Cách điều trị Ngủ Rũ: Có Phương pháp tự nhiên hữu ích không?

Chứng Ngủ Rũ (narcolepsy) là một bệnh lý hiếm gặp, khiến người bệnh cảm thấy cực kỳ buồn ngủ và rơi vào giấc ngủ ban ngày. Để chữa trị chứng ngủ rũ, bạn có thể thử những phương pháp tự nhiên sau để duy trì năng lượng, kiểm soát giấc ngủ ban đêm và cải thiện chế độ dinh dưỡng.

Tập thể dục đều đặn. Tập luyện có thể giúp tăng năng lượng, giảm stress và cải thiện giấc ngủ ban đêm. Hãy dành thời gian hàng ngày cho tập thể dục với các hoạt động như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội hoặc các môn thể thao khác. Hãy nhớ tránh tập luyện quá gần giờ ngủ để không ảnh hưởng đến giấc ngủ.

• Nếu bạn lo lắng về việc ngủ trong khi tập, hãy tìm huấn luyện viên hoặc bạn bè để hỗ trợ bạn trong quá trình tập.
• Tránh tập luyện quá muộn vào buổi tối vì điều này có thể gây ra vấn đề về giấc ngủ.

Bước điệu lộng lẫy của buổi sáng. Sớm mai, dạo bước dưới ánh nắng là cách tốt nhất để khích lệ cơ thể tỉnh táo. Thưởng thức không khí sớm mai giúp bạn tràn đầy sinh lực và cung cấp vitamin D cần thiết. Đừng quên ăn nắng mỗi ngày để đảm bảo sức khỏe cho làn da của bạn!

• Nếu ở nhà, hãy dành thời gian ra ngoài, tham gia các hoạt động như đi dạo cùng thú cưng, làm vườn hoặc tập thể dục. Còn nếu bạn phải làm việc trong nhà, hãy ngồi gần cửa sổ để tận hưởng ánh sáng tự nhiên.
• Đi bộ từ 20 đến 30 phút mỗi ngày không chỉ giúp bạn giảm cân mà còn cải thiện sức khỏe tim mạch và hô hấp. Đừng quên thưởng thức cảnh đẹp và không khí trong lành trong suốt buổi đi bộ của bạn!

Giữ hoạt động suốt ngày. Bạn có thể duy trì năng lượng bằng những bài tập nhẹ nhàng giữa ngày, giúp bạn chống lại cảm giác buồn ngủ. Hãy tạm nghỉ mỗi 20 phút sau mỗi 5 phút hoạt động để cải thiện tinh thần và sức khỏe.

• Thậm chí khi đọc sách, hãy đứng lên để giữ tinh thần sảng khoái và tránh buồn ngủ!

Tránh lái xe khi mệt mỏi hoặc căng thẳng. Nguy hiểm nhất khi mắc chứng ngủ rũ là cảm giác buồn ngủ khi lái xe. Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi hoặc căng thẳng, hãy dừng lại và nghỉ ngơi một chút. Đừng đặt mình vào tình huống nguy hiểm khi lái xe dưới trạng thái mệt mỏi hoặc buồn ngủ!

• Để tránh căng thẳng, hãy giữ tinh thần thoải mái khi lái xe và tránh những tình huống gây stress.

Giảm căng thẳng. Stress quá mức có thể dẫn đến cảm giác mệt mỏi và buồn ngủ ban ngày. Hãy tìm những cách đơn giản để giảm căng thẳng và giữ tinh thần thoải mái mỗi ngày.

• Hít thở sâu và tập trung vào điều tích cực là cách hiệu quả để giảm căng thẳng.
• Hãy tìm những cách vui vẻ để giải tỏa căng thẳng, như cười đùa hoặc nghe nhạc yêu thích.

Chia sẻ với mọi người về chứng ngủ rũ của bạn. Hãy mạnh dạn chia sẻ với giáo viên, sếp hoặc đồng nghiệp về chứng ngủ rũ của bạn để họ hiểu và hỗ trợ bạn tốt hơn trong công việc hàng ngày.

• Đừng ngần ngại yêu cầu chuyên gia về giấc ngủ viết thư xác nhận về tình trạng của bạn.

Thực hiện thái cực quyền. Thái cực quyền là một môn thể dục xuất phát từ võ thuật, bao gồm các động tác chậm, sâu lắng, kết hợp cùng thiền và hít thở đều đặn. Bài tập này không chỉ giúp bạn trở nên năng động hơn mà còn cải thiện giấc ngủ và tinh thần lạc quan. Hãy dành 15 - 20 phút mỗi buổi, hai lần mỗi ngày để tập luyện thái cực quyền tại nhà, đây là một phương pháp an toàn phù hợp với mọi lứa tuổi và trình độ thể chất.

