
“Cổ học tinh hoa”
Cuốn sách đầu tiên trong bộ sưu tập là “Cổ học tinh hoa”, được hai học giả Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân thu thập, chọn lọc và biên soạn lại từ các tài liệu cổ, các câu chuyện cổ và các tác phẩm kinh điển của Trung Quốc như Khổng Tử tập ngữ, Ái Tử Xuân Thu, Han Thi ngoại truyện, v.v. Đây là sự đam mê của hai tác giả trong việc bảo tồn tinh thần của dân tộc để ghi nhớ cho thế hệ sau dù chúng ta tiếp cận kiến thức mới từ các nền văn minh hiện đại nhưng không bao giờ quên đi nguồn gốc, để không mất đi những giá trị quý báu.

“Cổ học tinh hoa” bao gồm 250 điển tích cổ. Mỗi câu chuyện chứa đựng những triết lý sống đơn giản, dễ hiểu, xoay quanh sự hiếu đễ, trung thành, lễ nghĩa, liêm sỉ, v.v. Những ý nghĩa trong câu chuyện có vẻ như tru tung vì ai cũng biết nhưng lại mang giá trị sâu sắc, thể hiện bản sắc đẹp của người phương Đông. Ví dụ như câu chuyện về Tử Tang với ý nghĩa về cách nhìn nhận cuộc sống:
“Nghèo như Tử Tang, đến mức đói khát không có thức ăn, nhưng trong lòng không oán trách cha mẹ, không trách trời đất, chẳng phải là người thực sự cao quý sao! Không so với những người mới nhú bước, gọi là cực kỳ nghèo mà đã lên tiếng oán trách cả người sống, người chết, trời đất, mọi thứ muốn làm càn. Còn hỏi nguyên nhân tại sao lại trở nên nghèo, nếu đổ lỗi cho số phận như Tử Tang này, thì cũng phù hợp với câu tục ngữ: “Số giàu của đến dửng dưng, số nghèo con mắt tráo trưng vẫn nghèo”.”
Có thể nói, đây là tác phẩm tổng hợp tri thức vượt thời gian, đầy tính thực tiễn trong xã hội Việt Nam từ thời cổ xưa đến hiện đại. Dù được biên soạn từ thế kỷ 20, đã trải qua gần 100 năm, nhưng những kiến thức được tìm kiếm trong cuốn sách vẫn có tính ứng dụng cao, không lỗi thời, không lạc hậu.
“Cổ học tinh hoa” do Omega Plus Books phát hành lần này giữ nguyên nguyên tác từ bản in đầu tiên năm 1926 và đã được so sánh với các phiên bản trước đó. Cuốn sách được chia thành nhiều phần, mỗi phần có nhiều câu chuyện nhỏ, giúp bạn đọc không bị mất hứng thú với câu chuyện dài. Đồng thời, với nhiều từ ngữ và điển tích cổ, đội ngũ biên tập đã bổ sung hệ thống chú thích, lời bình, hình minh họa để đọc giả dễ dàng tra cứu và trải nghiệm hơn.
Nghiền ngẫm những câu chuyện trong “Cổ Học Tinh Hoa” là cách mỗi người chúng ta nuôi dưỡng và củng cố niềm tin, sự tử tế, hình thành nền tảng đạo đức vững chắc từ di sản văn hóa quý báu mà tổ tiên để lại.

Học giả Nguyễn Văn Ngọc (1890 - 1942), hay còn gọi là Ôn Như, là một nhà giáo, nhà văn, và nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam. Ông đã dành phần lớn cuộc đời để nghiên cứu văn hóa và văn học dân tộc, thể hiện qua việc biên tập và xuất bản nhiều tác phẩm nổi tiếng như Cổ học tinh hoa, Nam thi hợp tuyến, Đào nương ca, Truyện cổ nước Nam, Tục ngữ phong dao.
Học giả Trần Lê Nhân (1887 -1975), hiệu Từ An, là một nhà Hán học, giáo sư triết học phương Đông và nghiên cứu cả triết học phương Tây. Ngoài việc giảng dạy, ông cũng tham gia biên soạn và dịch thuật nhiều cuốn sách có giá trị, trong đó có Cổ học tinh hoa, Hán học danh ngôn, đều là những tác phẩm được sử dụng trong giáo dục trung học vào thời điểm đó.
“Việt Nam phong tục”
Nếu “Cổ học tinh hoa” là một tài liệu quý về văn hoá và lối sống phương Đông nói chung, thì cuốn sách thứ hai trong bộ sưu tập lần này - “Việt Nam phong tục” của tác giả Phan Kế Bính lại là một nghiên cứu kỹ lưỡng về văn hoá và lối sống của người Việt trong hàng ngàn năm, trong mối quan hệ với gia đình và xã hội. Thực tế, cuốn sách đã gần một thế kỷ tuổi này vẫn là một trong những tác phẩm nghiên cứu có giá trị nhất về phong tục tập quán của người Việt Nam.

