Buzz
Trái với quan điểm phổ biến, việc luyện tập không nhất thiết đem lại sự hoàn hảo ngay lập tức; tuy nhiên, nếu bạn kiên nhẫn và chăm chỉ, kết quả sẽ đáng giá hơn! Có rất nhiều phương pháp thực hành mà bạn có thể thử áp dụng để nâng cao chất giọng, từ việc học cách hít thở đúng cách đến việc tránh một số loại thực phẩm nhất định và thực hiện các bài tập khởi động đặc thù trước khi hát hoặc nói. Những giải pháp này không mang lại hiệu quả ngay lập tức, nhưng qua thời gian và sự cố gắng, bạn hoàn toàn có thể cải thiện chất lượng giọng của mình.
Các bước
Hít thở và Tư thế Đúng
Học cách hít thở. Hít thở đúng cách là điều quan trọng để có giọng khỏe. Mấu chốt ở đây là hít thở sâu:
- Khi hít vào và thở ra, bạn cần cố gắng làm phồng vùng bụng và thận (đằng sau lưng). Để chắc chắn rằng bạn đang hít thở tại những vùng này, bạn có thể chống hai tay lên eo, hai ngón cái đặt sau lưng, các ngón còn lại đặt phía trước, lòng bàn tay úp xuống. Bạn sẽ cảm thấy hai bàn tay mở ra và thu lại theo từng hơi thở. Dần dần, khi bạn tập luyện cho hơi thở khỏe hơn, độ mở ra và thu lại của bàn tay sẽ dần dần rộng hơn và lâu hơn.
- Nếu thấy khó khăn trong việc thở sâu, bạn có thể thử nằm ngửa trên sàn, hai bàn tay đặt lên bụng. Khi hít vào, hai bàn tay phải được nâng lên; khi thở ra, bàn tay sẽ hạ xuống.
- Lưu ý rằng hai vai không nên nhô lên và hạ xuống theo hơi thở.
Sử dụng Cơ Bụng. Khi hít thở đúng, các cơ ở bụng dưới cần phải di chuyển ra xa để tạo ra không gian cho không khí vào nhiều hơn. Khi hát (hoặc nói, hoặc đơn giản chỉ thở ra), bạn cần sử dụng các cơ này để đẩy không khí ra ngoài.
- Sử dụng các cơ vùng thắt lưng (quanh thận) theo cách bạn kiểm soát khi hít vào và thở ra.
Học cách Tạo Tư Thế Đúng. Tập trung vào vị trí của hai bàn chân, đầu gối, hông, bụng, ngực, vai, cánh tay và đầu:
- Hai bàn chân nên đặt cách nhau một khoảng nhỏ, chân trước nên hơi lệch về phía trước.
- Hai đầu gối cần được thả lỏng và hơi chùng xuống. Hãy cẩn thận để không làm căng cứng đầu gối khi cố gắng giữ đúng tư thế.
- Hai bàn tay nên được thả lỏng hai bên thân.
- Bụng cũng nên thư giãn nhưng vẫn phải giữ vững. Để kiểm tra việc giữ vững bụng, bạn có thể đặt hai tay lên eo (ngón cái phía sau lưng) và thở nhẹ nhàng.
- Hai vai cần được hơi đưa ra sau và hạ xuống một chút để lưng thẳng và đầu cao. Không nên vò vai lên hoặc nhấc vai lên quá cao.
- Ngực cần được vươn ra và nâng lên cao – bạn sẽ tự nhiên có tư thế này nếu đưa vai ra sau và hạ xuống.
- Cằm cần đặt song song với mặt sàn – không hít lên hoặc hạ xuống quá thấp.
Thả Lỏng. Khi đã đạt được tư thế đúng, hãy kiểm tra lại để đảm bảo rằng không có bất kỳ bộ phận nào bị căng thẳng. Tư thế của bạn cần phải không có dấu hiệu căng thẳng ở ngực hoặc lưng. Nhớ thả lỏng mặt và cổ.
