Cách các hãng xe hưởng lợi từ làn sóng sa thải nhân viên công nghệ như thế nào?

Hàng chục nghìn nhân viên công nghệ đã bị sa thải trong tháng đầu tiên của năm 2023, nhưng những khó khăn về tài chính của các gã công nghệ như Google, Amazon, Microsoft và các công ty khác không ảnh hưởng đến ngành công nghiệp ô tô. Đáng ngạc nhiên là chính các nhà sản xuất ô tô lại đang được hưởng lợi.

Làn sóng sa thải

Thực tế, Ford đang lên kế hoạch cắt giảm 3.200 việc làm ở châu Âu. Nhà sản xuất xe Jeep Stellantis ngừng hoạt động tại một nhà máy vào tháng 2 cũng sẽ khiến 1.350 công nhân mất việc làm.

Tuy nhiên, ngành công nghiệp ô tô không cần phải trải qua những đợt cắt giảm lớn, chủ yếu là vì họ đã có trong vài năm qua.

Richard Surridge, người sáng lập công ty tuyển dụng AVANT Future Mobility, cho biết: 'Các nhà sản xuất ô tô đã dành ba năm qua để tìm ra cách họ sẽ đi sau điện khí hóa, lái xe tự động - hoặc tăng khả năng của ADAS thay vì tự chủ hoàn toàn - và chiến lược ô tô được kết nối của họ'.

Trong khi đó, các công ty công nghệ đã tận hưởng một thập kỷ tăng trưởng vượt bậc nhờ lãi suất thấp và dòng tiền của các nhà đầu tư mới. Khi các công ty này bước vào một giai đoạn mới và một nền kinh tế khác, ngành công nghệ đang trải qua giai đoạn thắt lưng buộc bụng thực sự đầu tiên.

“Tất cả các công ty công nghệ đều hơi cồng kềnh”, Surridge nói, đồng thời lưu ý rằng ngành công nghiệp ô tô lại gặp vấn đề ngược lại khi nói đến nhân sự. 'Ô tô kế thừa đang thiếu nhân sự để hoàn toàn theo đuổi tương lai của tính di động, chủ yếu là điện khí hóa, pin và phần mềm”.

Để chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi EV lớn và giới thiệu những thay đổi khác trong ngành, các nhà sản xuất ô tô đã sử dụng thời gian trước đại dịch và trong thời gian đó để điều chỉnh lực lượng lao động của họ.

Ví dụ, Ford đã cắt giảm 7.000 việc làm vào năm 2019. GM cũng đã cắt giảm hàng chục nghìn việc làm và đóng cửa các nhà máy trong năm đó trước một cuộc đình công kéo dài của công đoàn. Cả hai công ty đã thực hiện những cắt giảm này khi họ chuẩn bị thiết kế lại hoạt động kinh doanh của mình cho một tương lai điện hoá.

Martin French, giám đốc điều hành của công ty tư vấn Berylls, nhận định: “Chúng tôi đã quen với việc ngành công nghiệp ô tô thích nghi và thay đổi kích thước trong nhiều năm nay”. Ông lưu ý rằng toàn bộ ngành công nghiệp ô tô đã học được rất nhiều bài học khó khăn từ vụ phá sản năm 2009 của GM và Chrysler, khiến nhiều người đưa ra quyết định phòng thủ hơn là phản ứng với những thời điểm khó khăn khi chúng ập đến.

Ngành công nghiệp ô tô đang nhanh chóng tuyển dụng

Trong khi các công ty công nghệ sa thải hàng ngàn nhân viên, các nhà sản xuất ô tô đang cần tìm kiếm lao động. Các chuyên gia và giám đốc điều hành trong ngành cho biết, các thương hiệu ô tô lâu đời có thể khai thác cơ hội tuyển dụng trong bối cảnh sa thải nhân lực đang diễn ra quy mô lớn như hiện nay.