• Thái cực quyền thường được hướng dẫn hàng tuần trong khoảng một tiếng, tập trung vào các động tác chậm và nhẹ nhàng, kết hợp cùng thiền. Điều này giúp cải thiện sự linh hoạt, cân bằng, và tăng khả năng chịu đựng, đồng thời giúp giảm căng thẳng và tăng sự tập trung.
• Thái cực quyền cũng giúp cải thiện tuần hoàn máu, tăng cường sức khỏe và sự sảng khoái toàn diện cho cơ thể và tinh thần.

Bỏ thuốc lá. Nicotine trong thuốc lá có thể gây ra rối loạn giấc ngủ, khiến bạn khó chịu và buồn ngủ ban ngày. Hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ để được hỗ trợ trong quá trình bỏ thuốc, bằng cách sử dụng miếng dán, thuốc, hoặc tham gia các nhóm hỗ trợ cai thuốc lá.

• Việc bỏ thuốc lá không chỉ giúp bạn ngủ ngon hơn mà còn tốt cho sức khỏe tổng thể.

Giữ giấc ngủ đều đặn vào ban đêm. Ngủ đủ giấc mỗi đêm sẽ giúp bạn tránh được cảm giác buồn ngủ ban ngày và ngủ ngon hơn. Hãy cố gắng ngủ trở lại nếu bạn thức dậy vào ban đêm và tạo môi trường thuận lợi cho giấc ngủ. Thời gian ngủ mỗi đêm cần thích ứng với độ tuổi và nhu cầu riêng của mỗi người.

• Tránh uống rượu và đồ ăn nặng từ bốn đến sáu tiếng trước giờ đi ngủ để không ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Thiết lập thời gian ngủ cố định. Xác định thời gian cố định để đi ngủ và thức dậy mỗi ngày giúp cơ thể tự điều chỉnh với chu kỳ ngủ. Điều này giúp bạn tránh được cảm giác buồn ngủ vào ban ngày và không cần phải đợi lâu mới có giấc ngủ đủ.

• Ví dụ, bạn có thể đặt giờ thức dậy lúc 7 giờ sáng và đi ngủ lúc 11 giờ đêm hoặc đi ngủ lúc 1 giờ sáng và thức dậy lúc 9 giờ sáng. Tuân thủ thời gian ngủ này hàng ngày giúp cơ thể tạo ra thói quen ngủ tốt.

Tạo không gian yên bình và thoải mái. Hãy vặn đèn sao cho không quá sáng và tạo ra một môi trường tối nhẹ nhàng. Đóng rèm hoặc mành cửa để giữ cho phòng ngủ tối đều và không để ánh sáng thấp vào. Bạn cũng có thể sử dụng băng mắt để che ánh sáng. Đảm bảo phòng ngủ luôn mát mẻ, với nhiệt độ từ 18 - 24 độ C và có lưu thông không khí tốt.

• Khi môi trường trở nên tối nhẹ, não bắt đầu sản xuất melatonin, một hormone quan trọng giúp điều chỉnh giấc ngủ.

Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi đi ngủ. Ánh sáng từ màn hình thiết bị điện tử có thể làm giảm sản xuất melatonin, hormone quan trọng giúp kiểm soát giấc ngủ. Để giảm thiểu tác động này, hãy tránh sử dụng điện thoại, máy tính hoặc TV ít nhất hai tiếng trước khi đi ngủ.

Sử dụng giường chỉ cho việc ngủ và tình dục. Đừng làm các hoạt động khác trên giường. Nếu bạn thường xuyên ngồi trên giường để làm việc, thay đổi thói quen đó. Sử dụng giường chỉ cho việc ngủ và tình dục giúp não bộ kết nối giữa giấc ngủ và nơi nghỉ ngơi.

• Tránh làm việc, ăn uống hoặc xem TV trên giường để giữ cho não bộ liên kết giường với giấc ngủ.

Thực hiện các phương pháp thư giãn trước khi đi ngủ. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc ngủ, hãy thử thực hiện các phương pháp thư giãn để giảm căng thẳng cả về thể chất và tinh thần. Các hoạt động như đọc sách, nghe nhạc nhẹ hoặc thực hiện các bài tập thở sâu có thể giúp bạn lấy lại sự thoải mái và chuẩn bị tốt cho giấc ngủ.