- Hát hoặc nói trong khi cơ thể và mặt căng thẳng sẽ khiến âm thanh trở nên khó nghe hơn.
Giữ Hình Ảnh Mõm Đúng
Mõm Cần Mở Rộng nhưng vẫn Thả Lỏng. Bạn cần mở miệng khi hát, nhưng đừng mở quá to để làm căng các cơ ở mặt và cổ. Hãy kiểm tra lại để đảm bảo rằng môi, hàm và cổ đều thả lỏng và thư giãn.
Mở Rộng Miệng. Một lời khuyên phổ biến từ các ca sĩ chuyên nghiệp là tạo ra không gian trong miệng. Mở rộng miệng là một phần của việc làm điều này; phần còn lại là hạ hàm và lưỡi xuống, đồng thời nâng cao ngạc mềm lên (vùng thịt ở trên vòm miệng).
- Để làm điều này, bạn hãy hít vào giống như khi sắp ngáp, nhưng cố gắng không ngáp. Tập trung vào không gian trong miệng, bao gồm cảm giác mở rộng ở phía cuống họng. Bạn cần lặp lại việc mở rộng miệng, hạ hàm/nâng cao ngạc mềm khi hát.
Đảm Bảo Lưỡi Ở Vị Trí Đúng. Khi tạo không gian trong miệng, hãy đảm bảo rằng lưỡi không cản trở. Lưỡi cần nằm nhẹ nhàng dưới, đầu lưỡi chạm vào phía sau hàm dưới.
- Hãy cố gắng không thè lưỡi hoặc di chuyển lưỡi trong miệng khi hát, vì điều này sẽ làm giảm chất lượng giọng hát và có thể làm mất âm sắc của bạn.
Nhớ Nuốt. Nước miệng quá nhiều sẽ gây khó khăn khi hát, vì vậy hãy nhớ nuốt trước khi bắt đầu hát!
Thực Hiện Bài Luyện Thanh để Có Giọng Khỏe
Khởi Động. Các bài tập khởi động giọng đơn giản sau đây sẽ giúp bạn sẵn sàng trước khi hát hoặc thực hiện các bài tập luyện thanh:
- Ngáp. Động tác ngáp giúp mở rộng miệng và cuống họng, đồng thời giúp giải phóng căng thẳng ở cổ và cơ hoành. Để khuyến khích ngáp, bạn hãy mở miệng thật to và hít vào.
- Ho nhẹ nhàng. Hãy tưởng tượng bạn đang thở ra hơi khi thực hiện những tiếng hơi ngắn. Điều này giúp bạn sử dụng cơ bắp ở phần ngực dưới và bụng, hai cơ bắp mà bạn sẽ sử dụng khi hát (so với cơ bắp ở phần trên của ngực hoặc họng).
- Rung môi nhẹ nhàng. Hai môi tiếp xúc nhau nhẹ nhàng và thổi ra, đồng thời phát ra tiếng brưm…brưm… Hãy chú ý thả lỏng cuống họng và siết chặt bụng khi thực hiện động tác này. Bạn có thể tập rung môi từ nốt thấp lên nốt cao hoặc ngược lại. Sau khi quen với việc rung môi, bạn có thể sử dụng phương pháp này để luyện tập thang âm.
- Để giúp cơ thể học cách thư giãn khi hát, bạn hãy căng cơ thể sau đó thả lỏng, rung môi từ nốt thấp lên nốt cao; lặp lại, lần này bắt đầu từ nốt cao xuống nốt thấp.
- Ngâm nga. Một cách nhẹ nhàng khác để khởi động giọng hát là ngâm nga trong cuống họng. Hãy thử ngâm nga theo nhạc khi bạn đang trên đường đến trường hoặc nơi làm việc, hoặc nếu bạn không muốn làm điều này ở nơi công cộng, bạn có thể ngâm nga khi bạn đang nấu ăn hoặc khi bạn đang tắm.
