của Đạo giáo.
Điều này được thể hiện rõ qua nhiều khía cạnh của tác phẩm như hệ thống thần tiên, các phép thuật đặc trưng, quan niệm đạo đức và triết lý…
2. Trong Tam Tạng và các đồ đệ, chỉ Bát Giới chưa đạt thành Phật?
Các bài viết đặt câu hỏi: “Sa Tăng được phong làm Kim Cương La Hán, Bạch Long Mã là Thiên Long Bát bộ hộ pháp. Tuy nhiên, Trư Bát Giới sau Tôn Ngộ Không chỉ được phong là sứ giả?” để chỉ ra rằng chỉ có Bát Giới chưa đạt đến chính quả.
Thực tế, câu nói trên là đoạn trích từ lời nói của Mã Đức Hoa – diễn viên thủ vai Trư Bát Giới trong “Tây du ký” phiên bản 1986, trong chương trình truyền hình “Vương bài đối vương bài” được phát sóng vào đầu năm 2018.
Mã Đức Hoa đã đặt câu hỏi: “Tôi đã ngạc nhiên khi sao bốn thầy trò đều trở thành Phật, chỉ có Trư Bát Giới không thể, chỉ là sứ giả?”. Ông lý giải rằng, vì Bát Giới đại diện cho dục vọng, và dục vọng là điều không thể thay đổi mãi mãi, chỉ có thể cố gắng kiềm chế.
Tuy nhiên, trong hồi ký 100, khi Tam Tạng nói chuyện với Lý Thế Dân, đã được nêu rõ chức vị được trao cho từng đồ đệ. Ngộ Không được công nhận cao nhất nên được phong là Đấu Chiến Thắng Phật.
Ba đồ đệ còn lại được trao quả vị Bồ Tát, cụ thể là: Tịnh Đàn Sứ Giả Bồ Tát (Bát Giới), Bát Bộ Thiên Long Quảng Lực Bồ Tát (Bạch Long) và Bát Bảo Kim Thân La Hán Bồ Tát (Sa Tăng). Đây mới là chức vị chính xác của từng nhân vật.
Vì vậy, Bát Giới đã đạt được tư cách Tịnh Đàn Sứ Giả Bồ Tát và đã tu thành chính quả.
Trích lời của Đức Như Lai trả lời Bát Giới: “Ngươi ăn uống nhiều, tính lười biếng. Trên đời có nhiều nơi ngưỡng mộ đạo Phật của ta, vì vậy ta giao cho ngươi làm tịnh đàn, điều này cũng là một chức vị tốt, sao lại không hài lòng?”.
Điều này có nghĩa là, Đức Như Lai đã nhận ra công đức và tài năng của Bát Giới trong thời gian thỉnh kinh, dù Bát Giới đã mắc phải nhiều lỗi. Việc trao cho Bát Giới chức vị tịnh đàn là do sự tùy người và không phải là sự không công nhận thành quả của Bát Giới.
3. Bát Giới không thua kém các thành viên khác trong nhóm thỉnh kinh
Trong các phiên bản của “Tây du ký”, nhân vật Bát Giới gần như không được tôn trọng trong việc thu phục yêu quái. Tuy nhiên, trong nguyên tác, Bát Giới không hề thua kém và Tôn Ngộ Không không được vẽ quá tay như trong phim.
Nếu xét về quan phẩm, ngoại trừ Kim Thiền tử - đồ đệ của Như Lai, các thành viên còn lại trong nhóm thỉnh kinh đều có quan phẩm thiên đình thấp hơn Bát Giới.
Ngộ Không là quan chăn ngựa, Sa Tăng là Quyển Liêm đại tướng, Bạch Long là Tam thái tử của Tây Hải Long Cung trong khi Bát Giới là Thiên Bồng nguyên soái - người chỉ huy hơn 8 vạn thủy binh ở Thiên Đình. Đây là vị trí cao nhất trong quân đội nhà trời.