Ngay cả trong ngành, việc sa thải nhân viên tại các công ty ô tô tập trung vào công nghệ như Arrival, Rivian và Britishvolt, hoặc Argo AI đã đóng cửa, có thể mang lại lợi ích cho các công ty ô tô cũ vẫn đang tìm cách tăng cường nhân tài công nghệ của họ trong các bộ phận xe điện mới thành lập.

Mới đây nhất, Rivian đã thực hiện đợt sa thải lần thứ hai trong sáu tháng, cắt giảm 6% nhân viên được trả lương. Những nhân viên này, với cả kinh nghiệm liên quan đến công nghệ và ô tô, là những mục tiêu đặc biệt chín muồi cho các công ty ô tô lâu đời hiện đang tồn tại trên thị trường.

Stephen Beck, người sáng lập và đối tác quản lý của công ty tư vấn cg42, nói rằng các công ty như Ford và GM sẽ “rất thông minh” khi thu hút những tài năng này.

Beck nhận định: “Nhu cầu về nhân tài liên quan đến điện khí hóa, sản xuất hiện đại, kết nối… rất, rất cao. Cuộc chiến giành nhân tài trong ngành công nghiệp ô tô vẫn đang diễn ra gay gắt và nguồn nhân tài còn tương đối ít”.

Trước đó, trong khi Triển lãm Điện tử Tiêu dùng ở Las Vegas được biết đến nhiều nhất như một lý do hàng năm để chiêm ngưỡng các thiết bị kỳ lạ, thì Dirk Hilgenberg, người đứng đầu bộ phận phần mềm của Volkswagen AG, đã đến triển lãm năm nay vào đầu tháng 1 để tìm kiếm một loại sản phẩm công nghệ khác đó là… kỹ sư phần mềm.

Giám đốc điều hành ô tô 58 tuổi người Đức đã biến gian hàng CES của mình, một chồng container đầy màu sắc, thành một phòng tuyển dụng tạm thời với dòng chữ “HÃY THAM GIA VỚI CHÚNG TÔI” được trang trí ở bên cạnh. Đơn vị của ông có tên là Cariad, đã tăng gấp 5 lần số lượng nhân viên, lên khoảng 6.600 người, kể từ khi được thành lập vào tháng 7 năm 2020 và Hilgenberg hy vọng sẽ thuê thêm 1.700 người trong năm nay.

Để thu hút những ứng viên hấp dẫn, ông đã thực hiện một cách tiếp cận tự do đối với công việc từ xa và sử dụng ngôn ngữ thực tế là tiếng Anh - một sự nhượng bộ dành cho gã khổng lồ ô tô được xây dựng dựa trên kỹ thuật đáng tự hào của Đức. Mục tiêu của Cariad, như ông nói với một phóng viên của Bloomberg Businessweek, là “khai thác nguồn tài năng và kinh nghiệm của các công ty Mỹ”. Anh ấy đang sử dụng chương trình như một điểm khởi đầu cho chiến dịch tuyển dụng của mình. “Thời gian không thể tốt hơn được nữa”, Dirk Hilgenberg nhấn mạnh.

Đối với các nhà sản xuất ô tô đang cố gắng làm lại ô tô cho thời đại kỹ thuật số, nhu cầu về kỹ năng phần mềm ngày càng tăng. Steven Lucier, giám đốc của Toptal, một mạng lưới nhân tài tự do kết nối các nhà thầu với ô tô và các ngành công nghiệp khác, có một danh sách dài các vai trò mà ông đang cố gắng đảm nhận, từ nhà khoa học dữ liệu và nhà phát triển trải nghiệm người dùng đến kỹ sư để duy trì cơ sở hạ tầng và hoạt động của điện toán đám mây. Có cơ hội tiềm năng trong việc cắt giảm của ngành công nghệ.

Lucier nói: “Những gì chúng tôi đang tìm kiếm chỉ là nhu cầu liên tục về nhân tài. Cấp độ và khối lượng không thay đổi nhưng một số bộ kỹ năng nhất định đang khan hiếm nguồn cung”.