Cuốn sách này được viết với mục đích hướng đến nhiều đối tượng độc giả, từ học sinh đến các nhà nghiên cứu. Bởi vì được viết dưới dạng văn xuôi dễ đọc và có phong cách khoa học, “Việt Nam phong tục” trở nên rất dễ hiểu, dễ nhớ, phù hợp với mọi tầng lớp xã hội.
Cuốn sách này bao gồm tổng cộng 47 mục, được chia thành 3 phần chính:
- Phần 1: Phong tục trong gia đình
- Phần 2: Luật lệ trong bản, làng, xã
- Phần 3: Phong tục trong xã hội
Ba phần của cuốn sách này tập trung vào những phong tục đã biến mất, những nghi lễ vẫn được duy trì, và những bài hát truyền thống như ca trù, hát xẩm, ả đào…
Trong cuốn sách, tác giả Phan Kế Bính cặn kẽ phân tích cách mà xã hội Việt Nam đã tiếp nhận và tạo ra những phong tục đặc trưng, giải đáp các câu hỏi quan trọng như: Phong tục hàng ngày đã ra sao? Thói quen, hành vi cá nhân trong mối quan hệ gia đình và xã hội được ảnh hưởng như thế nào?
Bên cạnh những câu truyện gần gũi như việc gọi tên, cách ăn mặc, quan niệm, những buổi họp mặt, lễ hội, nghi thức tang lễ, đám cưới, vv những câu chuyện về tôn giáo, chính trị cũng được tái hiện, phục dựng trong cuốn sách, giúp người đọc dễ dàng đồng cảm với lối sống truyền thống của người xưa.

Ra đời vào đầu thế kỷ 20, khi đất nước tiếp xúc ngày càng nhiều với văn minh phương Tây, “Việt Nam phong tục” đóng vai trò quan trọng, định hình giá trị văn hóa dân tộc, từ những khía cạnh tích cực đến những khía cạnh tiêu cực, giúp độc giả hiểu sâu hơn về quá trình phát triển văn hóa của đất nước. Là một người có trải nghiệm thực tế, được giáo dục theo cả học thuyết Nho học (cũ) và học thuyết phương Tây (mới), Phan Kế Bính không chỉ hòa mình vào văn hóa truyền thống mà còn tiếp nhận tri thức, cách sống của phương Tây. Vì vậy, trong “Việt Nam phong tục”, tác giả đào sâu, nhận xét, đánh giá, phê phán một cách có hệ thống từng phong tục, thói quen, đôi khi thậm chí làm cho người đọc bất ngờ khi chỉ ra những lối sống không phù hợp, không tuân thủ đúng nét văn hóa truyền thống. Đó là quan điểm tiến bộ, hiện đại của tác giả khi nhận biết được những phong tục nên giữ và phát triển hơn trong tương lai. Do đó, những phân tích trong cuốn sách rất phù hợp với các bạn trẻ thời nay.
Tương tự như “Tinh hoa cổ truyền”, mặc dù đã tồn tại qua hàng thế kỷ, “Việt Nam phong tục” vẫn giữ nguyên giá trị văn hóa, tinh thần quốc gia, là tài liệu quý giá mà người Việt qua nhiều thế hệ nên đọc và suy ngẫm - đọc để hiểu, đọc để yêu quê hương, đồng bào hơn.

Mytour gợi ý bạn đọc tìm hiểu./.