Hát Các Thang Âm. Bắt đầu từ nốt thấp nhất mà bạn có thể hát một cách thoải mái, dần dần lên những nốt cao hơn với âm “mi” cho đến khi bạn đạt được nốt cao nhất có thể. Sau đó, sử dụng âm “i” để hát từ nốt cao nhất xuống nốt thấp nhất.
- Đừng gắng sức quá với âm vực của bạn – hãy nhẹ nhàng và nâng cao dần dần.
- Bạn cũng có thể thực hành luyện thang âm bằng âm “o”.
Luyện Thang Âm với Âm “u”. Với cách luyện thanh này, khẩu hình miệng phải trông như bạn đang hút một sợi mì thật dài khi hít vào. Khi thở ra, phát ra tiếng “u”. Âm thanh phải nghe vu vu như tiếng sáo cadu. Giữ cho âm thanh ổn định khi thở ra; thực hiện 2-3 lần.
- Sau đó, luyện thang âm với âm “u” từ thấp lên cao và ngược lại.
Luyện Cách Phát Âm Mượt Mà với Các Từ và Ngữ. Nói các nhóm từ riêng lẻ hoặc một cụm từ mà không ngắt hơi giữa các từ như thể đó là một từ. Kéo dài và nhấn mạnh vào nguyên âm của từng từ khi bạn nói và/hoặc hát từ đó.
- Khi nói/ hát, hãy tưởng tượng như đang làm cả phòng âm vang với giọng của bạn.
- Tập trung vào phần chuyển tiếp mượt mà: khi chuyển sang nốt cao hoặc thấp hơn, hay chuyển tiếp giữa các đoạn hát to hơn hoặc nhỏ hơn của một bài hát, bạn hãy hình dung như mình đang lướt trên bờ dốc thoai thoải – không như lên xuống cầu thang.
- Một số từ có thể làm ví dụ: mong manh mơn man mượt mà.
- Cụm từ có thể làm ví dụ: màn mưa mênh mông miên man.
Đừng Ngại Trông Có Vẻ Ngớ Ngẩn. Nhiều bài tập luyện thanh nghe hơi buồn cười. Hãy thoải mái và vui vẻ với điều đó. Dưới đây là hai bài tập vui nhộn và ngộ nghĩnh giúp bạn mở cổ họng:
- Hát âm “meoooo” chầm chậm, nhấn mạnh vào ba âm – mi, a và ooo.
- Làm mặt xấu bằng cách thè lưỡi ra mọi hướng. Bạn có thể thực hiện động tác này khi đang hát hoặc thậm chí chỉ phát ra âm thanh kỳ lạ.
Thả Lỏng. Tương tự như các bài tập thể chất, việc thả lỏng sau khi tập luyện thanh cũng là điều quan trọng. Một cách để thả lỏng là thực hiện lại bài tập khởi động đơn giản ban đầu (ví dụ, ngáp, ho nhẹ, rung môi và ngâm nga).
- Một cách khác để thả lỏng là nhẹ nhàng lướt lên và xuống, xuống và lên với âm “m” sao cho bạn cảm nhận được cảm giác rung râm ran trong vùng môi/mũi.
Thực Hiện Hít Thở và Thư Giãn. Dù bạn đang khởi động, hát hoặc phát biểu, việc hít thở sâu và thả lỏng cơ thể, cổ họng và mặt là chìa khóa để có giọng hay.
Thay Đổi Lối Sống để Có Giọng Khỏe Mạnh
Uống Đủ Nước. Uống ít nhất 6-8 ly nước 240 ml mỗi ngày – uống nhiều hơn nếu bạn tập luyện thể dục thể thao hoặc ở trong vùng khí hậu nóng (nghĩa là đổ nhiều mồ hôi).
Ăn Các Loại Thực Phẩm để Giữ Giọng. Ngũ cốc nguyên hạt, hoa quả và rau có lợi cho một chất giọng khỏe mạnh nhờ tác dụng giữ cho lớp màng nhầy trong cổ họng được khỏe mạnh.
