Cách để thoát khỏi sự gắn bó không lành mạnh với người khác

Phân tích và phá vỡ sự say mê thái quá của bạn

Lên danh sách. Ở một cột, viết ra những điều tích cực mà bạn nhận được từ mối quan hệ, và ở cột khác, viết những điều tiêu cực về mối quan hệ này. Tìm hiểu kĩ mọi khía cạnh trong cuộc sống để xem những sự kết nối đó có ích về mặt xã hội, tinh thần, cảm xúc hay công việc hay không. Dưới đây mà một số khía cạnh của một mối quan hệ lành mạnh để bạn xem xét:

• Giao tiếp cởi mở và trung thực. Cả hai bên: đều có thể biểu lộ cảm xúc và ý kiến mà không sợ bị làm hại hoặc bị xem thường; sử dụng ngôn ngữ lịch sự và quan tâm để thể hiện cảm xúc và không chê bai hay đổ lỗi cho người còn lại; không bao biện cho những hành động của mình; biết ghi nhận cảm xúc của người còn lại.
• Sự công bằng và thỏa thuận. Hai bên đều sẵn sàng thỏa thuận và thỏa hiệp để tìm ra những giải pháp tốt. Không ai chịu thua hoặc bỏ cuộc. Cả hai đều cố gắng nhìn nhận vấn đề từ phương diện của người kia. Không ai cố gắng “ganh đua để thắng cuộc” với người còn lại.
• Chia sẻ trách nhiệm và quyền lực. Không ai phải đưa ra mọi quyết định. Nếu chỉ có một người thường xuyên đưa ra quyết định, đó là vì cả hai đều cảm thấy thoải mái với điều đó.
• Tôn trọng. Cả hai bên đều cảm thấy giá trị của mình được tôn trọng; đều thể hiện sự trân trọng đối với người kia. Ngay cả khi tức giận hoặc tổn thương, họ vẫn giữ được sự tôn trọng và không sử dụng ngôn từ hoặc hành động bạo lực, gây tổn thương.
• Tin tưởng và hỗ trợ. Hai người đều luôn hỗ trợ lẫn nhau. Họ luôn muốn dành những điều tốt đẹp nhất cho người kia. Cả hai đều cảm thấy họ có thể dựa vào nhau. Họ cảm thấy an toàn khi chia sẻ cảm xúc, nguyện vọng, và như cầu mà không sợ bị phán xét.
• Sự thân mật. Có thể đây là sự thân mật về mặt thân thể. Cũng có thể điều này là sự tôn trọng giới hạn hoặc sự riêng tư của nhau. Ở những mối quan hệ thân thiết thật sự, hai người không tìm cách kiểm soát hoặc điều khiển hành vi của nhau.
• Được là chính mình. Cả hai người đều cảm nhận được cá tính của mình trong mối quan hệ. Họ đều có sự độc lập và có thể duy trì những giá trị, cảm nhận và niềm tin của riêng mình. Cả hai điều chịu trách nhiệm với lời nói và hành động của mình.

Xem lại những mối quan hệ đã qua. Nhiều người trở nên quá gắn bó với người khác sau khi phải trải qua những mối quan hệ gia đình thiếu cân bằng. Những người thân trong gia đình họ có thể khôn đáng tin cậy hoặc không thỏa mãn những nhu cầu cơ bản như thực phẩm, nơi ở hoặc hỗ trợ cảm xúc.

• Nếu người mà bạn đang say mê và phụ thuộc khiến bạn nhớ tới một người thân hoặc một mối quan hệ đã qua, có thể bạn đang tìm kiếm sự bù đắp cho một mối quan hệ thất bại thông qua mối quan hệ này. Bạn cần phải tách biệt cảm xúc của mình khỏi hai mối quan hệ khác nhau và bước tiếp.
• Một dấu hiệu điển hình của một người bị đồng phụ thuộc là rất thu hút những người có trạng thái không ổn định. Có thể bạn luôn kết bạn hoặc bắt đầu mối quan hệ với những người lạnh lùng. Hãy xem xét lại những mối quan hệ trước kia để kiểm chứng.