• Nếu đã nằm trên giường mà không thể ngủ được trong vòng 20 phút, hãy rời khỏi giường và tìm một nơi khác yên tĩnh để thư giãn cho đến khi bạn cảm thấy buồn ngủ trở lại. Sau đó, hãy quay lại giường và thử lại.

Thay đổi tư thế ngủ nếu cần. Nếu bạn gặp vấn đề về hô hấp hoặc cảm thấy không thoải mái khi nằm ngửa, hãy thử thay đổi tư thế ngủ. Đặc biệt nếu bạn gặp vấn đề về trào ngược dạ dày thực quản, thì việc nằm nghiêng có thể giúp. Đặt gối cao dưới đầu và cổ để giúp cải thiện lưu thông không khí và giảm áp lực trên dạ dày.

• Tránh nằm ngửa để tránh chặn đường thở và gây áp lực không cần thiết lên cơ thể.

Không nên chần chừ khi nghe chuông báo thức. Khi chuông báo thức kêu vào buổi sáng, hãy cố gắng ngay lập tức bật dậy mà không nên nhấn nút hoãn báo thức. Việc trì hoãn chỉ một vài phút cũng có thể làm hỏng giấc ngủ và khiến bạn cảm thấy buồn ngủ hơn so với việc ra khỏi giường ngay khi nghe tiếng chuông.

Chuẩn bị thời gian cho giấc ngủ ngắn. Việc chợp mắt hai hoặc ba lần trong ngày có thể giúp cải thiện tình trạng buồn ngủ ban ngày. Hãy sắp xếp các giấc ngủ ngắn vào thời điểm mà bạn cảm thấy buồn ngủ nhất, hoặc sau khi ăn khoảng một nửa tiếng. Giấc ngủ ngắn sẽ giúp bạn cảm thấy sảng khoái và tăng cường sự tỉnh táo. Hãy cố gắng giữ thời gian cho mỗi giấc ngủ trong khoảng 15 - 20 phút.

• Tránh chợp mắt quá một tiếng và vào buổi tối để không làm rối loạn nhu cầu giấc ngủ và khiến bạn khó ngủ vào ban đêm.

Điều chỉnh cảm giác buồn ngủ khi làm việc. Đối với những người thường xuyên gặp phải tình trạng buồn ngủ khi làm việc, đặc biệt là trong môi trường văn phòng và ít vận động, hãy suy nghĩ về các biện pháp có thể giúp cải thiện tình trạng này. Hãy sắp xếp thời gian cho các giấc ngủ ngắn khi đi làm hoặc điều chỉnh thời gian làm việc linh hoạt trong ngày làm việc. Hãy thảo luận với người quản lý về cách thức này để giúp bạn hoàn thành công việc một cách hiệu quả hơn khi gặp phải tình trạng này.

• Giữ cho môi trường làm việc mát mẻ và có đủ ánh sáng có thể giúp bạn giữ sự tỉnh táo. Hãy thử tập trung vào những nhiệm vụ nhàm chán nhất khi bạn cảm thấy sảng khoái nhất.

Bắt đầu ngày mới với bữa sáng bổ dưỡng. Việc bỏ qua bữa sáng có thể khiến bạn cảm thấy mệt mỏi suốt cả ngày. Đây là lý do vì sao bữa sáng được coi là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày. Một bữa sáng bổ dưỡng nên bao gồm chất đạm như sữa chua hoặc trứng, hoa quả tươi hoặc rau cùng một lượng tinh bột ít đường và nhiều chất xơ như ngũ cốc hoặc yến mạch nguyên hạt. Bạn cũng có thể thêm vài hạt hạnh nhân hoặc quả óc chó để tăng cường năng lượng và duy trì đường huyết ổn định nhờ vào omega-3 có trong chúng.

• Thử làm sinh tố cho bữa sáng bằng cách kết hợp hoa quả, sữa chua, lúa mạch và các thành phần khác xay chung với đá để có một bữa sáng nhanh chóng và đầy năng lượng.

Phân chia khẩu phần thành nhiều bữa nhỏ. Thay vì ăn ba bữa no, bạn có thể tăng cường sự tỉnh táo và năng lượng cho cơ thể bằng cách chia nhỏ khẩu phần thành nhiều bữa ăn trong ngày. Não cần được cung cấp dưỡng chất đều đặn để duy trì năng lượng suốt cả ngày. Ăn nhiều bữa nhỏ cũng giúp cân bằng lượng tryptophan trong cơ thể, một loại amino a-xít gây buồn ngủ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc ăn nhiều bữa nhỏ hơn, đặc biệt là vào buổi chiều, có thể ổn định đường huyết và ngăn chặn cảm giác mệt mỏi sau bữa ăn.

