Cây phất dụ (Madagascar dragon hay Dracaena marginata), là một loài cây dễ chăm sóc và có thể sinh trưởng tốt trong nhà. Nếu sống trong vùng khí hậu ấm áp với mùa đông ôn hòa, bạn còn có thể trồng loài cây màu sắc rực rỡ này ngoài trời quanh năm! Đảm bảo cây nhận được ánh nắng và cả bóng râm, cung cấp đủ nước cho cây (nhưng không quá nhiều!) Bạn có thể nhân giống cây phất dụ bằng cách giâm cành hoặc gieo hạt nếu thích sự thử thách. Và nếu bạn yêu màu sắc tươi vui như vàng và đỏ, hãy chọn giống cây phất dụ khác để làm sáng bừng ngôi nhà hoặc khu vườn của bạn!
Các bướcChọn giống cây

Chọn cây Dracaena Marginata nếu bạn muốn cây nguyên thủy. Tất cả các loại cây khác đều phát triển từ loại này. Loại cây nguyên thủy có lá màu xanh với đường viền màu tím đỏ xung quanh.

Chọn giống cây Marginata Tricolor nếu bạn ưa cây màu vàng xanh. Lá cây này có đường viền trắng vàng tạo ra sự phân biệt giữa màu đỏ và màu xanh lá. Thậm chí từ xa, cây này còn trông như có màu trắng hoặc vàng.

Chọn cây Marginata Colorama nếu bạn yêu cây có sắc đỏ. Đây là giống cây có vẻ đẹp độc đáo nhất. Đường viền màu đỏ quanh lá tạo ra điểm nhấn, làm cho cây trở nên đỏ hoặc hồng.

Trồng cây Marginata Tarzan nếu bạn thích cây có lá nhọn. Cây này có vẻ ngoài giống với cây marginata nguyên thủy, nhưng lá có điểm khác biệt. Cây phát triển các cành mọc ra những lá rộng và cứng cáp hơn so với các cây khác. Lá cây mọc dày đặc theo dạng cụm hình cầu.
Chăm sóc cây trong nhà

Chọn vị trí có ánh sáng mạnh nhưng gián tiếp. Cây phất dụ có thể bị lá cháy nếu tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Để tránh tình trạng này, bạn nên đặt cây trước cửa sổ hướng bắc và gần cửa sổ hướng tây hoặc đông. Hạn chế đặt cây gần cửa sổ hướng nam.
- Nếu màu sắc trên lá cây bắt đầu mất đi, điều đó có nghĩa là cây không nhận đủ ánh sáng. Trong trường hợp này, bạn hãy di chuyển cây ra phía trước cửa sổ hướng đông hoặc tây và quan sát lá cây. Lá cháy sẽ có đầu lá khô và chuyển sang màu nâu.

Sử dụng đất có khả năng thoát nước tốt để trồng cây, đặt trong chậu có lỗ thoát nước. Mặc dù loài cây này ưa độ ẩm, nhưng rễ cây có thể bị hỏng nếu đất quá ẩm. Đổ đất vào nửa chậu, đặt cây vào giữa, sau đó lấp đất phần còn lại của chậu và tưới nhẹ bằng nước cất để làm ẩm rễ cây.
- Cây mua từ vườn ươm thường đã trồng trong chậu. Bạn có thể để cây trong chậu của nó cho đến khi cần thay chậu!

Tưới cây khi lớp đất bề mặt đã khô. Kiểm tra bằng cách chọc ngón tay xuống đất. Nếu lớp đất trên mặt đã khô, hãy tưới cho đến khi đất ẩm lại. Lưu ý độ ẩm để quyết định lịch tưới tiếp theo.
- Nếu lá cây chuyển sang màu vàng hoặc rụng, đó là dấu hiệu của thiếu nước. Nếu lá chỉ vàng ở phần chóp, có thể là bạn đã tưới quá nhiều.
- Việc lá dưới bắt đầu chuyển sang màu nâu hoặc rụng là bình thường, chỉ là các lá già nhường chỗ cho lá mới!

