Hiện nay, đa số máy tính cá nhân đã được trang bị ổ SSD để tăng tốc độ khởi động và cải thiện hiệu năng tổng thể. Khác với ổ cứng HDD truyền thống thường gặp vấn đề từ các bộ phận chuyển động và lỗi ma sát giữa đầu đọc và đĩa, SSD hoạt động một cách yên lặng và chống sốc rất tốt. Tuy nhiên, ổ SSD sẽ có tuổi thọ nhất định, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chất lượng chip nhớ và tổng dung lượng ghi xóa.Những yếu tố nào ảnh hưởng đến độ bền và tuổi thọ của ổ đĩa SSD?
Làm thế nào để ước lượng tuổi thọ còn lại của SSD?
SSD thường được sử dụng để tăng tốc độ khởi động và cải thiện hiệu suất của máy tính. So với ổ cứng HDD truyền thống, SSD hoạt động yên lặng và có khả năng chống sốc tốt hơn. Tuy nhiên, tuổi thọ của SSD phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chu kỳ ghi, thời gian hoạt động và tổng số dữ liệu ghi.
Có những yếu tố nào ảnh hưởng đến độ bền và tuổi thọ của SSD?Trung bình một ổ SSD sống được bao lâu?
Nếu các ổ HDD được hoạt động trong điều kiện hoàn hảo và không bị hao mòn vật lý theo thời gian, chúng sẽ gần như bất tử. Trái lại, ổ SSD vẫn có tuổi thọ nhất định do cách lưu trữ dữ liệu trên chip nhớ. Mỗi chip nhớ chỉ chịu được một lượng giới hạn dữ liệu được ghi, sau khi vượt qua giới hạn đó, chip nhớ sẽ chỉ có thể đọc dữ liệu. Để đạt được hiệu suất cao và trải nghiệm sử dụng tốt nhất, ổ SSD phải đánh đổi bằng tuổi thọ hữu hạn. Tuy nhiên, không cần quá lo lắng, vì hầu hết các ổ SSD hiện nay trên thị trường có thể phục vụ bạn trong nhiều năm trước khi cần phải thay thế.
Số lần ghi tối đa này sẽ thay đổi tùy thuộc vào loại chip nhớ được sử dụng trong ổ SSD. Chip NAND Flash loại SLC (single level cell) có tốc độ và độ bền tốt nhất (100,000 chu kỳ), nhưng giá cả rất cao vì không gian lưu trữ thấp, thường chỉ được sử dụng trong các máy chủ hoặc hệ thống quan trọng. Tiếp theo là chip MLC (multi level cell) với 10,000 chu kỳ, sau đó là chip TLC (triple level cell) với 3000 chu kỳ, và cả chip QLC (quad level cell), theo thứ tự dung lượng lưu trữ càng cao thì tuổi thọ càng thấp. Trong thập kỷ qua, công nghệ 3D NAND đã trở nên phổ biến và là một đột phá đáng chú ý trong lĩnh vực lưu trữ flash, giải quyết được những vấn đề của chip NAND 2D.Trung bình, các ổ SSD hiện đại có thể chịu được khoảng 700 TBW (TerraByte Written), tùy thuộc vào dung lượng của từng ổ. Mức độ này có thể thay đổi theo nhà sản xuất, mẫu mã và công nghệ sử dụng. Bằng cách biết được số lượng TBW đã sử dụng và theo dõi thêm, bạn có thể ước lượng tuổi thọ còn lại của SSD.Phần mềm CrystalDiskInfo là một công cụ quen thuộc với người dùng máy tính, cung cấp thông tin tổng quan về các chỉ số của ổ SSD trong hệ thống. Bạn có thể theo dõi tình trạng sức khỏe của ổ đĩa, các tính năng hỗ trợ, tổng dung lượng ghi/xóa và thời gian hoạt động. Đây là phần mềm miễn phí, bạn có thể tải về tại https://crystalmark.info/en/software/crystaldiskinfo/.
CrystalDiskInfo là phần mềm quen thuộc với người dùng PC, cung cấp thông tin chi tiết về tình trạng và chỉ số của ổ SSD. Bạn có thể kiểm tra sức khỏe của ổ đĩa, dung lượng ghi/xóa, và thời gian hoạt động. Phần mềm này miễn phí và có thể tải về tại https://crystalmark.info/en/software/crystaldiskinfo/.
Sau khi cài đặt, khởi động CrystalDiskInfo và kiểm tra thông tin của ổ đĩa cần theo dõi. Mục Health Status ước lượng tuổi thọ còn lại của SSD, tương tự như % pin điện thoại. Nếu thấy Good, ổ đĩa vẫn ổn định. Nếu thấy Caution với nền vàng, hãy sao lưu dữ liệu và chuẩn bị phòng trường hợp xấu nhất. Nếu thấy Bad trên nền đỏ, hãy sao lưu ngay lập tức và hy vọng ổ đĩa vẫn hoạt động cho đến khi sao lưu xong.
Ở góc trên bên phải, mục Total Host Write là tổng dung lượng dữ liệu đã ghi lên ổ đĩa, bên dưới là thống kê thời gian hoạt động và số lần khởi động.