• Hãy cố gắng chia thành bốn hoặc năm bữa nhỏ mỗi ngày, bao gồm nhiều loại hoa quả, rau củ và hạt để kích thích sự trao đổi chất và ngăn chặn buồn ngủ ban ngày.

Chọn lựa thực phẩm giàu đạm. Đạm giúp nâng cao mức năng lượng bởi vì nhiều quá trình chuyển hóa cần đến đạm. Ăn các bữa sáng hoặc trưa giàu đạm có thể giúp duy trì năng lượng suốt cả ngày. Tránh các loại thịt chế biến, thịt đỏ và bơ thực vật vì chúng có thể tăng cholesterol, làm chậm quá trình trao đổi chất và gây ra cảm giác buồn ngủ.

• Thử ăn nhiều loại thực phẩm giàu đạm như trứng, chim cút, gà, gà tây, cá ngừ, cá hồi, cá mòi, đậu phụ, đậu, phô mai tự nhiên và sữa chua Hy Lạp.

Giảm lượng tinh bột trong khẩu phần. Việc tiêu thụ nhiều tinh bột làm cho não tiếp nhận nhiều tryptophan hơn, có thể gây ra cảm giác buồn ngủ. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn phải loại bỏ hoàn toàn tinh bột khỏi chế độ ăn. Hãy cố gắng giảm lượng tinh bột vào buổi sáng hoặc giữa các bữa ăn, thay vào đó ăn các món nhẹ nhàng trước giờ ngủ như bánh quy, ngũ cốc và sữa, hoặc một lát bánh mì nướng phết bơ đậu phộng.

• Xem xét loại bỏ khỏi thực đơn các loại tinh bột như bánh mì trắng, mì sợi trắng, đường kết tinh, kẹo cứng, kẹo dẻo, thực phẩm có đường như ngũ cốc có đường, hoa quả khô, mứt, khoai tây chiên, bánh quy và bánh gạo.

Tránh thức ăn và nước uống chứa đường. Thực phẩm và nước uống chứa nhiều đường có thể tăng năng lượng ngay lập tức, nhưng cũng có thể gây ra cảm giác mệt mỏi suốt cả ngày. Các nghiên cứu chỉ ra rằng kẹo và thanh năng lượng thể thao đặc biệt nên tránh vì chúng không cung cấp năng lượng liên tục trong suốt cả ngày và có thể góp phần vào tình trạng béo phì.

• Kiểm tra lượng đường trên nhãn thực phẩm và nước uống trước khi mua. Hãy đảm bảo lượng đường không vượt quá 50 gram cho một khẩu phần.
• Một cách khác để tránh đường là chọn nước quả tươi, không có đường, và sinh tố.

Uống đủ nước hàng ngày. Nước là thành phần chính trong máu và cần thiết để vận chuyển dưỡng chất đến các tế bào và loại bỏ chất thải. Việc không uống đủ nước có thể làm chậm quá trình trao đổi chất và gây ra cảm giác mệt mỏi. Hãy cố gắng uống ít nhất 8 cốc nước 240 ml mỗi ngày, mỗi cốc cách nhau hai tiếng. Nước thể thao không có caffeine và không đường cũng có thể giúp duy trì lượng nước cần thiết cho cơ thể.

• Để duy trì năng lượng trong khi tập thể dục, hãy uống một cốc nước 240 ml trước khi tập và một cốc sau khi tập. Nếu tập luyện kéo dài hơn 30 phút, hãy uống ít nhất một cốc nước mỗi 15 đến 30 phút.
• Một người trưởng thành trung bình nên uống khoảng 2 lít nước mỗi ngày. Nếu bạn uống thức uống có caffeine, bạn nên uống thêm 1 lít nước cho mỗi cốc caffein bạn uống.

Giảm lượng caffeine tiêu thụ. Cà phê và trà chứa caffeine có thể giúp bạn tỉnh táo khi gặp vấn đề về giấc ngủ. Tuy nhiên, khi kết hợp với một số loại thuốc kích thích, nó có thể gây ra bồn chồn, tiêu chảy, hoặc cảm giác lo âu và tim đập nhanh. Tốt nhất là bạn nên hạn chế caffeine khoảng hai tách trà hoặc một tách cà phê, và tránh uống vào buổi chiều muộn.

• Nếu bạn thích uống cà phê hàng ngày, hãy tránh uống sau 4 giờ chiều. Việc uống caffeine vào buổi tối có thể làm bạn khó ngủ vào buổi tối.