Đảm bảo nhiệt độ ở khoảng 24 độ C, trừ khi là mùa đông. Loài cây này cũng phát triển tốt ở nhiệt độ 27 độ C. Khi thời tiết trở lạnh, hãy giảm nhiệt độ trong nhà hoặc ở phòng cây vài độ. Điều này giúp cây nghỉ ngơi. Tuy nhiên, đừng để nhiệt độ xuống dưới 18 độ C.

Thường xuyên phun sương lên lá cây để ngăn chặn các loài côn trùng gây hại. Cây phất dụ dễ bị tấn công bởi nhện đỏ, bọ trĩ và rệp vảy. Phun sương ít nhất 1-2 lần mỗi tuần để giữ ẩm và ngăn ngừa các loài gây hại này. Nếu thấy lá có vết sần màu vàng ở phía dưới, có thể cây đã bị nhiễm bệnh.
- Liên hệ với vườn ươm hoặc tìm mua thuốc trừ sâu phù hợp.
- Bạn cũng có thể sử dụng thuốc trừ sâu tự nhiên, tuy nhiên chúng có thể không hiệu quả nếu dịch hại nặng.

Sử dụng phân bón dành cho cây trong nhà, mỗi tháng một lần, trừ mùa đông. Trong mùa xuân và mùa hè, bạn có thể kích thích sự phát triển của cây bằng phân bón tiêu chuẩn. Chọn loại phân bón tan trong nước và pha loãng ở nồng độ 50%. Ngừng bón phân trong mùa thu và mùa đông để cây được nghỉ.
- Đọc hướng dẫn trên bao bì phân bón để biết liều lượng phù hợp. Thông thường, bạn có thể pha dung dịch phân bón với tỷ lệ 1 phần nước và 1 phần phân bón.

Tổ chức tỉa cây vào mùa xuân hoặc hè để kích thích sự phát triển dày của cây. Sử dụng kéo tỉa cây sắc và sạch để tỉa cây nếu cây có chồi hoặc cành yếu. Việc này giúp ngăn chặn cây mọc ra các cành dài và rũ xuống. Cắt góc chéo ngay dưới gốc cành.
- Không nên tỉa cây vào cuối mùa hè, mùa thu và mùa đông. Hãy để cây có thời gian phát triển chồi mới trước khi vào giai đoạn nghỉ.
- Giữ lại các cành tỉa để trồng thành cây mới!

Thay chậu cho cây nếu rễ cây mọc nhiều và chen chúc. Định kỳ kiểm tra lỗ thoát nước dưới chậu. Nếu rễ cây nổi ra khỏi lỗ thoát nước, cây cần được thay chậu. Chọn chậu rộng và sâu hơn chậu cũ 5 cm. Lấy cây ra khỏi chậu cũ, tỉa bớt rễ và đặt cây vào chậu mới sau khi đổ đất và tưới nhẹ nước.
- Chậu mới cũng cần có lỗ thoát nước. Đổ đất có khả năng thoát nước vào nửa chậu, đặt cây vào và lấp đất lên, sau đó tưới nước để làm ẩm đất.
- Nếu lấy cây ra khỏi chậu cũ gặp khó khăn, hãy gỡ rễ bằng ngón tay hoặc gõ nhẹ vào đáy chậu để giải phóng cây. Chờ ít nhất 1 tháng trước khi bón phân cho cây sau khi thay chậu.
Trồng cây ngoài trời

Tìm hiểu về vùng canh tác nơi bạn sống. Bản đồ phân vùng canh tác của USDA cung cấp thông tin về nhiệt độ và điều kiện trồng cây trong các vùng khác nhau của Hoa Kỳ. Cây phất dụ thích hợp với vùng 10 và 11, bao gồm các khu vực ven biển Nam California và Nam Florida.
- Bản đồ này hữu ích cho người trồng cây ở Hoa Kỳ, và các quốc gia khác cũng có thông tin về vùng canh tác trên mạng.