Ghi chép về mối quan hệ. Hãy thường xuyên viết về cảm nhận của bạn về mối quanh hệ và trong bạn đang ẩn chứa những hành vi, hi vọng và mơ mộng gì. Ghi chép hàng ngày về mối quan hệ có thể giúp bạn tránh được việc tô hồng những khoảnh khắc tồi tệ và giả vờ rằng mọi thứ vẫn tốt đẹp.

Ghi lại cách bạn giao tiếp và tương tác. Trong những mối quan hệ kiểu quá say mê, hai người thường không thể thảo luận về những vấn đề có thể gây rạn nứt và thường không nói thật hoàn toàn khi nhắc tới vài chủ đề nhất định. Nếu bạn nhận thấy bạn và người kia hiếm khi có những cuộc trò chuyện thật sự thân mật về những nỗi sợ hoặc giấc mơ thầm kín, có thể bạn đang mắc phải mối quan hệ kiểu này.

• Những mối quan hệ lành mạnh và thân thiết sẽ có những cuộc trò chuyện về những chủ đề mà bạn thường không chia sẻ với số đông. Sự gắn kết này còn bao gồm cả việc cho và nhận từ cả hai phía, cũng như là lợi ích chung từ sự gắn kết.
• Những mối quanh hệ không lành mạnh và đồng phụ thuộc thường hời hợt và có rất ít những cuộc trò chuyện thân thiết. Có thể bạn luôn luôn giả vờ vui vẻ khi ở cạnh người đó, nhưng trong lòng, bạn cảm thấy buồn bã hoặc bối rối. Bạn chỉ có thể cảm thấy thư giãn và vui vẻ khi người đó cũng cảm thấy như vậy. Bạn sợ những chuyện có thể xảy ra khi bạn nói ra cảm xúc thật của mình với bạn bè hoặc người yêu.

Chấp nhận rằng một mối quan hệ không phải là lành mạnh nếu bạn thấy có những dấu hiệu của sự ám ảnh, kiểm soát hoặc bạo hành. Nếu mối quan hệ của bạn với người khác khiến bạn phải đánh mất cá tính cùng những mối quan hệ khác, và bạn cảm thấy mình không thể làm gì nếu không có người kia, đó chính là dấu hiệu của một mối quan hệ quá phụ thuộc. Bạn cần phải thoát ra trước khi tình hình trở nên tệ hơn.

• Những dấu hiệu của một mối quan hệ ám ảnh bao gồm: xu hướng ảo tưởng trong đó người yêu hoặc người bạn đó thổi phồng mọi sự tương tác của bạn với những người khác. Người đó có thể nghĩ một nụ cười của bạn với người lạ có ẩn ý gì khác. Họ có thể muốn kiểm tra điện thoại hoặc thư điện tử của bạn để đảm bảo mối quan hệ giữa hai người đang dược ưu tiên.
• Một người có tính kiểm soát có thể khiến bạn cảm thấy bị mất sự tự do. Người đó có thể buộc tội bạn về cách bạn sử dụng thời gian, tới mức bạn không còn dành được chút thời gian nào cho gia đình hoặc những người bạn khác.
• Hầu hết mọi người nghĩ rằng một mối quan hệ bạo hành là tương đương với sự bạo hành về thân thể. Thực tế, sự ám ảnh và hành vi kiểm soát người khác có thể dẫn tới bạo hành về cảm xúc. Nếu người yêu hoặc người bạn đó cô lập bạn khỏi những người khác, cư xử đầy tính sở hữu, luôn bảo bạn phải làm gì, hoặc đặt bạn ở vị trí bị kiểm soát thì bạn đang mắc phải mối quan hệ bạo hành.

Chỉ ra phần nào trong mối quan hệ này là ảo tưởng, phần nào là thực tế. Trong mối quan hệ này, việc bạn nhìn người kia qua lăng kính màu hồng là điều phổ biến. Chúng ta có xu hướng duy trì ảo tưởng về một người với hi vọng rằng một ngày nào đó, ảo tưởng sẽ trở thành sự thật. Chúng ta cũng có thể diễn giải những ảo tưởng đó khi kể với người khác.