Giảm lượng cồn tiêu thụ. Nhiều người tin rằng uống thức uống có cồn trước khi đi ngủ có thể giúp ngủ ngon hơn. Tuy nhiên, dù có giúp bạn thư giãn nhưng rượu có thể làm gián đoạn giấc ngủ vào ban đêm. Điều này cũng có thể làm bạn không có giấc ngủ đủ vào ban đêm và gây ra tình trạng buồn ngủ vào ban ngày. Hãy cố gắng giảm hoặc loại bỏ rượu để ngăn ngừa cơn buồn ngủ và chứng ngủ trũng.

• Lượng rượu được khuyến nghị cho mọi người là hai ly một ngày với nam giới và một ly với phụ nữ.
• Hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ về lượng cồn bạn nên uống dựa trên tình trạng sức khỏe của bạn.

Thưởng thức trà hoa cúc chamomile. Trà hoa cúc là một loại thảo mộc được sử dụng rộng rãi để giảm căng thẳng, buồn nôn và khó ngủ. Uống một tách trà nóng trước khi đi ngủ có thể giúp bạn thư giãn, ngủ ngon và giảm buồn ngủ ban ngày. Để pha trà hoa cúc, bạn ngâm một thìa cà phê (2-3 gram) hoa cúc khô trong nước sôi trong khoảng 10 phút, sau đó lọc và uống trước khi đi ngủ.

• Hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng trà hoa cúc nếu bạn đang dùng các loại thuốc hoặc thảo dược khác để điều trị vấn đề về giấc ngủ, nếu bạn có huyết áp thấp hoặc đang mang thai.
• Tránh sử dụng trà hoa cúc chamomile nếu bạn có dị ứng với các loại hoa cúc.

Sử dụng lá húng chanh. Húng chanh là một loại thảo mộc thường được sử dụng để giảm căng thẳng và hỗ trợ giấc ngủ. Thường được kết hợp với các loại thảo mộc khác như nữ lang và hoa cúc để tạo ra một tác dụng thư giãn. Húng chanh có thể được sử dụng dưới dạng thực phẩm bổ sung với liều lượng khuyến nghị là 300 mg đến 500 mg, ba lần một ngày hoặc theo nhu cầu.

• Nếu muốn tự pha trà húng chanh, bạn có thể ngâm một thìa cà phê lá húng chanh khô trong một tách nước sôi khoảng năm phút, sau đó lọc và uống trước khi đi ngủ.
• Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú và những người bị bệnh cường giáp nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng húng chanh.

Thưởng thức trà nữ lang. Nữ lang là một loại thảo dược thay thế phổ biến cho thuốc kê toa để giảm lo âu và mất ngủ. Nó được cho là an toàn và dịu nhẹ, giúp cải thiện giấc ngủ ban đêm. Để có giấc ngủ tốt hơn, bạn có thể pha trà nữ lang bằng cách ngâm 1 thìa cà phê rễ nữ lang khô trong một tách nước sôi khoảng 10 phút và uống trước khi đi ngủ.

• Nữ lang cũng có sẵn dưới dạng bột và chiết xuất lỏng.
• Trước khi sử dụng nữ lang, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ nếu bạn đang dùng thuốc kê toa hoặc các loại thảo dược khác để điều trị vấn đề về giấc ngủ và trầm cảm. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi cho trẻ em uống nữ lang.

Thưởng thức Saint John’s wort. Chứng ngủ rũ thường gây ra lo âu và trầm cảm. St. John’s wort là một loại thảo mộc được sử dụng để điều trị trầm cảm nhẹ và trung bình. Loại thảo dược này có sẵn dưới dạng chiết xuất lỏng, viên, viên nén, và trà. Tham khảo ý kiến của bác sĩ để biết loại phù hợp với bạn. Thực phẩm bổ sung thường chứa 0,3% hypericin, một trong các hoạt chất trong loại thảo mộc này. Liều lượng thường là 300 mg, ba lần mỗi ngày. Có thể mất từ ba đến bốn tuần để thấy hiệu quả.

• Không ngưng sử dụng St. John’s wort một cách đột ngột, vì điều này có thể gây ra các tác dụng phụ không mong muốn. Hãy giảm dần liều lượng trước khi dừng hoàn toàn.
• St. John’s wort không phù hợp cho các trường hợp trầm cảm nặng. Nếu bạn cảm thấy có ý định tự tử hoặc gây hại cho bản thân, hãy gọi số điện thoại khẩn cấp (ở Mỹ, gọi 911. Ở Việt Nam, gọi số 1800 1567 để được tư vấn) hoặc gặp bác sĩ ngay lập tức.
• Nếu bạn cảm thấy buồn ngủ hoặc cơn buồn ngủ tấn công thường xuyên hơn, hãy ngưng sử dụng.
• Người bị rối loạn tập trung và rối loạn lưỡng cực không nên sử dụng St. John’s wort.
• Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú không nên sử dụng St. John’s wort.