Lập kế hoạch trồng cây ngoài trời hoặc trong nhà nếu bạn sống trong vùng có khí hậu lạnh. Nếu ở vùng 8 hoặc 9, bạn có thể trồng cây ngoài trời vào mùa xuân và hè, và mang vào trong nhà khi thời tiết lạnh. Cây phát triển tốt ở nhiệt độ trên 18 độ C, vì vậy hãy mang cây vào khi nhiệt độ xuống dưới 18 độ C vào đầu mùa thu.
- Cũng có thể trồng cây ngoài trời trong những tháng ấm ở các vùng phía bắc Hoa Kỳ, nhưng cần chú ý đến thời tiết! Nếu nhiệt độ ban đêm dưới 16-18 độ C, cây có thể ngừng phát triển hoặc chết.

Chọn vị trí nơi có bóng râm bán phần. Cây phất dụ cần ánh nắng mặt trời từ 4 đến 6 tiếng mỗi ngày. Để tránh bị cháy nắng, cây cũng cần ít nhất vài giờ nằm dưới bóng râm.
- Quan sát các lá cây khô và chuyển màu nâu ở chóp lá. Hiện tượng này cho thấy cây đã tiếp xúc với quá nhiều nắng. Ngược lại, nếu lá cây chuyển sang màu vàng, có nghĩa là cây cần thêm ánh sáng mặt trời.

Lựa chọn địa điểm đất có khả năng thoát nước tốt. Để kiểm tra khả năng thoát nước, hãy đào một hố và đổ nước vào. Đợi cho nước thoát đi, sau đó đổ nước lần nữa. Nếu hố trống nước trong vòng 15 phút, đất có khả năng thoát nước tốt. Đất thoát nước kém nếu mất hơn 1 tiếng để hết nước (đặc biệt là hơn 6 tiếng).
- Nếu cần điều chỉnh khả năng thoát nước, bạn có thể bổ sung phân trộn hoặc phân chuồng để cải thiện độ thoát nước. Trong trường hợp đất thoát nước kém, bạn có thể cần lắp đặt hệ thống thoát nước ngầm để loại bỏ nước thừa.

Đào hố đất rộng gấp đôi kích thước của bầu rễ. Đo đường kính của bầu rễ để xác định kích thước hố cần đào. Đặt cây vào giữa hố, sau đó lấp đất và nén nhẹ. Tưới nước để làm ẩm đất.
- Bạn cũng có thể trồng cây trong chậu nếu không thích trồng trực tiếp vào vườn.

Tưới nước thường xuyên trong 3 tuần đầu, sau đó giảm tần suất tưới. Hãy tưới đất xung quanh cây 2-3 lần mỗi tuần trong 3 tuần đầu khi cây thích nghi với môi trường mới. Sau khoảng 20 ngày, giảm số lần tưới xuống còn mỗi tuần 1 lần. Nếu đất ẩm, hãy giảm tần suất tưới. Đợi đến khi đất khô hẳn mới tưới.
- Nếu thời tiết quá khô, bạn cần tăng tần suất tưới. Hãy chú ý lá cây có vàng không, vì đó là dấu hiệu của việc tưới quá nhiều. Nếu lá cây rụng, bạn cần tưới nước nhiều hơn một chút.
- Nếu chỉ có các lá ở gốc cây chuyển màu nâu hoặc vàng, đó là hiện tượng bình thường. Lá mới sẽ mọc thay thế.
Nhân giống cây từ cành

Sử dụng các cành cây từ cây trưởng thành để dễ nhân giống hơn. Nhân giống cây phất dụ từ cành sẽ có nhiều cơ hội thành công hơn so với việc nhân giống từ hạt. Hạt cây phất dụ thường khó nảy mầm hơn và có thể không thành công.
- Nếu bạn muốn nhân giống cây trong nhà, bạn có thể làm điều này bất cứ lúc nào trong năm. Nếu muốn nhân giống cây ngoài trời, thì nên thực hiện vào mùa hè.

Chọn những chồi mạnh mẽ mọc từ năm trước. Chọn một cành có chồi đã phát triển và mạnh mẽ ở phần trên của cây. Cành phải cứng cáp và không phải là mới trồi dưới đất. Cành cũng cần đủ dài để có thể mọc chồi. Hãy cắt một phần dài khoảng 20-30 cm.

Cắt cành cây ở phần gốc ngang. Để lại phần ngọn trên cành vì lá sẽ cung cấp chất dinh dưỡng cho cây qua quá trình quang hợp.