• Chấp nhận sự thật về người đó. Thay vì nói rằng: “Anh ấy không tệ đến thế đâu; anh ấy đã mua cho tôi sợi dây chuyền nhân dịp sinh nhật”, hãy nói ra sự thật về người đó. “Cô ấy giả vờ ghen tuông với những người mà tôi đi cùng để rồi tôi chỉ có thể đi với mỗi cô ấy”, hoặc “cô ấy thường không cho tôi đi gặp gia đình của tôi”. Nếu mối quan hệ đó - dù là trong sáng hay lãng mạn - khiến bạn cảm thấy bất lực hoặc bị kiểm soát, bạn cần phải thừa nhận điều đó với bản thân. Đừng giả vờ rằng mọi chuyện đều ổn chỉ để được ở bên họ.
• Thổi phồng (làm quá) và xem nhẹ mọi chuyện thường là hành động bóp méo sự thật và là cách suy nghĩ thiếu lành mạnh mà chúng ta rất dễ sa vào. Nếu bạn thấy bản thân thường xuyên bào chữa hoặc xuê xoa cho mọi chuyện theo kiểu “nó không tệ đến tế”, có thể bạn đang dùng hành động bóp méo sự thật để tìm cách ở lại trong mối quan hệ này.

Phó bỏ mọi mối liên kết vật chất với người đó. Những mối liên kết có thể bao gồm tài chính, nhà cửa hoặc công việc. Hiểu rằng bạn cần phải cho bản thân thêm thời gian để phá bỏ những mối liên kết đó. Thêm vào đó, hãy tự hỏi mình xem mối quan hệ này có dựa vào sự thuận tiện khi ở bên người đó không.

• Thay đổi số tài khoản ngân hàng và nhận tiền vào tài khoản mới nếu bạn đang chia sẻ ngân quỹ với người đó.
• Tìm một nơi mới để thuê hoặc ở tạm thời nếu người gắn bó không lành mạnh đó là bạn cùng phòng.
• Loại bỏ đồ uống có cồn, thuốc, đồ ăn hoặc quan hệ tình dục nếu những điều đó khiến bạn muốn ở lại với mối quan hệ này.

Lên kế hoạch với những người tích cực trong cuộc sống của bạn. Để chống lại những năng lượng và những phản hồi tiêu cực từ mối quan hệ quá gắn bó, bạn cần phải thay thế nó bằng những phản hồi tích cực từ những nguồn khác. Làm mới những mối liên kết và ở bên những người nồng nhiệt biết trân trọng những gì bạn đang có.

Đặt ra mục tiêu riêng. Nếu bạn bỏ quên bản thân vì trót say mê ai đó, hãy thử một sở thích mới, luyện tập thể hình hoặc phấn đấu trong công việc. Khi bạn bắt đầu cải thiện bản thân, bạn sẽ thấy rất rõ bạn đã thu mình vào tới mức nào trong mối quan hệ độc hại kia.

Lên danh sách những mong muốn của riêng bạn. Bắt đầu mỗi gạch đầu dòng bằng cụm từ “Mình muốn...” hoặc “Mình cần...” để bạn có thể tách biệt những mong muốn của bản thân với những mong muốn của mối quan hệ này. Những mong muốn đó có thể đa dạng từ đi tham quan nước Ý cho tới cắt tóc hoặc nhuộm tóc. Hãy chỉ tập trung vào bản thân trong thời gian cắt đứt sự say mê kia.

Đối diện với triệu chứng 'cai thuốc'

Hành động khi cảm thấy cô đơn hoặc trầm uất

Tìm sự hỗ trợ từ nhóm hỗ trợ về quá say mê hoặc đồng phụ thuộc

Tham gia nhóm hỗ trợ chuyên về tình trạng quá gắn bó hoặc phụ thuộc

Chăm sóc bản thân một cách tử tế

Xác định giới hạn trong mối quan hệ và tình bạn

Sổ tay

Tìm hỗ trợ từ người thân và bạn bè khi cảm thấy cô đơn, và sử dụng biện pháp tự vệ nếu đối mặt với mối quan hệ bạo hành.