Làn sóng sa thải nhân viên công nghệ có thể là cơ hội cho các nhà sản xuất ô tô. Điều đó nói rằng, họ hầu như không phải là người theo đuổi duy nhất tìm cách thu hút nhân viên công nghệ đang cần việc làm. Nhu cầu về kỹ sư phần mềm cấp đầu vào đã tăng mạnh trong các lĩnh vực như chính phủ, tăng 36% vào tháng 12 năm 2022 so với tháng 1 năm 2021 và xây dựng, tăng 28% so với cùng kỳ, theo dữ liệu từ Handshake, một trang web việc làm kết nối sinh viên và sinh viên mới tốt nghiệp với nhà tuyển dụng. Các cơ quan liên bang như Bộ Cựu chiến binh Mỹ coi thời điểm này là cơ hội để thu hút nhân tài mà họ đã cố gắng thu hút trong nhiều năm.

Ngay như Greg Ebert, quản lý cấp cao về kiến trúc nền tảng đám mây tại Cariad, là mẫu người mà các nhà sản xuất ô tô cho thuê mơ ước. Công việc gần nhất của ông là trong nhóm thiết bị tại Amazon.com Inc., nơi ông sắp xếp dữ liệu bán hàng để cung cấp cho mô hình dự báo chuỗi cung ứng khổng lồ của nhà bán lẻ.

Ebert nghỉ việc vào năm 2020 để dành thời gian thực hiện ước mơ xây dựng một căn nhà gỗ cho gia đình mình gần Missoula, Montana. Nhưng một nhà tuyển dụng cho Volkswagen đã lôi kéo ông ta trở lại Seattle. Ebert cho biết ông đã từ chối lời đề nghị từ các công ty trong các ngành khác, bao gồm cả dịch vụ phát trực tuyến Disney Plus, để có cơ hội thực hiện một dự án có ý nghĩa hơn.

Ebert nói: “Khi tôi nhìn vào ô tô, tôi đánh đồng nó với thời điểm điện thoại thông minh bắt đầu trở nên phổ biến. Xe thông minh là sự phát triển tiếp theo của công nghệ”.

Hiện các nhà sản xuất ô tô khác đang hy vọng họ có thể chứng tỏ sức hấp dẫn đối với những người như Ebert. Stellantis NV, công ty sở hữu các thương hiệu Jeep, Ram và Fiat, đã công bố một đơn vị phần mềm độc lập mới tại CES mới đây. Toyota Motor Corp. có một công ty cổ phần cho các nỗ lực khởi nghiệp và phần mềm của mình, được đặt tên là Woven Planet. Những dự án mạo hiểm này nhằm giúp các nhà sản xuất ô tô tạo ra một nền văn hóa tập trung vào phần mềm linh hoạt hơn, có thể thu hút nhân tài công nghệ và tìm ra cách kiếm tiền từ hàng núi dữ liệu mà ô tô tạo ra.

John Absmeier, giám đốc công nghệ của Woven Planet cho biết: “Chúng ta cần thay đổi hoàn toàn cách suy nghĩ về cách chúng ta phát triển, sử dụng nguồn lực, quy trình, văn hóa và thậm chí cả tài năng và kỹ năng hiện có”.

Có rất nhiều tiền để đạt được mục tiêu đó. General Motors Co. đã đặt mục tiêu doanh thu phần mềm từ 20 tỷ đến 25 tỷ USD vào năm 2030. Stellantis cũng đặt mục tiêu tương tự. Liên minh này đã hợp tác với Qualcomm và Foxconn để tăng cường nỗ lực phần mềm của mình và nó cũng đang hướng nội để tìm kiếm các kỹ sư.

Ned Curic, người đã trở thành CTO của Stellantis vào năm 2021 sau khi giúp Amazon xây dựng mảng kinh doanh ô tô cho Alexa, cho biết ông có những kỹ sư mình cần, nhưng nói thêm vẫn luôn khao khát có thêm nhiều tài năng công nghệ hơn nữa.