Tránh Các Chất Kích Thích Dây Thanh Đới. Những chất này bao gồm khói thuốc lá (kể cả khói thuốc lá gián tiếp), thức ăn cay, các sản phẩm sữa, thức ăn có hàm lượng muối cao (ví dụ như thịt ba rọi xông khói hay đậu phộng rang mặn), hoa quả có múi, cồn (kể cả các loại nước súc miệng có chứa cồn), các loại thuốc cảm và thuốc chữa dị ứng.
Đảm Bảo Ngủ Đủ Giấc. Sự mệt mỏi trong cơ thể sẽ ảnh hưởng đến giọng của bạn. Người trưởng thành cần ngủ 7-9 tiếng mỗi đêm; trẻ vị thành niên cần ngủ 8,5 đến 9,5 tiếng mỗi đêm.
- Nếu bạn đã ngủ ít nhất 7,5 tiếng mỗi đêm nhưng không thấy khỏe khoắn khi thức dậy, hãy đến bác sĩ để đảm bảo không có nguyên nhân tiềm ẩn nào gây nên tình trạng này.
Thư Giãn. Sự căng thẳng tác động tiêu cực lên mọi thứ. Mỗi ngày bạn nên dành thời gian để làm một việc nào đó giúp mình thư giãn. Các hoạt động thư giãn bao gồm yoga, thiền, đi bộ, xem một chương trình mà bạn yêu thích, đọc một cuốn sách hay hoặc chơi một loại nhạc cụ.
Tránh La Hét. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn sắp có buổi biểu diễn. La hét có thể làm lạc giọng và giảm chất lượng âm thanh thậm chí đến vài ngày sau.
Nhờ Sự Giúp Đỡ. Nếu chất lượng giọng của bạn gần đây bị giảm sút, khàn, trầm hơn hoặc bị lạc giọng – có thể đó là những dấu hiệu cho thấy bạn có vấn đề về sức khỏe. Để chắc chắn, bạn nên đến gặp bác sĩ nhằm loại trừ các vấn đề tiềm tàng về sức khỏe.
Kiên Nhẫn. Việc nâng cao chất lượng giọng có thể mất nhiều thời gian. Kết quả sẽ không thể đến nhanh như một phép màu, nhưng bạn có thể cảm thấy sự khác biệt gần như ngay lập tức sau khi kết hợp kỹ thuật hít thở và giữ tư thế đúng với một số bài tập khởi động đơn giản.
- Cứ từ từ. Bạn có thể bắt đầu bằng việc học cách hít thở sâu hơn và đứng với tư thế đúng. Một khi đã cảm thấy thoải mái với điều đó, bạn có thể tập mở khẩu hình và một số bài tập khởi động đơn giản.
Học Từ Người Khác.
Tìm Thầy Có Chuyên Môn Giỏi. Một người thầy giỏi có thể đưa ra các phản hồi chi tiết và khuyên bạn làm thế nào để cải thiện chất lượng giọng. Bạn nên cố gắng tìm một người được huấn luyện nhạc cổ điển, vì giảng viên được đào tạo nhạc cổ điển thường có kinh nghiệm với nhiều phong cách nhạc khác nhau.
- Nếu không có điều kiện để thuê huấn luyện viên, bạn có thể tìm được nhiều bài học miễn phí trên mạng. Chỉ cần gõ “các bài học hát” hoặc “học luyện thanh” trên YouTube, và bạn sẽ tìm thấy vô số các video để lựa chọn.
Lắng Nghe Thật Kỹ Giọng Của Các Ca Sĩ Và Diễn Giả Chuyên Nghiệp. Lắng nghe cách họ thở, âm lượng, cách phát âm, giữ hơi, các thói quen khi phát âm và độ vang trong giọng của họ. Nếu đặc biệt yêu thích phong cách của ai đó, bạn hãy thử xem có thể lặp lại như họ không.
- Bắt chước phong cách của người khác là một cách tuyệt vời để học hát, vì nó buộc bạn phải thử làm những điều mà có thể bạn sẽ không làm khi hát bình thường.
