Được viết bởi bác sĩ Huỳnh Thị Hiên - Chuyên gia Sản phụ khoa tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Nha Trang

Lộ tuyến cổ tử cung xuất phát từ sự phát triển đột ngột của tế bào tuyến trong ống cổ tử cung, xâm chiếm tầng biểu mô bề mặt ngoại của cổ tử cung. Khi xuất hiện lộ tuyến, người bệnh thường trải qua tăng tiết dịch âm đạo, tăng nguy cơ mắc bệnh viêm nhiễm (viêm lộ tuyến). Nguyên nhân gây viêm nhiễm lộ tuyến cổ tử cung thường xảy ra sau sảy thai, phá thai, hoặc quá trình sinh nở...

Cổ tử cung là phần sau của tử cung, có đường kính từ 2-4cm, nối tiếp âm đạo với tử cung. Kích thước có thể biến đổi theo giai đoạn nhất định của chu kỳ kinh nguyệt hoặc trong quá trình sinh nở. Lỗ cổ tử cung chia tử cung thành hai phần: phần trên nằm trong âm đạo và phần nằm ngoài âm đạo. Cổ tử cung có vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn sự lây nhiễm từ âm đạo vào tử cung.

Cổ ngoài thường màu hồng nhạt, được phủ bởi biểu mô lớp không sừng hóa, trong khi cổ trong được bao phủ bởi biểu mô trụ đơn. Cổ tử cung là một vị trí quan trọng để ngăn chặn các mầm bệnh từ việc xâm nhập từ âm đạo vào tử cung.

Tình trạng lộ tuyến cổ tử cung là kết quả của sự phát triển không đều của tế bào tuyến trong ống cổ tử cung, xâm chiếm biểu mô bề mặt ngoại của cổ tử cung. Khi xảy ra lộ tuyến, người bệnh thường trải qua hiện tượng tăng tiết dịch âm đạo, có thể dẫn đến viêm nhiễm (viêm lộ tuyến). Nguyên nhân gây ra viêm nhiễm lộ tuyến cổ tử cung thường xuất phát sau những sự kiện như sảy thai, phá thai, hay quá trình sinh nở. Hoặc cũng có thể là do tình trạng lộ tuyến bẩm sinh (thường gặp ở bé gái do mẹ sử dụng nhiều estrogen trong thai kỳ). Ngoài ra, nhiễm khuẩn trong đường sinh sản, gồm vi khuẩn, ký sinh trùng, nấm, virus,... cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm lộ tuyến.

Khi người bệnh gặp hiện tượng tiết dịch âm đạo, đau trong quan hệ tình dục, hoặc chảy máu âm đạo, hoặc khi kiểm tra thường xuyên phát hiện có viêm lộ tuyến cổ tử cung, việc điều trị cần được thực hiện ngay. Nếu không được điều trị, bệnh viêm lộ tuyến cổ tử cung có thể làm tăng nguy cơ hiếm muộn ở phụ nữ hoặc có thể dẫn đến tổn thương kéo dài và nguy cơ cao hơn về ung thư cổ tử cung. Tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, các chuyên gia sẽ quyết định phương pháp điều trị phù hợp.

Hiện nay, có nhiều phương pháp điều trị viêm lộ tuyến cổ tử cung. Ban đầu, bệnh nhân có thể được kê đơn sử dụng thuốc đặt âm đạo, sau khi giảm viêm nhiễm sẽ tiến hành điều trị diệt tuyến, bao gồm cả các phương pháp như đốt điện, áp lạnh, hoặc sử dụng laser..... Những phương pháp này có ưu điểm là có thể xử lý triệt để bệnh viêm lộ tuyến, ngăn chặn sự xâm lấn phát triển của tế bào tuyến, đặc biệt là các tế bào có nguy cơ biến đổi thành ung thư cổ tử cung. Những biểu mô lát bị tổn thương có thể phục hồi nhanh chóng, giảm nguy cơ tái phát bệnh và giảm nguy cơ mắc bệnh viêm nhiễm phụ khoa sau này.

