Năm 2022 sắp khép lại và trên Gizmodo đã chia sẻ những thành tựu đáng chú ý của ngành y học trong năm vừa qua. Một số nghiên cứu đột phá mới chỉ ở giai đoạn thử nghiệm nhưng đã tạo ra tiền đề quan trọng cho việc cải thiện chất lượng cuộc sống, chăm sóc sức khỏe và hy vọng sống sót của bệnh nhân. Dưới đây là danh sách các tiến bộ này.1. Ghép Tạng Lợn Cho Người Bệnh
Các nhóm nghiên cứu đang tiến triển mạnh mẽ trong việc ghép tạng chéo từ động vật sang con người, hay xenotransplantation. Họ đã tập trung vào biến đổi gen trên lợn để tối ưu hóa sự tương thích gen với con người, giảm thiểu nguy cơ bị đào thải. Đầu năm nay, các nhà khoa học tại trường Đại học Alabama đã thành công trong việc ghép 2 thận từ lợn vào 1 bệnh nhân bị chết não. Vào tháng 3, một bệnh nhân bị bệnh nan y đã nhận được ghép tim từ lợn sau khi thực hiện biến đổi gen. Mặc dù bệnh nhân này đã qua đời sau 2 tháng nhưng đó là minh chứng cho việc những khả năng trước đây được xem là không thể đang dần trở thành hiện thực.
2. Chữa Rụng Tóc Bằng Phương Pháp Kích Ứng Tế Bào JAK
Đây là một phần của câu chuyện dài trong việc khôi phục mái tóc cho những người mắc chứng rụng tóc. Vào tháng 6 vừa qua, FDA đã chính thức phê duyệt việc sử dụng baricitinib, một loại thuốc kích ứng ức chế tế bào Janus kinase (JAK), trong chuỗi phản ứng JAK-STAT, cho những trường hợp rụng tóc nặng. FDA cũng đã phê duyệt một số loại thuốc liên quan đến việc xử lý JAK trong lĩnh vực da liễu. Dự kiến trong thời gian tới, nhiều nhóm nghiên cứu sẽ hoàn thiện các nghiên cứu của họ, từ đó đưa phương pháp điều trị này trở nên phổ biến hơn và phù hợp với mọi người hơn.Sử dụng kính áp tròng để tiêm thuốc vào cơ thể
Trong tháng 3 năm nay, FDA đã chấp thuận một loại kính áp tròng không chỉ giúp cải thiện thị lực mà còn giúp tiêm thuốc trực tiếp vào mắt. Sản phẩm này do Johnson & Johnson sản xuất và phân phối dưới thương hiệu Acuvue, chuyên về kính mắt, đặc biệt là kính áp tròng. Dạng thuốc được phóng thích qua kính áp tròng là ketotifen, một loại thuốc kháng histamine giúp giảm nguy cơ đau mắt do dị ứng trong vòng 12 giờ. Cách sử dụng ban đầu có thể khá đơn giản, nhưng các bác sĩ hy vọng rằng với sự tiến bộ trong công nghệ tiêm thuốc này sẽ giúp điều trị những bệnh nguy hiểm như đục thủy tinh thể hay bệnh glaucoma. Đây là những bệnh có thể gây mù nếu không được điều trị kịp thời.Sử dụng liệu pháp gen để điều trị bệnh máu khó đông
Ngay trong tháng 11 vừa qua, FDA đã chấp thuận liệu pháp mới đầu tiên trên thế giới cho bệnh máu khó đông do giảm yếu tố XI, thường gọi là Hemophilia B. Phương pháp này chỉ cần một liều thuốc có giá lên đến 3.5 triệu đô la cho mỗi bệnh nhân, được gọi là Hemgenix, nhằm cung cấp một bản sao hoạt động của gen để thay thế cho những gen bị rối loạn chức năng ở những người mắc bệnh Hemophilia B. Bây giờ, vấn đề chính là làm thế nào để giảm giá để có thể tiếp cận được nhiều người hơn.Thuốc polypill giá rẻ giúp giảm nguy cơ bệnh tim đã hoàn thành thử nghiệm lâm sàng
Việc sử dụng viên thuốc 3 trong 1 dành cho bệnh tim, được gọi là polypill, đã vượt qua thử nghiệm lâm sàng, mang lại tin vui cho những người có nguy cơ bị đau tim hoặc đột quỵ. Thử nghiệm trên nhiều quốc gia cho thấy polypill thực sự có thể phòng ngừa nguy cơ đột quỵ, đau tim và một số bệnh tim khác. Đặc biệt, polypill được hợp thành từ aspirin, atorvastatin và thuốc ức chế ACE ramipril, tất cả đều là các loại thuốc thông dụng, giá cả phải chăng. Điều này giúp giảm chi phí điều trị và nâng cao khả năng tiếp cận cho nhiều người bệnh.Điều trị bệnh do đột biến gen ngay từ trong thai kỳ
Bác sĩ ở Mỹ và Canada đã thành công trong việc điều trị căn bệnh Pompe ngay khi thai nhi mới chỉ ở trong bụng mẹ. Căn bệnh di truyền này làm cho người mắc không thể phân hủy glycogen được tích trữ trong cơ thể, dẫn đến các vấn đề về sức khỏe. Sử dụng công nghệ chỉnh sửa gen trực tiếp trong cơ thể mẹ, bệnh nhi đã phát triển một cách bình thường và hoàn toàn khỏe mạnh.Áp dụng virus để đối phó với ung thư
Sử dụng virus để chống lại ung thưĐiều trị béo phì bằng thuốc
Eli Lilly đã công bố kết quả thử nghiệm lâm sàng cho thuốc chống đái tháo đường dạng 2 và chống béo phì Tirzepatide. Những người tham gia đã giảm 22% cân nặng, vượt qua mức giảm trung bình của những người ăn kiêng hoặc tập thể dục. FDA đã phê duyệt sử dụng thuốc này dưới tên Mounjaro cho đái tháo đường dạng 2 và dự kiến sẽ được phê duyệt cho người béo phì vào tháng 3 năm sau.Phát hiện nguyên nhân có thể dẫn đến đa xơ cứng rải rác trong rối loạn thần kinh
Các nhà nghiên cứu đã xác định rằng virus Epstein-Barr có thể gây ra đa xơ cứng rải rác trong rối loạn thần kinh. Những người nhiễm virus này có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nhiều so với những người không nhiễm. Các chuyên gia đang nghiên cứu để phát triển các biện pháp điều trị và có thể sẽ có vaccine chống lại virus EPV trong tương lai.Áp dụng liệu pháp tế bào CAR T với hy vọng chữa trị lupus
Công bố thử nghiệm lâm sàng mới về liệu pháp tế bào CAR T trong việc chữa trị lupus