Xem Các Ca Sĩ Và Diễn Giả Chuyên Nghiệp Trình Diễn. Chú ý cách họ thở và cách họ hỗ trợ cho các nốt nhạc bằng hơi thở. Lưu ý đến tư thế và ngôn ngữ cơ thể của họ. Quan sát cách họ cử động môi để tạo ra âm thanh và những ca từ khi hát.
Đừng Bỏ Qua Những Người Chuyên Nghiệp Mà Bạn Không Thích. Nghĩ xem tại sao bạn không thích một ca sĩ hay một diễn giả nào đó. Họ làm điều gì khác những người bạn thích? Có gì sai trong cách thể hiện của họ, hay chỉ đơn giản là bạn không thích phong cách của họ?
So sánh giọng của một ca sĩ khi họ biểu diễn trực tiếp và trong bản thu âm của họ. Bạn sẽ bất ngờ khi biết một kỹ sư âm thanh giỏi có thể làm được những điều gì trong quá trình thu âm. Nếu bạn thực sự thích những bản thu âm của một ca sĩ nào đó, hãy cố gắng đoán xem bao nhiêu phần là giọng thật của họ và bao nhiêu phần là được chỉnh sửa trước khi kết luận rằng “giọng của mình chẳng bao giờ đạt được như vậy!”
Tham dự các buổi biểu diễn của những người không chuyên và các sự kiện âm nhạc địa phương khác. Hãy hỏi những người có giọng hát mà bạn thích xem họ đã làm thế nào để có được giọng hát đó. Phần lớn họ sẽ rất tự hào và sẵn lòng chia sẻ bí quyết với bạn.
Lời khuyên
- Khi muốn hát các nốt dài, hãy hít thở từ cơ hoành (gần bụng) thay vì từ ngực. Việc hít không khí vào cơ hoành sẽ giúp âm thanh ổn định và dài hơn.
- Hãy hát “meooo” chậm rãi trước khi hát từ có 3 âm mi, a, và ooo. Điều này sẽ giúp mở cổ họng. Thậm chí việc làm mặt xấu và nheo mắt cũng có thể giúp bạn mở cổ họng.
- Ca sĩ nên duy trì một chế độ ăn cân đối và tránh thức ăn gây viêm họng hoặc thức uống lạnh như kem, nước đá, v.v…
- Những nguyên tắc này cũng có thể áp dụng khi nói chuyện.
- Không có gì hữu ích hơn việc nhờ sự giúp đỡ của một người chuyên nghiệp hoặc ai đó giỏi trong lĩnh vực này. Bạn chỉ cần hỏi họ!
- Nhớ rằng nhiệt độ có thể ảnh hưởng đến âm sắc trong giọng nói.
- Thêm một chút mật ong vào nước ấm và uống vào buổi sáng sớm, khi dạ dày còn rỗng.
- Hãy thử phát ra những âm thanh ngẫu nhiên để giúp giọng của bạn thư giãn.
- Đừng quá lo lắng. Sự hồi hộp có thể phản ánh qua giọng nói, vì vậy hãy cố gắng giữ bình tĩnh. Điều này sẽ ảnh hưởng lớn tới sự ổn định của giọng của bạn.
- Không nên bắt đầu hát từ các nốt cao ngay lập tức. Hãy bắt đầu từ những nốt thấp trước, sau đó dần dần chuyển lên những nốt cao hơn.
Cảnh báo
- Khi hát, hãy chú ý không gây đau. Nếu bạn cảm thấy có vấn đề, có thể bạn đang căng thẳng các cơ bắp, thở không đúng cách, giữ tư thế không đúng, cố gắng phát ra nốt nhạc mà không mở rộng cổ họng hoặc có thứ gì đó đang căng thẳng. Quan trọng là xác định nguyên nhân và thư giãn!
- Ngược lại với quan niệm phổ biến, bạn ĐỪNG bỏ chanh vào nước uống. Điều này có thể làm cho giọng của bạn trở nên khô và không ổn định.