Phương pháp đốt điện sử dụng dòng điện cao tần để phá hủy tổn thương ở cổ tử cung, giúp các mô tử bong ra. Kỹ thuật này yêu cầu người thực hiện phải có kinh nghiệm, chỉ nên đốt ở độ sâu vừa đủ để đạt hiệu quả mong muốn. Đốt quá sâu có thể gây sẹo trên bề mặt tử cung, ảnh hưởng đến hệ nội tiết và làm thay đổi dịch nhầy tử cung, tăng nguy cơ vô sinh hoặc khả năng mang thai kém.

Phương pháp lạnh sử dụng chất nitơ lỏng bay hơi ở nhiệt độ cực thấp, đi qua một dụng cụ chuyên biệt bằng kim loại có thể tiếp xúc với tổn thương. Chất lạnh này làm đóng băng vùng tổn thương, làm cho các mô viêm loét chết và bong ra. Các tế bào ở ngoại vi lỗ tử cung sẽ phủ lên từng bước, giúp cổ tử cung phục hồi về tình trạng bình thường.

Đốt tuyến bằng laser thường áp dụng cho những trường hợp viêm nhiễm có diện tích rộng và sâu. Tùy thuộc vào kích thước và độ sâu của tổn thương, bác sĩ sẽ sử dụng tia laser thích hợp để tiêu diệt viêm nhiễm và bảo toàn các mô không bị viêm loét.

Điều trị bằng dao LEEP là công nghệ sử dụng dao điện cao tần thông qua dây kim loại nhỏ LOOP đưa đến điểm điện cực, tạo ra nhiệt độ để làm mất viêm nhiễm. Không tác động đến các mô xung quanh vết thương, không gây ảnh hưởng đến khả năng mang thai sau này.

Các bước thực hiện Phương pháp đốt tuyến như sau :

• Khám phụ khoa và soi cổ tử cung để phát hiện ung thư cổ tử cung sử dụng phương pháp PAP’S hoặc thinprep
• Sử dụng thuốc điều trị nhiễm khuẩn toàn thân và địa phương để ngăn chặn nhiễm khuẩn âm đạo
• Thực hiện đốt điện ngay sau chu kỳ kinh
• Tùy thuộc vào mức độ tổn thương lộ tuyến, đốt kéo dài khoảng 10-15 phút

Thời gian hồi phục thường mất khoảng một tháng sau đốt, trong quá trình tái tạo tế bào biểu mô, có thể gây tăng tiết dịch âm đạo. Tuần thứ 2-3 có thể xuất hiện dịch tiết màu nâu đôi khi kèm máu. Trong trường hợp dịch tiết âm đạo kéo dài hơn 6 tuần, có mùi tanh hôi hoặc chảy máu nhiều hơn bình thường, cần đến bệnh viện để xử lý ngay để tránh nguy cơ nhiễm trùng.

Để đảm bảo phục hồi nhanh chóng và hiệu quả cao khi điều trị viêm lộ tuyến tử cung, người bệnh cần lưu ý :

• Tránh quan hệ tình dục trong thời gian hồi phục để tránh tổn thương cổ tử cung chưa lành hoàn toàn.
• Hàng ngày, vệ sinh bộ phận sinh dục và tránh thụt rửa âm đạo.
• Chấp nhận chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và sinh hoạt phù hợp.
• Hạn chế làm việc nặng và giảm di chuyển để không ảnh hưởng đến vết thương.
• Uống thuốc theo đơn và tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Nếu quá trình đốt viêm lộ tuyến cổ tử cung không tuân theo kỹ thuật và quy trình, có thể gặp một số vấn đề như :

• Nhiễm trùng âm đạo cổ tử cung: dịch tiết nhiều và có mùi hôi.
• Cổ tử cung bị thu hẹp, gây khó khăn khi sinh con và khó theo dõi các tổn thương bệnh lý.

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour, các chuyên gia phụ khoa có kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại sẵn sàng tư vấn, khám bệnh và điều trị an toàn - hiệu quả.

• Môi nổi các nốt trắng là dấu hiệu bệnh gì?
• Mới áp lạnh viêm lộ tuyến tử cung có đặt thuốc âm đạo được không?
• Làm thế nào phân biệt dịch ối với dịch âm đạo khi mang thai 39 tuần?