Vì tính cao ngạo và không xem ai ra gì, cộng với sự thích ăn chơi, Bát Giới đã mạo phạm Hằng Nga và bị đày xuống hạ giới. Khi đầu thai kiếp lợn, Quán Thế Âm đặt tên là Ngộ Năng (hiểu rõ khả năng của mình) để nhắc nhở Bát Giới về sự cao ngạo và sai lầm của mình.
Về phép thuật, Bát Giới học được 36 phép thiên cang (trong khi Ngộ Không học được 72 phép địa sát) trong 108 phép thiên cang địa sát của Đạo giáo. Mặc dù chỉ học được 36 phép, uy lực của Bát Giới không thua kém so với 72 phép địa sát.
Nếu sử dụng thành thạo 36 phép này, Bát Giới có thể ảnh hưởng đến cả âm dương, ngũ hành. Tuy nhiên, vì năng lực bẩm sinh có hạn và tính tham tục, không cầu tiến cộng với việc bị đày xuống hạ giới thành lợn, Bát Giới không thể phát huy hết khả năng của mình.
Trong nguyên tác, Bát Giới tham gia nhiều trận đánh và thường cùng Ngộ Không chiến đấu. Khi Ngộ Không thất bại, Bát Giới cũng không thể trụ lại nhưng điều này không có nghĩa là nhân vật này yếu đuối đến mức không thể đấu tranh.
Trong nhóm thỉnh kinh, ngoài Ngộ Không thì Bát Giới là người mạnh thứ hai. Bát Giới có nhiều lần thể hiện sự hữu dụng khi sử dụng thủy chiến (vì từng là nguyên soái chỉ huy thủy binh) trong khi Ngộ Không kém tài về mặt này.
Trên màn ảnh, Bát Giới thường bị đánh giá thấp, hầu như không đấu mà đã thua, trong khi Ngộ Không lại được tôn vinh nhiều hơn, tạo ấn tượng cho khán giả rằng khoảng cách về sức mạnh giữa hai nhân vật là quá lớn.
Ngoại hình của Bát Giới, nửa người nửa lợn, không phải chỉ đơn thuần tượng trưng cho sự kết hợp giữa con người và thú vật.
Ngoài ra, có những bài viết nhận xét về ngoại hình của Trư Bát Giới để thể hiện quan điểm về sự đa dạng của con người.
Cụ thể, một bài viết cho rằng: “Việc đặt hình ảnh Trư Bát Giới là nửa người nửa thú, với mặt trên là gương mặt heo và phần dưới là cơ thể của con người cũng là một biểu hiện sâu sắc. Chúng ta luôn có phần 'con' và phần 'người' trong bản thân mình.”
Đây là một quan điểm sai lầm. Không chỉ ngoại hình của Bát Giới là nửa người nửa lợn, mà Ngộ Không cũng là người mặc áo lông khỉ và Sa Tăng là nửa người nửa quỷ.
Nhóm 5 thầy trò của Tam Tạng đại diện cho đa dạng về chủng loài, xuất thân, chức vị và tính cách. Ngoại hình của họ phản ánh tính cách theo quan niệm 'tâm sinh tướng'. Ví dụ, Ngộ Không có tính cách tai quái, phá phách nên được thể hiện bằng hình ảnh lốt khỉ; Bát Giới tham ăn, lười làm nên được biểu hiện bằng hình ảnh lốt lợn và Ngộ Tịnh ăn thịt người nên có hình ảnh lốt quỷ độc ác.
Hình dạng đặc biệt không chỉ là một thử thách mà còn là điểm nhấn trong hành trình thỉnh kinh, đồng thời là quá trình thay đổi tâm tính và mối quan hệ của các thành viên trong nhóm. Tuy ngoại hình có thể khác biệt, nhưng điều này không liên quan đến phần 'con người' và 'thú vật' trong bản chất của con người.