Thử hương liệu hương thảo. Hương thảo là một loại thảo mộc phổ biến có thể giúp giảm ngủ rũ bằng cách cải thiện trí nhớ và tập trung. Bạn có thể thử sử dụng hương thảo dưới dạng thực phẩm khoảng 3 đến 4 tháng để giảm ngủ rũ. Hương thảo còn giúp cải thiện tuần hoàn máu và tăng cường sự tiêu hóa, cải thiện sự tỉnh táo của trí não.

• Tổng lượng hương thảo sử dụng, bao gồm cả sử dụng như thực phẩm chức năng hoặc gia vị cho bữa ăn, không nên vượt quá 4-6 gram mỗi ngày.
• Hương thảo có thể gây mất nước và giảm huyết áp. Trong trường hợp hiếm gặp, sử dụng hương thảo với liều cao có thể gây ra cơn co giật. Hãy sử dụng hương thảo theo hướng dẫn của chuyên gia y tế.

Tìm hiểu về rủi ro mắc bệnh. Chứng ngủ rũ có thể do hàm lượng hypocretin thấp, một loại hóa chất trong não giúp tăng cường sự tỉnh táo. Có một số yếu tố có thể kết hợp gây ra thiếu hụt hypocretin như yếu tố di truyền, tổn thương não, rối loạn tự miễn dịch, mức histamine thấp và độc tố môi trường. Nhưng chỉ yếu tố di truyền không gây ra chứng ngủ rũ.

• Các rối loạn giấc ngủ khác như hội chứng mệt mỏi kinh niên, ngủ quá nhiều, mất ngủ, tê liệt khi ngủ và ngưng thở khi ngủ có thể tăng nguy cơ mắc chứng ngủ rũ.
• Nếu bạn nghĩ mình mắc chứng ngủ rũ, hãy thảo luận với bác sĩ về các phương pháp chẩn đoán thích hợp và kế hoạch điều trị sớm nhất có thể.

Phân biệt các triệu chứng. Chứng ngủ rũ là một căn bệnh hiếm gặp, nên thường mất từ 10 - 15 năm kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên cho đến khi được chẩn đoán chính xác. Một số người mắc chứng ngủ rũ có thể trải qua những cơn ngủ thiếp đột ngột, mất khả năng di chuyển của cơ thể, gặp ảo giác và tê liệt trong khi ngủ. Triệu chứng rõ ràng nhất của chứng ngủ rũ là cảm giác buồn ngủ kinh khủng vào ban ngày, đi kèm với tinh thần uể oải, vấn đề về trí nhớ, thiếu năng lượng và trầm cảm. Cơn buồn ngủ có thể xảy ra trong mọi hoạt động như nói chuyện, ăn uống, đọc sách, xem TV hoặc thậm chí trong cuộc họp. Mỗi cơn thường kéo dài khoảng 30 phút hoặc ít hơn.

• Một loại rối loạn giấc ngủ khác thường kèm theo chứng ngủ rũ là chứng ngủ quá nhiều, có các cơn buồn ngủ ban ngày lặp đi lặp lại. Các cảm xúc mạnh như sợ hãi, giận dữ hoặc hồi hộp cũng có thể kích thích cơn buồn ngủ.
• Cơn tê liệt nhất thời là một triệu chứng khác của chứng ngủ rũ, thường xảy ra do cảm xúc hoặc các kích thích căng thẳng khác. Trong cơn tê liệt nhất thời, các cơ bị tê liệt trong khi bạn vẫn hoàn toàn tỉnh táo, khiến bạn khó di chuyển đầu hoặc nói chuyện. Một số người có thể mất hoàn toàn kiểm soát cơ bị tê liệt, dẫn đến việc đánh rơi hoặc té ngã. Cơn tê liệt nhất thời thường kéo dài vài giây hoặc vài phút, và thường xảy ra trong vòng vài tuần hoặc vài năm sau khi bắt đầu có cơn buồn ngủ ban đầu. Trong cơn tê liệt nhất thời, người bệnh vẫn hoàn toàn tỉnh táo.
• Ảo giác có thể xảy ra khi bạn đang ngủ thiếp, khi bạn đang tỉnh giấc hoặc đang trong trạng thái mơ màng. Ảo giác có thể rất thực tế và bạn có thể cảm nhận được các giác quan như thị giác, thính giác, khứu giác và vị giác.
• Trẻ em mắc chứng ngủ rũ có thể trải qua cơn buồn ngủ ban ngày kinh khủng, gặp khó khăn trong việc học tập và ghi nhớ. Trẻ có thể rơi vào giấc ngủ trong khi đang nói chuyện, ăn uống hoặc tham gia vào các hoạt động xã hội và thể chất. Họ cũng có thể hành động quá mạnh mẽ.
• Các triệu chứng có thể từ nhẹ đến nặng. Hầu hết những người mắc chứng ngủ rũ đều gặp khó khăn khi cố gắng zậy tỉnh vào buổi sáng và duy trì giấc ngủ, điều này cũng làm tăng thêm vấn đề của cảm giác buồn ngủ ban ngày.

