
Nhân ngày sách thế giới, hãy cùng khám phá các thư viện từ Ai Cập đến Dominica, những nơi này luôn mở cửa dù phải đối mặt với nguy hiểm, thời tiết khắc nghiệt, hoặc tình hình khủng bố.
Thư viện ẩn ở Cairo, Ai Cập
Một biệt thự được sửa chữa ở một khu vực giàu có ở phía Nam của thành phố Cairo là nơi của câu lạc bộ Bardo, một trung tâm văn hóa sôi động với một thư viện ở tầng trệt. Thư viện này được thành lập bởi một người yêu sách đích thực - Omar Amin, người đã từ bỏ công việc tiếp thị của mình vào tháng 11 để dành toàn bộ thời gian cho thư viện. Bộ sưu tập sách đa ngôn ngữ này đã được hình thành thông qua sự đóng góp của cộng đồng, bao gồm cả bản in đầu tiên của Harry Potter và Kafka’s Amerika, bản in năm 1927 mà Amin tìm thấy khi lục lọi trong chợ sách ở thủ đô Ai Cập.
Đó là một thời điểm mạo hiểm khi lập thư viện. Thư viện Al-Karama đã bị lực lượng an ninh Ai Cập kiểm tra vào tháng 12 năm 2016, trong bối cảnh cuộc đàn áp tự do ngôn luận. Theo Ủy ban Bảo vệ Nhà báo, có 20 phóng viên bị bắt vào năm 2017; và nhà văn cũng là nhà hoạt động xã hội người Ai Cập - Basma Aziz - báo cáo rằng: “Nhiều nhà xuất bản trở thành mục tiêu để tấn công.” Mặc dù những nguy cơ đó, Amin vẫn muốn khuyến khích mọi người trong thành phố Cairo này, tìm lại niềm vui đơn giản từ việc đọc sách.
Thư viện công cộng Kabul, Afghanistan
Được hợp nhất từ hai thư viện nhỏ vào năm 1966, thư viện Kabul đã trải qua sự thống trị của chế độ Cộng sản, nội chiến, sau đó là chế độ Taliban, và cả sự bất ổn sau cuộc xâm lược của quân đội liên minh năm 2001.
Bạo lực ngày càng tăng ở Kabul, và thư viện thì đang trong tình trạng hư hại: “Các cuộc xung đột liên tục đã ảnh hưởng đến hoạt động thư viện, nhiều người sợ phải ra ngoài trong bất kỳ lúc nào.” Qayoom Suroush - một nhà phân tích về Afghanistan cho biết. “Tóm lại, họ cần tất cả những điều cần thiết cho một thư viện hiện đại. Họ cần sách mới, hệ thống quản lý hiện đại, thủ thư chuyên nghiệp và cả tòa nhà.”
Mặc dù Afghanistan đang cần rất nhiều thứ, nhưng thư viện là nơi quan trọng để giao lưu xã hội và trao đổi tri thức, Suroush cũng nhấn mạnh thêm rằng thư viện, “có thể giúp cho giới trẻ hiểu rằng việc đọc sách không chỉ dành cho người theo Đạo Hồi, mà tất cả mọi người đều có quyền theo đuổi niềm tin của mình.”
Thư viện ẩn dụ ở Mogadishu, Somalia
Mặc dù chưa có tên gọi cụ thể, không gian đen trắng mở rộng như một thư viện ở Mogadishu, theo mô hình phương Tây trong thủ đô của Somalia.
Với các cuộc tấn công thường xuyên từ nhóm Hồi giáo Al-Shabaab và tình hình đói kém của đất nước, Mogadishu trở thành một nơi sống và làm việc đầy thách thức. Tuy nhiên, Badra Yusuf và Abdulrahim Aden, những người đang hỗ trợ việc thành lập thư viện, hy vọng rằng nó có thể đóng góp vào văn hoá đọc sách.
Thư viện công cộng Roseau, Dominica
Với kiến trúc ban đầu từ năm 1843 và tòa nhà đẹp mắt được xây dựng vào năm 1906, thư viện công cộng Roseau tự hào với bộ sưu tập về lịch sử đen tối và văn học Caribbean trong hơn 100 năm qua. Tuy nhiên, khi cơn bão Maria quét qua hòn đảo vào năm ngoái, thư viện đã bị hỏng mái và mất hơn 25.000 cuốn sách.
Thư viện đã mở lại tạm thời tại Trung tâm Tài liệu Quốc gia vào tháng 12 năm 2017, sau khi nhận được 2000 quyển sách từ Book Aid. Thủ thư Veranda Raymond cho biết cô cam kết cung cấp, đặc biệt là cho những sinh viên mất sách, kết nối internet và nơi học tập trong cơn bão. 'Không gian của chúng tôi bị hạn chế,' cô nói, 'nhưng chúng tôi sẽ sử dụng nó một cách hiệu quả để hỗ trợ các thành viên của chúng tôi.'
Thủ thư Raymond cho biết thư viện đang lên kế hoạch xây dựng lại, mặc dù biến đổi khí hậu đang tạo ra thời tiết không ổn định mới, các thủ thư sẽ phải đối mặt với nhiều sự gián đoạn hơn trong tương lai. Cuối cùng, cô nói, kế hoạch vẫn là xây dựng lại thư viện, mặc dù điều đó sẽ tốn rất nhiều tiền.
Thư viện lưu trữ Quốc gia Iraq, Baghdad, Iraq
Thư viện lưu trữ Quốc gia Iraq đã trải qua nhiều biến động từ khi thành lập vào năm 1920. Trong cuộc xâm lược Iraq của Mỹ vào năm 2003, thư viện đã bị cướp và đốt cháy, mất đi 60% số tài liệu lưu trữ và 95% bộ sưu tập sách hiếm.
Việc xây dựng lại và duy trì thư viện mở cửa trong những năm tháng hỗn loạn sau đó không hề dễ dàng. Trong một bài viết trên trang web của thư viện Anh, người điều hành thư viện, ông Saad Eskander mô tả hậu quả của một vụ đánh bom vào năm 2007: 'Hàng chục ngàn tấn giấy bay dập dìu, như mưa sách, máu và nước mắt. Cảnh tượng rất kỳ dị. Vài tờ giấy còn cháy trên bầu trời.' Ông cũng chia sẻ với tờ Guardian vào năm 2008: 'Tôi chưa bao giờ thuê vệ sĩ, vì điều đó sẽ thu hút sự chú ý. Ý tưởng thuê vệ sĩ, rồi đổi xe hai hoặc ba lần, là rất ngu ngốc. Nếu họ muốn giết bạn, họ sẽ giết. Nếu may mắn thì bạn sống sót, nếu không, bạn sẽ chết.'
Tình hình tại Baghdad đã có sự cải thiện kể từ thời điểm tăm tối nhất trong thời gian bất ổn của cuộc chiến, nhưng thành phố vẫn tiềm ẩn nguy cơ, với một vụ đánh bom vào tháng 1 đã gây ra ít nhất 35 người thiệt mạng. Mặc dù vậy, thư viện vẫn mở cửa, hoạt động mỗi tuần năm ngày.