Đặt cành cây vào nước trong một xô. Đặt phần cắt của cành vào nước cất trong xô, đảm bảo khoảng 8-12cm nước. Để ngăn vi khuẩn phát triển, hãy thay nước mỗi 5-7 ngày một lần. Luôn giữ mực nước ổn định bằng cách thêm nước cần thiết.

Cung cấp nguồn nhiệt và sử dụng hoóc môn kích thích ra rễ. Đặt nguồn nhiệt phía dưới cây, ví dụ như đèn sưởi. Nhiệt độ ấm và hoóc môn ra rễ sẽ tăng cơ hội thành công cho quá trình nhân giống.
- Luôn tuân thủ hướng dẫn trên bao bì của hoóc môn ra rễ.

Chờ đợi rễ phát triển sau vài tuần. Mặc dù việc cây mọc chồi trên mặt trên có thể mất thời gian, nhưng rễ cây thường bắt đầu phát triển chỉ sau 10-20 ngày. Rễ trông giống như những sợi tóc mảnh màu trắng. Sau đó, bạn có thể trồng các cành đã phát triển rễ vào các chậu riêng chứa đất trồng cây.
Gieo hạt

Chọn phương pháp nhân giống bằng hạt nếu bạn không thể tìm thấy cây trưởng thành. Mặc dù cây phát triển từ hạt có thể được nhân giống, nhưng có thể bạn cần thử nghiệm nhiều lần trước khi thành công. Một số loài cây khó nhân giống từ hạt, và cây phát dụ cũng không ngoại lệ. Nếu bạn thích thách thức, đây là lựa chọn cho bạn!
- Bạn có thể mua hạt giống cây phát dụ trực tuyến, mặc dù chúng thường đắt hơn cây trưởng thành.

Gieo hạt trong nhà trước khi sương giá cuối cùng đến, ở nhiệt độ 18-21 độ C. Điều này mô phỏng chu kỳ tự nhiên của cây để kích thích việc nảy mầm.

Ngâm hạt trong nước ấm từ 4-5 ngày trước khi gieo. Hãy cho hạt vào một bát nước ấm. Bạn không cần phải thay nước hàng ngày. Bước này cũng giúp kích thích quá trình nảy mầm của hạt.

Chôn hạt vào chậu chứa đất trồng cây. Sử dụng chậu chứa phân hữu cơ đặc biệt cho việc gieo hạt hoặc sử dụng hỗn hợp phân hữu cơ đa dụng kết hợp với đá trân châu với tỷ lệ bằng nhau. Dùng ngón tay nhẹ nhàng bấm đất và tưới nước cất lên cho đến khi nước chảy ra khỏi lỗ thoát nước ở đáy chậu. Đặt 1 hoặc 2 hạt vào chậu và chôn nhẹ nhàng xuống đất.
- Lớp đất phủ lên trên hạt chỉ cần dày hơn 0,5 cm.
- Phân hữu cơ chuyên dụng cho việc gieo hạt sẽ hiệu quả hơn phân hữu cơ đa dụng, tuy nhiên, cả hai loại đều có thể sử dụng được.
- Các hạt phất dụ cần được gieo cách nhau ít nhất 2 cm.

Phủ ni lông lên chậu cây để giữ độ ẩm. Đặt chậu cây vào túi ni lông và buộc chặt. Dán nhãn ghi tên cây và ngày gieo hạt. Kiểm tra đất mỗi ngày để đảm bảo đất luôn ẩm. Tưới nước để đất ẩm lại nếu cần.

Đợi 30-40 ngày cho hạt nảy mầm. Nếu thành công, hạt sẽ nảy mầm trong khoảng 1 tháng. Khi cây con đủ lớn, bạn có thể chuyển cây ra chậu riêng chứa đất ẩm một cách nhẹ nhàng. Tiếp tục trồng cây trong chậu cho đến khi lá cây mọc ra và trở nên cứng cáp hơn một chút.
Cảnh báo
- Cây phất dụ rất nhạy cảm với fluoride, vì vậy nên sử dụng nước cất để tưới cây.
- Cây phất dụ có thể gây độc cho chó và mèo. Nếu bạn nuôi thú cưng, hãy xem xét chọn loại cây khác để trồng trong nhà.