Viet bản ghi nhật ký giấc ngủ. Nếu bạn nghĩ rằng mình có thể mắc chứng ngủ rũ, hãy bắt đầu viết bản ghi nhật ký giấc ngủ trước khi đến gặp bác sĩ. Bác sĩ có thể muốn biết khi nào bạn bắt đầu gặp các triệu chứng và liệu có bất kỳ sự thay đổi nào trong thói quen ngủ hoặc thời gian sinh hoạt hàng ngày của bạn không. Bác sĩ cũng có thể muốn biết về thói quen ngủ của bạn cũng như cảm giác và hoạt động của bạn vào ban ngày. Viết bản ghi trong vài tuần trước khi đến gặp bác sĩ để ghi lại thời gian cần để vào giấc, thời lượng giấc ngủ mỗi đêm và mức độ tỉnh táo vào ban ngày của bạn.

• Bạn cũng nên ghi lại bất kỳ yếu tố nào có thể tăng nguy cơ mắc chứng ngủ rũ như tiền sử trong gia đình, chấn thương đầu hoặc bất kỳ tình trạng nào gây ra tiếp xúc với chất độc hoặc các bệnh tự miễn dịch hoặc rối loạn giấc ngủ nào nếu có.

Thăm bác sĩ. Bác sĩ sẽ kiểm tra xem liệu bạn có bất kỳ bệnh nào khác có thể gây ra các triệu chứng đó. Các bệnh nhiễm trùng, các bệnh liên quan đến tuyến giáp, việc sử dụng chất kích thích và cồn, các vấn đề sức khỏe khác hoặc các rối loạn giấc ngủ có thể gây ra các triệu chứng tương tự như chứng ngủ rũ. Thông báo cho bác sĩ biết về bất kỳ loại thuốc, thảo dược hoặc thực phẩm bổ sung nào bạn đang sử dụng, vì một số có thể gây ra cảm giác buồn ngủ ban ngày.

• Bác sĩ có thể đề xuất kiểm tra mức độ hypocretin để đo lượng hypocretin trong dịch tủy sống. Để thu thập mẫu dịch tủy sống, bác sĩ sẽ thực hiện một thủ thuật gọi là lấy dịch tủy sống bằng cách chọc mũi kim vào vùng thắt lưng của bạn và lấy mẫu dịch tủy sống.

Thực hiện đo lường đa ký giấc ngủ (polysomnogram). Nếu bác sĩ nghi ngờ bạn mắc chứng ngủ rũ, họ có thể gợi ý bạn đến thăm một chuyên gia về giấc ngủ. Chuyên gia về giấc ngủ có thể khuyên bạn nên thực hiện một kiểm tra về giấc ngủ được gọi là đo đa ký giấc ngủ (PSG). Quy trình PSG ghi lại hoạt động của não, chuyển động mắt, nhịp tim và huyết áp trong khi bạn đang ngủ.

• Thường thì bạn sẽ phải ngủ qua đêm tại một trung tâm để thực hiện PSG. Quy trình PSG có thể giúp bác sĩ biết liệu bạn có vào giấc ngủ nhanh chóng hay không, có vào giai đoạn giấc ngủ chuyển động mắt nhanh (REM) ngay sau khi bắt đầu ngủ không và liệu bạn thức dậy trong đêm hay không.

Thực hiện kiểm tra giấc ngủ ban ngày (MSLT). Kiểm tra giấc ngủ ban ngày là một phần nghiên cứu giấc ngủ ban ngày để đánh giá mức độ buồn ngủ của bạn. Thường thì bài kiểm tra này sẽ được tiến hành một ngày sau khi bạn thực hiện PSG. Trong quá trình kiểm tra, bạn sẽ được yêu cầu chìm vào giấc ngủ trong 20 phút mỗi 2 tiếng trong suốt cả ngày. Bạn sẽ ngủ trong khoảng thời gian ngắn tổng cộng 4 hoặc 5 lần, trong khi đó kỹ thuật viên sẽ ghi lại hoạt động não của bạn, ghi lại mức độ nhanh vào giấc ngủ và thời gian bạn đạt đến các giai đoạn khác nhau của giấc ngủ.

• Quy trình MSLT giúp phát hiện mức độ nhanh vào giấc ngủ ban ngày của bạn sau một đêm ngủ đầy đủ. Nó cũng cho biết liệu bạn có vào giai đoạn giấc ngủ chuyển động mắt nhanh (REM) ngay sau khi bắt đầu ngủ hay không.

Thảo luận với bác sĩ về vấn đề ngưng thở khi ngủ. Nếu bạn thường xuyên gặp phải tình trạng gián đoạn hô hấp khi ngủ, hãy tìm kiếm ý kiến ​​tư vấn từ bác sĩ về các phương pháp điều trị. Sự gián đoạn trong quá trình hô hấp có thể gây khó khăn khi vào giấc ngủ, gây ra cảm giác buồn ngủ dư thừa vào ban ngày, đau đầu và gây ra khó khăn trong việc tập trung. Bác sĩ có thể đề xuất điều trị thông qua phẫu thuật hoặc sử dụng máy trợ thở áp lực dương liên tục (CPAP).

• Có ba dạng ngưng thở khi ngủ phổ biến: tắc nghẽn, trung ương và hỗn hợp.
• CPAP là phương pháp điều trị phổ biến nhất cho vấn đề ngưng thở khi ngủ, bao gồm một thiết bị nhỏ cung cấp áp lực khí ổn định và liên tục, một ống dẫn khí và một mặt nạ. Một số thiết bị CPAP đi kèm với máy tạo ẩm nhiệt để hỗ trợ cho bệnh nhân mắc bệnh viêm đường hô hấp kinh niên như viêm cuống phổi hoặc viêm xoang.

Tư vấn với bác sĩ về việc sử dụng thuốc. Mặc dù chưa có thuốc nào có thể chữa trị hoàn toàn chứng ngủ rũ, nhưng có một số loại thuốc mà bác sĩ có thể kê toa để kiểm soát bệnh. Bác sĩ có thể chỉ định sử dụng các chất kích thích như modafinil, một loại không gây nghiện như các chất kích thích khác và không làm thay đổi tâm trạng. Các tác dụng phụ của modafinil không phổ biến, nhưng có thể bao gồm đau đầu, buồn nôn và miệng khô. Một số người có thể được kê toa thuốc trong nhóm chất kích thích amphetamine, cũng hiệu quả nhưng có thể gây ra các tác dụng phụ như cảm giác lo lắng, đau ngực và có thể gây nghiện.

• Thuốc ức chế serotonin cũng được sử dụng để kiềm chế giấc ngủ chuyển động mắt nhanh vào ban ngày, giúp giảm các triệu chứng tê liệt nhất thời, tê liệt trong giấc ngủ và ảo giác. Các tác dụng phụ có thể bao gồm rối loạn chức năng tình dục và vấn đề về tiêu hóa.
• Thuốc chống trầm cảm ba vòng (tricyclic antidepressant) cũng hiệu quả cho những người mắc chứng tê liệt nhất thời, nhưng thường có tác dụng phụ như miệng khô và bong tróc. Sodium oxybate cũng có hiệu quả cao cho bệnh nhân mắc chứng tê liệt nhất thời nhờ cải thiện giấc ngủ ban đêm và kiểm soát cơn buồn ngủ ban ngày. Tuy nhiên, loại thuốc này có thể gây ra các tác dụng phụ như tiểu đường, buồn nôn, và làm nặng hơn tình trạng mộng du. Khi sử dụng cùng với các loại thuốc ngủ khác, một số loại thảo mộc, thực phẩm bổ sung, rượu hoặc thuốc giảm đau, sodium oxybate có thể gây ra khó thở, hôn mê và thậm chí tử vong.
• Một số loại thuốc không kê toa như thuốc giảm đau và thuốc chống dị ứng có thể gây ra cảm giác buồn ngủ. Nếu bạn mắc chứng ngủ rũ, bác sĩ có thể đề nghị bạn tránh sử dụng các loại thuốc này.